3 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
आज (२९ जून) ज्येष्ठ महिन्याची शेवटची तिथी म्हणजेच पौर्णिमा आहे. या वेळी अधिकमासामुळे ज्येष्ठ महिना ५९ दिवसांचा होता. याच पौर्णिमेला संत कबीर दास यांची जयंतीही साजरी केली जाते. अशी मान्यता आहे की ज्येष्ठ पौर्णिमेला स्नान, दान, देवपूजा आणि पितरांचे स्मरण केल्याने अक्षय पुण्य मिळते, असे पुण्य ज्याचा शुभ परिणाम आयुष्यभर टिकून राहतो. उद्या म्हणजेच ३० जूनपासून आषाढ महिन्याची सुरुवात होईल.
उज्जैनचे ज्योतिषाचार्य पं. मनीष शर्मा यांच्या मते, ज्येष्ठ पौर्णिमेला स्नानानंतर तांब्याच्या लोट्यात पाणी भरून सूर्यदेवाला अर्घ्य अर्पण करावे आणि ॐ सूर्याय नमः मंत्राचा जप करावा. अशी मान्यता आहे की ज्येष्ठ पौर्णिमेला सूर्यपूजा केल्याने कुंडलीतील अनेक ग्रह दोष शांत होतात आणि जीवनात ऊर्जा, आरोग्य आणि आत्मबल येते. यानंतर घरातील मंदिरात आपल्या इष्टदेवाची विधीपूर्वक पूजा करावी.
दुपारी पितरांसाठी धूप-ध्यान करा
ज्येष्ठ पौर्णिमेच्या दुपारी पितरांसाठी धूप-ध्यान करावे. अशी मान्यता आहे की दुपारी साधारण १२ वाजता श्रद्धेने पितरांचे धूप-ध्यान केल्याने पितरांना तृप्ती मिळते आणि कुटुंबावर त्यांचे आशीर्वाद कायम राहतात. घर-कुटुंबातील दिवंगत सदस्यांना पितर देवाचे स्थान दिले आहे. त्यांच्या प्रसन्नतेमुळे कुटुंबात सुख, शांती, समृद्धी आणि यश येते. अशी मान्यता आहे.
आज करू शकता हे शुभ काम
- पौर्णिमेला पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करण्याचीही परंपरा आहे. गंगा, यमुना, नर्मदा, शिप्रा आणि अलकनंदा यांसारख्या नद्यांमध्ये स्नान करणे शुभ मानले जाते. जर नदीपर्यंत जाणे शक्य नसेल, तर घरी स्नानाच्या पाण्यात गंगाजल मिसळून स्नान करता येते. स्नान करताना सर्व पवित्र नद्या, तीर्थक्षेत्रे आणि देवस्थानांचे स्मरण केल्याने घरीच तीर्थस्नानासारखे पुण्य मिळू शकते.
- सकाळी घरातील मंदिरात सर्वात आधी प्रथम पूज्य भगवान गणेशाची पूजा करावी. गणेशाला पंचामृत अर्पण करावे. पंचामृत दूध, दही, तूप, खडीसाखर आणि मध मिसळून बनवले जाते. यानंतर देवाला मिठाईचा नैवेद्य दाखवावा. दूर्वा अर्पण करा. ॐ गं गणपतये नम: या मंत्राचा जप करा. धूप-दीप लावा, आरती करा.
- गणेश पूजनानंतर भगवान विष्णू आणि महालक्ष्मीची पूजा करा. दक्षिणावर्ती शंखामध्ये केशर मिसळलेले दूध घेऊन विष्णू-लक्ष्मीचा अभिषेक करा. यानंतर शुद्ध पाण्याने स्नान घालून पिवळे वस्त्र अर्पण करा, सुगंधी फुले वाहा आणि तुळशीसोबत मिठाईचा नैवेद्य दाखवा. धूप-दीप लावून ॐ नमो भगवते वासुदेवाय मंत्राचा जप करत आरती करा आणि प्रसाद सर्वांना वाटून द्या. वेळ असल्यास श्रीमद्भगवद्गीता किंवा विष्णू पुराणाचे पठणही करता येते.
- घरातील मंदिरात विराजमान बाल गोपाळांची विशेष पूजा करा. बाल गोपाळांचा अभिषेक करून नवीन वस्त्रे परिधान करा, फुलांनी श्रृंगार करा आणि तुळशीसोबत लोणी-मिश्रीचा नैवेद्य अर्पण करा. कृं कृष्णाय नमः मंत्राचा जप करत धूप-दीप आणि आरती करा.
- पौर्णिमेला भगवान शिव आणि हनुमानाची पूजा देखील करावी. शिवलिंगावर पाणी आणि बेलपत्र अर्पण करून ॐ नमः शिवाय मंत्राचा जप करावा. हनुमानजींसमोर दिवा लावून हनुमान चालीसाचे पठण करावे. पुरेसा वेळ असल्यास, सुंदरकांड किंवा रामनामाचा जप देखील करता येतो. या दिवशी भगवान सत्यनारायणाची कथा वाचण्याची किंवा ऐकण्याची देखील परंपरा आहे.
- दान-धर्माशिवाय पौर्णिमेचे महत्त्व अपूर्ण मानले जाते. या दिवशी गोशाळेत हिरवा चारा किंवा गाईंच्या सेवेसाठी आर्थिक सहकार्य देणे शुभ मानले जाते. मंदिरांमध्ये पूजा सामग्रीचे दान करता येते. याव्यतिरिक्त, गरजू लोकांना अन्न, वस्त्र, धन, चप्पल आणि दैनंदिन वापराच्या वस्तू दान करू शकता.
- ज्येष्ठ पौर्णिमेला संत कबीरदास जयंतीमुळेही विशेष महत्त्व आहे. संत कबीरांनी त्यांच्या दोह्यांद्वारे आणि वाणीद्वारे सत्य, साधेपणा, समानता आणि मानवतेचा संदेश दिला. या प्रसंगी त्यांच्या दोह्यांचा अभ्यास, सत्संग आणि त्यांच्या आदर्शांना जीवनात अंगीकारण्याचा संकल्प केला पाहिजे.
