हा फोटो ३ ऑक्टोबरचा आहे. त्यात त्या तरुणाचा मृतदेह गावापासून २० मीटर अंतरावर रेल्वे ट्रॅकच्या कडेला पडलेला होता.

राहुल गांधी यांनी या प्रकरणाबाबत काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्यासोबत एक संयुक्त पत्रही लिहिले. दोन्ही नेत्यांनी ते एक्स वर शेअर केले. त्यात लिहिले आहे की, “रायबरेलीमध्ये दलित तरुण हरिओम वाल्मिकीच्या क्रूर आणि निर्दयी हत्येचा काँग्रेस पक्ष तीव्र निषेध करतो.

आपल्या देशाचे संविधान प्रत्येक मानवाला समान मानते. प्रत्येक नागरिकाच्या सुरक्षिततेला, अधिकारांना आणि अभिव्यक्तीला समान दर्जा देणारा कायदा आहे. रायबरेलीत जे घडले ते या देशाच्या संविधानाविरुद्ध गंभीर गुन्हा आहे. तो दलित समुदायाविरुद्ध गुन्हा आहे. हा देश आणि समाजावर एक कलंक आहे.

रायबरेलीतील मॉब लिंचिंग प्रकरणाबाबत राहुल गांधी आणि काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी संयुक्त पत्र लिहिले आहे.

‘बहुतेक हिंसाचार वंचितांविरुद्ध होत आहे’

राहुल-खरगे यांनी लिहिले की, “देशात दलित, अल्पसंख्याक आणि गरिबांवरील गुन्ह्यांची संख्या मर्यादेपलीकडे वाढली आहे. हा हिंसाचार सर्वाधिक वंचित, बहुजनांविरुद्ध आहे, ज्यांना पुरेसा सहभाग किंवा प्रतिनिधित्व नाही. मग ते हाथरस आणि उन्नावमधील महिलांवरील गुन्हे असोत किंवा रायबरेलीत हरिओमची हत्या असोत.

काही काळापूर्वी रोहित वेमुलाची संस्थात्मकरित्या हत्या करण्यात आली होती. मध्य प्रदेशात एका नेत्याने आदिवासी तरुणावर लघवी केल्याची अमानुष घटनाही समोर आली. ओडिशा आणि मध्य प्रदेशात दलितांना झालेली क्रूर मारहाण असो किंवा हरियाणात पेहलू खान आणि उत्तर प्रदेशात अखलाक यांची हत्या असो, प्रत्येक घटना आपल्या समाजाची, प्रशासनाची आणि सत्ताधारी शक्तींची वाढती असंवेदनशीलता दर्शवते.

हा फोटो ३ ऑक्टोबर रोजी दुपारी समोर आला. त्यात गावकऱ्यांनी त्या तरुणाला चोर समजून त्याला पकडले, मारहाण केली आणि त्याची चौकशी केली.

‘२०१४ पासून मॉब लिंचिंग ही एक भयानक घटना बनली आहे’

राहुल-खरगे यांनी लिहिले, “२०१४ पासून, मॉब लिंचिंग, बुलडोझर अन्याय आणि जमावाची राजवट यासारख्या ट्रेंड आपल्या काळातील एक भयानक वैशिष्ट्य बनल्या आहेत. हिंसाचार हा कोणत्याही सुसंस्कृत समाजाचा वैशिष्ट्य असू शकत नाही, म्हणून हरिओमसोबत जे घडले ते आपल्या सामूहिक नैतिकतेवर एक गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते.”

“डॉ. भीमराव आंबेडकरांच्या स्वप्नांचा भारत आणि महात्मा गांधींच्या ‘वैष्णव जन…’ चा भारत हा सामाजिक न्याय, समानता आणि करुणेचा भारत आहे, जिथे अशा गुन्ह्यांना स्थान नाही. मानवता हा एकमेव मार्ग आहे.”

हा फोटो ४ ऑक्टोबर रोजी समोर आला. त्यात गावकरी तरुणाच्या मांड्या आणि गुप्तांगांना काठ्या आणि बेल्टने मारताना दिसत होते.

‘अन्यायाविरुद्ध आपल्याला एकत्र येण्याची गरज आहे’

त्यांनी लिहिले, “काँग्रेस पक्ष समाजातील दुर्लक्षित आणि असुरक्षित घटकांच्या सक्षमीकरणासाठी वचनबद्ध आहे. आम्ही नागरिकांना या अन्यायाविरुद्ध एकत्र येण्याचे आवाहन करतो. प्रत्येक भारतीयाच्या जीवनाचे हक्क आणि प्रतिष्ठा पूर्णपणे संरक्षित होईपर्यंत हा लढा सुरूच राहिला पाहिजे.”

हा फोटो ६ ऑक्टोबर रोजी समोर आला. गावकऱ्यांनी हरिओमला घेराव घातला तेव्हा पोलिस घटनास्थळी पोहोचले पण त्यांनी कोणतीही कारवाई केली नाही.

आता वाचा संपूर्ण प्रकरण काय आहे.

२ ऑक्टोबर रोजी, रायबरेलीच्या उंचाहार पोलिस ठाण्याच्या हद्दीतील ईश्वरदासपूर गावात रेल्वे ट्रॅकजवळ एका तरुणाचा मृतदेह आढळला. प्रत्यक्षदर्शींच्या मते, तरुणाच्या शरीरावर मारहाणीच्या खुणा होत्या. त्याच्या डोक्याला खोलवर दुखापत झाली होती, छातीवर बेल्टचे निशाण होते आणि संपूर्ण शरीरावर निळे-काळे निशाण होते.

पोलिसांनी या तरुणाची ओळख पटवली असून तो गंगादिन (३८) यांचा मुलगा हरिओम आहे. तो फतेहपूर जिल्ह्यातील तारवती का पुरवा गावचा रहिवासी होता. तो १ ऑक्टोबर रोजी पहाटे १ वाजताच्या सुमारास उंचाहार-दलमाऊ रस्त्यावरून ईश्वरदासपूरकडे चालत जात असताना २४-२५ गावकऱ्यांनी त्याला पकडले.

गावकरी त्याला विचारपूस करू लागले. हरिओमने त्यांना सांगितले की, तो जवळच्या गावात राहतो, पण त्यांनी ऐकण्यास नकार दिला. त्यानंतर त्यांनी त्याला काठ्या आणि बेल्टने मारहाण करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी त्याला अर्धनग्न केले, त्याचे हात त्याच्याच शर्टने बांधले आणि काठ्या आणि बेल्टने मारहाण करत राहिले.

त्याला मारहाण करून ठार मारल्यानंतर, त्यांनी त्याला गावाबाहेर कालव्याच्या काठावर नेले, खांबाला बांधले, मारहाण केली आणि नंतर रेल्वे ट्रॅकवर फेकून दिले.

मारहाण केल्यानंतर रेल्वे ट्रॅकच्या बाजूला फेकून दिले.

त्याला मारहाण करून ठार मारल्यानंतर, ते त्याला गावाबाहेरील कालव्याच्या काठावर घेऊन गेले. त्यांनी त्याला खांबाला बांधून मारहाण केली. तो तरुण वारंवार विनवणी करत होता की तो चोर नाही, पण कोणीही ऐकले नाही. मारहाण केल्यानंतर, त्या तरुणाला रेल्वे रुळाजवळ फेकून देण्यात आले.

हरिओमची पत्नी पिंकी म्हणाली की, तिचा पती मानसिकदृष्ट्या अस्थिर होता आणि तो तिला भेटण्यासाठी रायबरेलीला येत होता. पिंकी उंचाहार येथील एनटीपीसी कॉम्प्लेक्समध्ये पंजाब नॅशनल बँकेत सफाई कामगार म्हणून काम करते. तिच्या पालकांचे घर गेट क्रमांक २ च्या समोर आहे. ती सध्या तिथेच राहत होती.

मृत हरिओमची पत्नी पिंकी म्हणाली – ज्याप्रमाणे माझ्या पतीला बेदम मारहाण करून ठार मारण्यात आले, त्याचप्रमाणे त्या खुन्यांनाही शिक्षा झाली पाहिजे.

आतापर्यंत ४ व्हिडिओ समोर आले आहेत

• ३ ऑक्टोबर रोजी सकाळी समोर आलेल्या पहिल्या व्हिडिओमध्ये सकाळी ६:३० ते ७:०० च्या दरम्यान रेल्वे रुळाजवळ रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेला एका तरुणाचा मृतदेह दिसतो.
• ३ ऑक्टोबर रोजी दुपारी २ वाजता समोर आलेल्या दुसऱ्या व्हिडिओमध्ये काही पुरुष एका तरुणाला काठ्यांनी मारहाण करत आणि त्याला चोर म्हणत असल्याचे दिसून आले.
• तिसरा व्हिडिओ शनिवार, ४ ऑक्टोबर रोजी समोर आला. त्यात गावकरी तरुणाला मारहाण करत होते आणि त्याचे नाव आणि पत्ता विचारत होते. तो ओरडला, “राहुल गांधी.” त्यानंतर, गर्दीतील एका तरुणाने म्हटले, “येथे सर्वजण बाबांचे माणसे आहेत.”
• चौथा व्हिडिओ ६ ऑक्टोबर रोजी समोर आला. त्यात असे दिसून आले आहे की जर पोलिसांनी इच्छा केली असती तर त्या तरुणाचा जीव वाचवता आला असता. जमावाने त्याला ड्रोन चोर समजून त्याला घेरले. माहिती मिळताच पीआरव्ही तेथे पोहोचला. जीपमधील एका पोलिसाने म्हटले, “त्याला जिथे जायचे तिथे जाऊ द्या.” त्यानंतर पोलिस निघून गेले. यानंतर, संतप्त जमावाने त्या तरुणाला मारहाण केली.

काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष अजय राय पीडितेच्या कुटुंबाला भेटण्यासाठी आले होते.

यापूर्वी, काँग्रेस प्रदेशाध्यक्षांनी फतेहपूर येथील मृताच्या घरी जाऊन त्याच्या कुटुंबाला भेट दिली होती. अजय राय म्हणाले होते की, “त्या तरुणाची निर्घृण हत्या करण्यात आली. हे योगी बाबा चालवत असलेले जंगल राजचे सरकार आहे. ते लोकांना मारत आहेत आणि बाबांचे अनुयायी असल्याचा दावा करत आहेत.”

ते म्हणाले, “राहुलजींचा प्रत्येक कार्यकर्ता, संपूर्ण काँग्रेस पक्ष पीडितेच्या कुटुंबासोबत उभा आहे. आमच्या नेत्याने पीडितेच्या कुटुंबाशीही बोलले आहे. आम्ही त्यांना न्याय मिळवून देऊ. जे उघडपणे गुंडगिरी करत आहेत आणि लोकांची हत्या करत आहेत त्यांना सोडले जाणार नाही.”