?

यामागील कारण म्हणजे आपल्याला आपल्या कायदेशीर हक्कांची जाणीव नाही. अशा परिस्थितीत, आपण टीटीई किंवा आरपीएफने सांगितलेली प्रत्येक गोष्ट खरी मानतो आणि ते जसे म्हणतात तसे करतो. तर आपल्याला काही कायदेशीर अधिकार देखील आहेत.

आज “जाणून घ्या तुमचे अधिकार” या रकान्यात, आपण ट्रेनमध्ये प्रवास करताना आपल्या हक्कांबद्दल बोलू आणि हे देखील जाणून घेऊ की-

प्रश्न: तिकीटाशिवाय ट्रेनमध्ये प्रवास करत असेल आणि टीटीईने मला पकडले तर मला अटक होऊ शकते का?

उत्तर- नाही, टीटीई तुम्हाला थेट अटक करू शकत नाही. तथापि, तिकिटाशिवाय प्रवास करणे हे भारतीय रेल्वेच्या नियमांविरुद्ध आहे. असे केल्याबद्दल दंड आकारला जाऊ शकतो.

प्रश्न: तिकिटाशिवाय प्रवास केल्याबद्दल टीटीई मनमानी दंड आकारू शकतो का?

उत्तर- नाही, टीटीई तुमच्याकडून मनमानी दंड आकारू शकत नाही. तिकिटाशिवाय प्रवास केल्यास दंडाची रक्कम ट्रेन, प्रवास वर्ग, अंतर आणि इतर घटकांवर अवलंबून असते. चला हे एका ग्राफिकद्वारे समजून घेऊया.

प्रश्न: जर टीटीईने मनमानी दंड ठोठावला तर मी तक्रार करू शकतो का?

उत्तर : हो, जर तुम्हाला वाटत असेल की टीटीईने अन्याय्यपणे दंड ठोठावला आहे, तर तुम्ही १५५२१० वर मेसेज करून किंवा १३९ वर कॉल करून तक्रार करू शकता. तुम्ही रेल्वे अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करू शकता.

प्रश्न: जर मी दंड भरण्यास नकार दिला तर काय होऊ शकते?

उत्तरः जर तुम्ही दंड भरण्यास तयार नसाल, तर रेल्वे कायद्यानुसार, तुम्हाला पुढील स्टेशनवर ट्रेनमधून खाली उतरवले जाऊ शकते. किंवा खटलाही दाखल केला जाऊ शकतो. यामध्ये तुम्हाला एक महिना तुरुंगवास किंवा ५०० रुपये दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.

त्याच वेळी, जर एखाद्या प्रवाशाने टीटीईशी गैरवर्तन केले, गोंधळ घातला आणि रेल्वे नियमांचे उल्लंघन केले तर टीटीई रेल्वे पोलिसांना कळवू शकतो.

यानंतर, रेल्वे पोलिस (RPF) तुम्हाला अटक करू शकतात आणि कारवाई करू शकतात. त्यानंतर न्यायालय तुम्हाला रेल्वे कायदा १३९ अंतर्गत ६ महिन्यांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा देऊ शकते.

प्रश्न: जर मी तिकिटाशिवाय पकडले गेलो तर रेल्वे मला पोलिसांच्या ताब्यात देऊ शकेल का?

उत्तर- नाही, टीटीई तुम्हाला फक्त दंडाची रक्कम भरण्यास सांगेल. जर तुम्ही दंड भरला नाही किंवा तुम्ही टीटीईला सहकार्य केले नाही तर टीटीई तुम्हाला रेल्वे पोलिसांच्या स्वाधीन करू शकतो.

प्रश्न- तिकिटाशिवाय प्रवास केल्याबद्दल मला तुरुंगवास होऊ शकतो का?

उत्तरः तिकिटाशिवाय प्रवास करणे हा दिवाणी गुन्हा आहे. यासाठी सहसा दंड आकारला जातो. जर तुम्ही दंड भरलात तर तुम्हाला तुरुंगात जावे लागणार नाही.

प्रश्न: जर मी प्रवास करताना तिकीटाशिवाय पकडले गेलो तर मला ट्रेनमधून खाली उतरवता येईल का?

उत्तर- सहसा हे केले जात नाही. तथापि, हे काही विशिष्ट परिस्थितीत घडू शकते. चला हे एका ग्राफिकद्वारे समजून घेऊया.

प्रश्न: जर मी तिकिटाशिवाय प्रवास केल्यानंतर दंड भरला नाही, तर टीटीई काय कारवाई करू शकेल?

उत्तर- जर तुम्ही दंड भरला नाही तर टीटीई तुमच्याविरुद्ध कायदेशीर कारवाई सुरू करू शकतो. तो तुम्हाला रेल्वे पोलिसांकडे पाठवू शकतो.

रेल्वे पोलिस परिस्थितीचे मूल्यांकन करतील आणि जर प्रकरण सुटले नाही तर तुम्हाला रेल्वे न्यायालयात हजर केले जाऊ शकते.

तुम्हाला रेल्वे कोर्टात सुनावणीची संधी मिळेल, तिथे तुम्ही तुमची बाजू मांडू शकता. यानंतर न्यायालय निर्णय देईल. निर्णयानुसार, दंड किंवा शिक्षा होऊ शकते.

प्रश्न- तिकिटाशिवाय प्रवास करणे हा दिवाणी गुन्हा आहे की फौजदारी गुन्हा?

उत्तर- तिकिटाशिवाय प्रवास करणे हा फौजदारी गुन्हा नाही तर दिवाणी गुन्हा आहे. याचा अर्थ असा की तुम्हाला यासाठी दंड भरावा लागू शकतो. हा प्रश्न न्यायालयात सोडवता येतो.

तथापि, जर तुम्ही प्रवास करताना कायदा मोडला, जसे की पोलिसांवर हल्ला करणे किंवा न्यायालयाच्या आदेशाचे उल्लंघन करणे, तर हा एक फौजदारी गुन्हा ठरू शकतो ज्याचा परिणाम दंड आणि तुरुंगवास होऊ शकतो.

प्रश्न: तिकिटाशिवाय प्रवास करताना वकिलाची मदत घ्यावी लागू शकते का?

उत्तरः तिकिटाशिवाय प्रवास करण्याच्या सामान्य प्रकरणांमध्ये, वकिलाची मदत आवश्यक नसते कारण ती एक दिवाणी बाब आहे.

परंतु जर प्रकरण न्यायालयात पोहोचले आणि तुम्हाला दंड अन्याय्य वाटत असेल किंवा तुम्हाला इतर कायदेशीर मदतीची आवश्यकता असेल तर तुम्ही वकिलाची मदत घेऊ शकता.

वकील तुमच्या हक्कांचे रक्षण करेल आणि कायदेशीर प्रक्रिया समजून घेण्यास मदत करेल.