रुद्रप्रयाग जिल्ह्यात असलेले त्रियुगीनारायण मंदिर आता धार्मिक श्रद्धेसोबतच डेस्टिनेशन वेडिंगचे मोठे केंद्र बनत आहे. भगवान शिव आणि माता पार्वती यांच्या विवाहस्थळ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या या मंदिरात देशभरातून नवविवाहित जोडपी लग्नासाठी येत आहेत. येथे वैदिक रीतीरिवाजांनुसार विवाह करण्याची मागणी सातत्याने वाढत आहे. या वर्षी जानेवारी 2026 पासून आतापर्यंत येथे सुमारे 100 विवाह संपन्न झाले आहेत. तर, बाबा केदारनाथचे कपाट उघडल्यानंतर सुमारे 40 विवाह आयोजित करण्यात आले आहेत. केदारनाथ यात्रा सुरू झाल्यानंतर मंदिर परिसर आणि आसपासच्या परिसरात विवाह सोहळ्यांची रोनकही वाढली आहे. अशी मान्यता आहे की, भगवान शिव आणि माता पार्वती यांनी याच ठिकाणी अखंड अग्नीला साक्षी मानून सात फेरे घेतले होते. याच कारणामुळे भाविक हे ठिकाण वैवाहिक जीवनासाठी अत्यंत शुभ मानतात. आता धार्मिक श्रद्धेसोबतच येथे विवाह पर्यटनही वेगाने वाढत आहे. अखंड अग्नीला विवाहाचा साक्षी मानले जाते त्रियुगीनारायण मंदिराची सर्वात मोठी ओळख म्हणजे येथे जळणारी अखंड अग्नी. धार्मिक मान्यतेनुसार, भगवान शिव आणि माता पार्वतीच्या विवाहावेळी हीच अग्नी प्रज्वलित करण्यात आली होती. याला ‘धनंजय अग्नी’ असे म्हटले जाते, जी आजही अखंड मानली जाते. नवविवाहित जोडपे याच अग्नीला साक्षी मानून सात फेरे घेतात. भाविक या अग्नीची राख प्रसाद म्हणून आपल्यासोबत घेऊन जातात आणि ती वैवाहिक जीवनासाठी शुभ मानतात. भगवान विष्णूंनी भावाची भूमिका बजावली होती धार्मिक मान्यतांनुसार, भगवान विष्णूंनी शिव-पार्वती विवाह सोहळ्यात माता पार्वतीच्या भावाची भूमिका बजावली होती. मंदिराच्या परिसरात त्यांच्या वामन अवताराची पूजा देखील केली जाते. मंदिराची स्थापत्य शैली देखील लोकांना आकर्षित करते. याची रचना केदारनाथ मंदिरासारखी मानली जाते, त्यामुळे केदारनाथ यात्रेला येणारे भाविकही येथे मोठ्या संख्येने येतात. केदारनाथ यात्रा सुरू होताच लग्नसमारंभांची धूम वाढली बाबा केदारनाथचे कपाट उघडल्यानंतर केदारघाटीमध्ये भाविकांची वर्दळ वाढली आहे. याचा परिणाम त्रियुगीनारायण मंदिरातही दिसून येत आहे. स्थानिक लोकांच्या मते, यात्रा सुरू झाल्यानंतर येथे विवाह सोहळ्यांच्या संख्येत वाढ झाली आहे. मंदिराच्या परिसरात आणि आसपासच्या भागांत सातत्याने विवाह सोहळे आयोजित केले जात आहेत. यामुळे संपूर्ण परिसरात पर्यटन गतिविधींमध्येही वाढ झाली आहे. देशभरातून जोडपी येत आहेत आता त्रियुगीनारायण केवळ स्थानिक धार्मिक स्थळ राहिलेले नाही. विविध राज्यांमधून लोक येथे डेस्टिनेशन वेडिंगसाठी येत आहेत. अनेक नवविवाहित जोडपी पारंपरिक हॉटेल वेडिंगऐवजी धार्मिक आणि शांत वातावरणात लग्न करणे पसंत करत आहेत. भाविकांचा विश्वास आहे की या पवित्र ठिकाणी विवाह केल्याने भगवान शिव आणि माता पार्वतीचा आशीर्वाद मिळतो आणि वैवाहिक जीवन सुखी राहते. लग्नाचा वाढदिवस साजरा करण्यासाठीही जोडपी परत येत आहेत तीर्थपुरोहित समितीचे सदस्य राजेश भट्ट यांनी सांगितले की, येथे विवाह करण्यासाठी सतत चौकशी वाढत आहे. शुभ मुहूर्तानुसार वैदिक परंपरेनुसार विवाह संपन्न केले जातात. त्यांनी सांगितले की, अनेक जोडपी लग्नानंतर आपला वर्धापनदिन साजरा करण्यासाठी त्रियुगीनारायणला परत येतात. भाविकांमध्ये या स्थानाबद्दल गाढ श्रद्धा दिसून येत आहे. पंतप्रधान मोदींच्या आवाहनानंतर वाढली ओळख पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अनेक प्रसंगी उत्तराखंडला डेस्टिनेशन वेडिंगसाठी उत्तम ठिकाण म्हणून प्रचारित केले आहे. यानंतर त्रियुगीनारायण मंदिराची ओळखही वेगाने वाढली आहे. स्थानिक लोकांचे म्हणणे आहे की, गेल्या काही वर्षांत येथे विवाह करण्यासाठी येणाऱ्या लोकांची संख्या सातत्याने वाढली आहे. सोशल मीडियावरही हे ठिकाण वेगाने लोकप्रिय झाले आहे. 2024 आणि 2025 मध्येही विवाह करण्याचा ट्रेंड वाढला होता या क्षेत्राशी संबंधित लोकांच्या मते, 2024 मध्ये येथे सुमारे 600 विवाह झाले होते. तर 2025 मध्ये एप्रिल महिन्यापर्यंतच सुमारे 500 विवाह संपन्न झाले होते. यावरून येथे डेस्टिनेशन वेडिंगचा वाढता ट्रेंड दिसून येत आहे. स्थानिक वेडिंग प्लॅनर्सच्या मते, गेल्या काही वर्षांत देशातून तसेच परदेशातूनही लोक येथे विवाह करण्यासाठी आले. भारतीय वंशाच्या अनेक कुटुंबांनीही येथे वैदिक रीतीरिवाजानुसार विवाह केले. अनेक प्रसिद्ध व्यक्तींनी देखील विवाह केले आहेत गेल्या काही वर्षांत अभिनेत्री चित्रा शुक्ला, कविता कौशिक, निकिता शर्मा, गायक हंसराज रघुवंशी, यूट्यूबर आदर्श सुयाल आणि गढवाली लोकगायक सौरभ मैठाणी यांच्यासह अनेक प्रसिद्ध व्यक्तींनी येथे विवाह केले आहेत. या विवाहानंतर सोशल मीडिया आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर त्रियुगीनारायणची चर्चा वेगाने वाढली. यामुळे तरुणांमध्येही हे ठिकाण लोकप्रिय झाले आहे. मंदिर परिसरात विशेष वेदी तयार करण्यात आली आहे मंदिराचे पुजारी सच्चिदानंद पंचपुरी यांच्या मते, येथे विवाहासाठी आधीच नोंदणी केली जाते. पालक किंवा पालकांच्या उपस्थितीतच वैदिक रीतीरिवाजानुसार विवाह संपन्न केला जातो. सात फेऱ्यांसाठी मंदिर परिसरात विशेष वेदी (मंडप) तयार करण्यात आली आहे. यानंतर अखंड ज्योतीसोबत पगफेराची (वधूच्या पहिल्या घरी परतण्याची) रस्म पार पाडली जाते, तर इतर कार्यक्रम आसपासच्या हॉटेल आणि रिसॉर्टमध्ये संपन्न होतात. हॉटेल, होमस्टे आणि स्थानिक व्यवसायाला मिळतोय फायदा स्थानिक लोकांचे म्हणणे आहे की, विवाह समारंभांची संख्या वाढल्याने हॉटेल, होमस्टे, पूजा साहित्य, ढोल-दमाऊ वादक, छायाचित्रकार आणि वेडिंग प्लॅनर यांना रोजगार मिळत आहे. पूर्वी येथे केवळ यात्रेकरू पोहोचत होते, पण आता विवाह सोहळ्यांमुळे वर्षभर लोकांची वर्दळ असते. यामुळे स्थानिक व्यवसाय आणि पर्यटन गतिविधींनाही चालना मिळाली आहे.
Source link
