सांस्कृतिक : घराच्या अंगणात तुळशीचे रोप लावण्याची परंपरा प्राचीन काळापासून चालत आली आहे. तुळशीला पूजनीय आणि पवित्र मानले जाते, तिला विष्णुप्रिया असेही म्हणतात. धर्मासोबतच वास्तु आणि आयुर्वेदातही तुळशीला विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. तुळस अनेक औषधांमध्ये वापरली जाते, त्यात अनेक घटक असतात जे आपल्याला आरोग्यासाठी फायदे देतात. याचे नियमित सेवन केल्याने आपली रोगप्रतिकारक शक्ती अबाधित राहते.
उज्जैनचे ज्योतिषी पं.मनीष शर्मा यांच्या मते, स्कंद पुराण, पद्म पुराण आणि गरुड पुराण यांसारख्या ग्रंथांमध्ये तुळशीचा उल्लेख आहे. शास्त्रांमध्ये असे म्हटले आहे की ज्या घरात तुळस असते, तिथे स्वतः भगवान विष्णू आणि सर्व देवता निवास करतात. ज्या घरात तुळशीचे रोप असते त्या घरांकडे महालक्ष्मी आकर्षित होते. तुळशीची नियमित पूजा केल्याने भक्ताचे सर्व पाप नष्ट होतात आणि त्याला शाश्वत पुण्य मिळते. तुळशीशी संबंधित खास गोष्टी जाणून घ्या…
- वास्तुशास्त्रानुसार, घराच्या ईशान्य (ईशान कोपऱ्यात), पूर्वेकडे किंवा उत्तर दिशेने तुळस लावणे सर्वात शुभ मानले जाते. या दिशा सूर्याची सकारात्मक ऊर्जा आकर्षित करतात आणि तुळस आपल्या घरात ती ऊर्जा पसरवण्यास मदत करते.
- तुळशीचे रोप दक्षिण दिशेला लावू नये कारण ती यमराजाची दिशा मानली जाते. या दिशेला तुळशीचे रोप ठेवणे टाळावे.
- तुळशीभोवती स्वच्छतेकडे विशेष लक्ष दिले पाहिजे हे लक्षात ठेवा. तुळस घराच्या छतावरही ठेवता येते, परंतु ती स्वतंत्र प्लॅटफॉर्मवर असावी.
- तुळशीला एक दैवी वनस्पती मानले जाते, म्हणून त्याची काळजी घेताना काही गोष्टींची विशेष काळजी घेतली पाहिजे. दररोज सकाळी तुळशीला जल अर्पण करा. गंगाजल शुद्ध पाण्यात मिसळून तुळशीला अर्पण करावे.
- दररोज सूर्यास्तानंतर तुळशीजवळ दिवा लावणे आणि आरती करणे शुभ मानले जाते. एकादशी, पौर्णिमा, अमावस्या आणि कार्तिक महिन्यात तुळशीची विशेष पूजा करावी.
- दररोज सकाळी तुळशीजवळ रांगोळी काढावी. तुळशीला देवीचे रूप मानले जाते आणि जिथे तुळशीचे रोप असते ते ठिकाण मंदिराइतकेच पवित्र मानले जाते. म्हणून, तुळशीभोवतीचा परिसर सुंदर, पवित्र आणि स्वच्छ ठेवला पाहिजे.
- लक्षात ठेवा, रविवार, एकादशी, सूर्यास्तानंतर, सूर्यग्रहण आणि चंद्रग्रहणाच्या दिवशी तुळशीची पाने तोडू नका. जर तुम्हाला या निषिद्ध दिवसांमध्ये तुळशीची गरज असेल, तर तुम्ही तुळशीजवळील गळून पडलेली पाने उचलू शकता आणि त्यांचा पूजेमध्ये वापर करू शकता. जर तुम्हाला या निषिद्ध दिवसांमध्ये तुळशीची गरज असेल तर तुम्ही एक दिवस आधीच तुळशीची पाने तोडावीत.
- बूट घालुन, घाणेरड्या हातांनी किंवा कोणत्याही अशुद्ध स्थितीत तुळशीला कधीही स्पर्श करू नका. तुळस सुकू देऊ नका. जर ती सुकली तर ते आदराने नदीत प्रवाहित करा. तुळशीला नियमितपणे पाणी अर्पण करा. तुळशीच्या कुंडीत कॅक्टस, कोरफड यांसारखी काटेरी झाडे लावू नयेत.
- आयुर्वेदात तुळशीला औषधांची जननी म्हटले आहे. यात अनेक औषधी गुणधर्म आहेत: तुळशीच्या पानांपासून बनवलेला काढा सर्दी, खोकला आणि तापात खूप प्रभावी आहे.
- हे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास, मधुमेह नियंत्रित करण्यास आणि पचन सुधारण्यास उपयुक्त आहे. तुळस हवेतील कार्बन डायऑक्साइड आणि हानिकारक जीवाणू शोषून घेते, ज्यामुळे घराचे वातावरण स्वच्छ राहते.
- भगवान शिवाला तुळशीची पाने अर्पण करू नयेत. हे फक्त भगवान विष्णू, श्रीकृष्ण आणि त्यांच्या अवतारांना अर्पण केले जातात.
- तुळशीसोबत भगवान विष्णूचे रूप असलेल्या शाळिग्रामची मूर्ती देखील ठेवावी. असे मानले जाते की दोघांची एकत्र पूजा केल्याने घरात सुख-समृद्धी येते. .सौ.दिव्यमराठी.
