बांगलादेशच्या दौऱ्यावर असलेले उपपंतप्रधान आणि परराष्ट्र मंत्री मोहम्मद इशाक डार यांनी बांगलादेशशी संबंध सुधारण्यासाठी इस्लामचा आग्रह धरला आहे. पत्रकारांच्या प्रश्नाला उत्तर देताना ते म्हणाले – इस्लाम आपल्याला आपले हृदय शुद्ध करण्यास देखील सांगतो.

इशाक डार यांनी दावा केला की १९७१ मध्ये बांगलादेशसोबतचा वाद मिटला आहे. ते म्हणाले की बांगलादेशच्या स्वातंत्र्यादरम्यान झालेल्या नरसंहाराबद्दल दोनदा माफी मागण्यात आली आहे. १९७१ च्या युद्धात पाकिस्तानी सैन्यावर हजारो बांगलादेशी महिलांवर बलात्कार, हत्या आणि जाळल्याचा आरोप होता.

दरम्यान, बांगलादेशने पाकिस्तानचा दावा फेटाळून लावला आहे. परराष्ट्र व्यवहार सल्लागार तौहिद हुसेन यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, दोन्ही देशांमधील मजबूत संबंध केवळ जुन्या समस्या सोडवूनच निर्माण होऊ शकतात.

बांगलादेशने पाकिस्तानचा दावा फेटाळला

इशाक डार २३ आणि २४ ऑगस्ट रोजी बांगलादेशच्या दोन दिवसांच्या दौऱ्यावर होते. त्यांनी ढाका येथे बांगलादेशचे मुख्य सल्लागार मोहम्मद युनूस आणि परराष्ट्र सल्लागार यांची भेट घेतली. नंतर पत्रकारांच्या प्रश्नांची उत्तरे देताना पाकिस्तानी मंत्र्यांनी सांगितले की, १९७४ मध्ये आणि नंतर २००० मध्ये परवेझ मुशर्रफ यांच्या भेटीदरम्यान हे प्रश्न सोडवण्यात आले होते.

डार म्हणाले की, त्या काळातील (१९७४) ऐतिहासिक कागदपत्रे दोन्ही देशांकडे उपलब्ध आहेत. आता दोन्ही देशांनी नव्याने सुरुवात करावी आणि एका कुटुंबासारखे एकत्र काम करावे, असे दार म्हणाले.

तथापि, बांगलादेशी परराष्ट्र सल्लागारांनी याचा स्पष्टपणे इन्कार केला. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की त्यांना पाकिस्तानी मंत्र्यांचा दावा खरा वाटत नाही. जर असे झाले असते तर दोन्ही देशांमधील वाद मिटला असता असे ते म्हणाले.

बांगलादेशचे परराष्ट्र सल्लागार मोहम्मद तौहिद हुसेन पत्रकारांना संबोधित करताना.

बांगलादेशच्या पाकिस्तानकडून ४ मागण्या

बांगलादेशने पाकिस्तानकडून आपल्या जुन्या मागण्या पुन्हा मांडत एक निवेदन जारी केले. त्यात म्हटले आहे की, पाकिस्तानने १९७१ च्या नरसंहारासाठी माफी मागावी, फाळणीच्या वेळी मिळवलेल्या मालमत्तेचे योग्य विभाजन करावे, १९७० च्या चक्रीवादळातील पीडितांसाठी देण्यात आलेल्या परदेशी मदतीचे हस्तांतरण करावे आणि बांगलादेशात अडकलेल्या पाकिस्तानी नागरिकांचे परतावे यासारखे जुने आणि ऐतिहासिक मुद्दे सोडवावेत.

बीबीसीच्या वृत्तानुसार, झुल्फिकार अली भुट्टो यांनी १९७४ मध्ये ढाक्याला भेट दिली आणि बांगलादेशच्या लोकांसमोर दिलगिरी व्यक्त केली, परंतु पाकिस्तानने कधीही औपचारिक माफी मागितली नाही. २००२ मध्ये मुशर्रफ यांनीही त्यांच्या भेटीदरम्यान दिलगिरी व्यक्त केली, परंतु त्यांनीही कधीही औपचारिक माफी मागितली नाही.

दुसरीकडे, फाळणीनंतर मिळवलेल्या मालमत्तेबाबत पाकिस्तानचा दृष्टिकोन नेहमीच टाळाटाळ करणारा राहिला आहे. यामुळेच बांगलादेश अजूनही या मुद्द्यांना अनुत्तरीत मानतो.

रविवारीही परिस्थिती तशीच राहिली. पाकिस्तानने म्हटले की जुने खटले निकाली काढण्यात आले आहेत, तर बांगलादेशने म्हटले की जोपर्यंत नरसंहार आणि थकबाकीदार मालमत्तेची जबाबदारी सोडवली जात नाही तोपर्यंत हे वाद संपवण्याचा विचार करता येणार नाही.

पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री मोहम्मद इशाक डार शनिवारी दोन दिवसांच्या राजकीय दौऱ्यावर ढाका येथे पोहोचले.

पाकिस्तानी मंत्र्यांनी एका वर्षात ३ वेळा बांगलादेशला भेट दिली

हुसेन म्हणाले की बांगलादेशची भूमिका अगदी स्पष्ट आहे आणि या मुद्द्यांवर कोणतीही तडजोड होऊ शकत नाही. त्यांनी असेही सांगितले की रविवारच्या बैठकीत दोन्ही देशांमध्ये १ करार आणि ५ करारांवर स्वाक्षरी झाली, परंतु निराकरण न झालेल्या मुद्द्यांवर कोणतीही ठोस प्रगती झाली नाही.

तौहीद हुसेन यांनी कबूल केले की हे वाद दोन्ही देशांमधील संबंधांमध्ये अडथळा ठरू नयेत म्हणून चर्चा सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. त्यांनी कबूल केले की १९७१ चे प्रश्न एका दिवसात सोडवता येणार नाहीत.

गेल्या वर्षी बांगलादेशमध्ये शेख हसीना यांच्या सत्तापालटानंतर आतापर्यंत ३ पाकिस्तानी मंत्र्यांनी बांगलादेशला भेट दिली आहे. इशाक दार यांच्या आधी वाणिज्य मंत्री कमाल जमा खान २१ ऑगस्ट रोजी ढाक्याला भेट दिली होती आणि त्याआधी संरक्षण मंत्री ख्वाजा आसिफ जुलैमध्ये ढाक्याला भेट दिली होती.

या भेटींचा उद्देश दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारणे हा आहे. खरं तर, बांगलादेशने १९७१ च्या युद्ध गुन्ह्यांसाठी २०१३ मध्ये जमात नेते अब्दुल कादर मुल्ला यांना फाशी दिली. पाकिस्तानने यावर टीका केली, त्यानंतर दोन्ही देशांमधील संबंध बिघडले.