ब्रिटनमधील सर्वात जुने भारतीय रेस्टॉरंट वीरास्वामीवर बंद होण्याचे संकट आले आहे. ज्या इमारतीत हे रेस्टॉरंट चालते, तिचा मालक क्राउन इस्टेट आहे. क्राउन इस्टेट ही ब्रिटनमधील एक मोठी सरकारी मालमत्ता संस्था आहे, जी राजा किंवा राणीच्या नावाने चालते. आता क्राउन इस्टेटला वीरास्वामीच्या इमारतीत काही बदल आणि नवीन बांधकाम करायचे आहे. याच कारणामुळे त्यांनी रेस्टॉरंटचा भाडेकरार (लीज) पुढे वाढवण्यास नकार दिला आहे. वीरास्वामी रेस्टॉरंटचा भाडेकरार जून 2025 मध्ये संपणार आहे. रेस्टॉरंटचे म्हणणे आहे की, जर भाडेकरार वाढवला नाही, तर त्यांना 100 वर्षे जुनी आपली जागा सोडावी लागेल. त्यामुळे रेस्टॉरंटने या निर्णयाला आव्हान देण्यासाठी न्यायालयाचे दार ठोठावले आहे. 100 वर्षांपासून सुरू असलेले रेस्टॉरंट वीरास्वामीची सुरुवात एप्रिल 1926 मध्ये झाली होती. हे केवळ एक रेस्टॉरंट नसून, ब्रिटनमधील भारतीय खाद्यसंस्कृतीच्या इतिहासाचा एक महत्त्वाचा भाग मानले जाते. गेल्या एका शतकात येथे अनेक प्रसिद्ध व्यक्ती येऊन गेले आहेत. यात ब्रिटनचे माजी पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल, अभिनेत्री विवियन ली, अभिनेते मार्लन ब्रँडो, लॉरेन्स ऑलिव्हियर, चार्ली चॅप्लिन आणि अगदी महाराणी एलिझाबेथ द्वितीय यांचाही समावेश आहे. रेस्टॉरंटचा मेन्यू भारतात जन्मलेल्या एडवर्ड पामर यांनी तयार केला होता. त्यांना हैदराबादच्या शाही महालात बनवल्या जाणाऱ्या पदार्थांची रेसिपी त्यांच्या आजीकडून मिळाली होती आणि त्याचपासून प्रेरणा घेऊन त्यांनी येथील पदार्थ तयार केले. करीसोबत बिअर पिण्याची परंपरा येथूनच सुरू झाली वीरास्वामीला 2016 मध्ये मिशेलिन स्टार मिळाला होता. हा जगातील सर्वात प्रतिष्ठित रेस्टॉरंट सन्मानांपैकी एक आहे. या रेस्टॉरंटशी संबंधित एक मनोरंजक दावा देखील केला जातो. असे म्हटले जाते की, इंग्लंडमध्ये करीसोबत बिअर पिण्याची सवय सर्वात आधी याच रेस्टॉरंटमधून सुरू झाली होती. रेस्टॉरंटच्या मालकांनुसार, डेन्मार्कचे राजा जेव्हाही लंडनला येत असत, तेव्हा वीरास्वामीमध्ये जेवण करण्यासाठी नक्की पोहोचत असत. इतकंच नाही, तर त्यांनी आपली आवडती कार्ल्सबर्ग बिअरचा एक पूर्ण पिंप रेस्टॉरंटमध्ये ठेवला होता, जेणेकरून जेव्हाही ते करी खाण्यासाठी येतील, तेव्हा तीच बिअर त्यांना दिली जाईल. हे रेस्टॉरंट दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जर्मन बॉम्ब हल्ल्यातून (ब्लिट्झ) देखील वाचले. त्याने रेस्टॉरंट उद्योगातील चढ-उतारही पाहिले, परंतु आता एका वर्षापासून सुरू असलेल्या कायदेशीर लढाईनंतर त्याच्या अस्तित्वावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. 29 जूनपासून 5 दिवस सुनावणी चालणार वीरास्वामीची मूळ कंपनी एमडब्ल्यू ईट (MW Eat) 29 जूनपासून सुरू होणाऱ्या पाच दिवसांच्या सुनावणीत सेंट्रल लंडन काउंटी कोर्टात आपली बाजू मांडेल. क्राउन इस्टेटचे म्हणणे आहे की, त्यांना व्हिक्टरी हाऊस नावाच्या इमारतीच्या वरच्या मजल्यांवरील कार्यालयांमध्ये बदल करायचे आहेत. 2023 मध्ये आलेल्या पूरानंतर वीजपुरवठा बाधित झाल्यामुळे ही कार्यालये रिकामी पडली आहेत. योजनेनुसार, रेस्टॉरंट आणि कार्यालयांच्या प्रवेशद्वारांमधील भिंत काढून एक मोठा रिसेप्शन एरिया तयार केला जाईल. क्राउन इस्टेटचे म्हणणे आहे की, यामुळे त्यांना कार्यालयाचे भाडे लक्षणीयरीत्या वाढवता येईल. मात्र, रेस्टॉरंटचे मालक या युक्तिवादाशी सहमत नाहीत. त्यांचे म्हणणे आहे की, दुरुस्ती आणि नूतनीकरणाचे काम रेस्टॉरंट न काढताही करता येते. क्राउन इस्टेटने जून 2025 मध्ये वीरास्वामी रेस्टॉरंटच्या वार्षिक 2.05 लाख पाउंड (सुमारे 2.6 कोटी रुपये) च्या लीजचे नूतनीकरण करण्यास नकार दिला होता. जर रेस्टॉरंट न्यायालयात हरले तर ज्या ठिकाणी ते सध्या सुरू आहे, त्या जागेचा वापर कार्यालयांसाठी केला जाऊ शकतो. खर्च 50 लाख पाउंडपर्यंत पोहोचू शकतो रेस्टॉरंटची मालक कंपनी एमडब्ल्यू ईटचे म्हणणे आहे की, जर त्यांना 100 वर्षे जुनी ही जागा सोडावी लागली, तर हे फक्त सामान उचलून दुसरीकडे जाण्यासारखे प्रकरण नसेल. कंपनीनुसार, सर्वात आधी त्यांना लंडनच्या वेस्ट एंडसारख्या महागड्या परिसरात नवीन जागा शोधावी लागेल. त्यानंतर त्या जागेला वीरास्वामीसारख्या प्रतिष्ठित रेस्टॉरंटच्या दर्जाप्रमाणे तयार करावे लागेल. यात स्वयंपाकघर, डायनिंग एरिया, इंटिरियर, फर्निचर, वीज-पाण्याची व्यवस्था आणि परवाना यांसारख्या अनेक गोष्टींवर मोठा खर्च येईल. याव्यतिरिक्त, स्थलांतरणादरम्यान रेस्टॉरंटला काही काळासाठी बंद ठेवावे लागू शकते. या काळात त्याचे उत्पन्न पूर्णपणे थांबेल, तर कर्मचाऱ्यांचे वेतन, प्रशासकीय खर्च आणि इतर देयके सुरू राहतील. कंपनीचे म्हणणे आहे की, 100 वर्षांची जुनी ओळख असलेली जागा सोडल्याने ग्राहकांचा एक भागही गमावला जाऊ शकतो, ज्याचा आर्थिक परिणाम वेगळा असेल. या सर्व खर्चांची बेरीज करून एमडब्ल्यू ईटचा अंदाज आहे की, नवीन ठिकाणी जाण्याचा एकूण खर्च सुमारे 50 लाख पाउंड (सुमारे 57-58 कोटी रुपये) पर्यंत पोहोचू शकतो. कंपनीचा आरोप आहे की, क्राउन एस्टेटने जी आर्थिक भरपाई देण्याची ऑफर दिली आहे, ती या अंदाजित खर्चाचा केवळ एक छोटासा भागच कव्हर करेल. त्यामुळे त्यांच्यासाठी दुसरीकडे जाणे आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत कठीण होईल.
Source link
