केंद्र सरकारच्या फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया (FSSAI) ने म्हटले आहे की जर एखाद्या अन्न किंवा पेय उत्पादनाच्या फॉर्म्युलाला जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) मान्यता दिली नसेल, तर कंपनी त्यावर ओरल रिहायड्रेशन सॉल्ट्स (ORS) असल्याचे लेबल लावू शकत नाही. सर्व कंपन्यांना त्यांच्या उत्पादनांमधून ORS लेबल काढून टाकण्याचे निर्देश देखील देण्यात आले आहेत.

केंद्र सरकारच्या २०२२ आणि २०२४ च्या आदेशांमुळे कंपन्यांना त्यांच्या उत्पादनांमध्ये ORS हा शब्द उपसर्ग (सुरुवातीला) किंवा प्रत्यय (शेवटी) म्हणून जोडण्याची परवानगी मिळाली. यानंतर, काही फळ पेये, नॉन-कार्बोनेटेड किंवा रेडी-टू-ड्रिंक पेये यांना ORS असे लेबल लावले जाऊ लागले.

तथापि, त्यानंतर अशी अट घालण्यात आली की उत्पादनात स्पष्टपणे नमूद केले पाहिजे की ते WHO-शिफारस केलेल्या ORS सूत्राची पूर्तता करत नाही. आता, FSSAI ने हे मागील आदेश पूर्णपणे रद्द केले आहेत.

सरकारने म्हटले आहे की यामुळे बनावट ओआरएस उत्पादनांना आळा बसेल आणि ग्राहकांना खरे, सुरक्षित आणि डब्ल्यूएचओ-मानक ओआरएस उत्पादने मिळतील याची खात्री होईल. यामुळे आरोग्य सुरक्षा मजबूत होण्यास मदत होईल.

डॉक्टरांनी निर्णयाचे स्वागत केले

बालरोगतज्ज्ञ डॉ. शिवरंजनी संतोष यांनी सोशल मीडियावर सरकारच्या या पावलाचे कौतुक केले. त्या म्हणाल्या, “आता कोणतीही कंपनी WHO ने शिफारस केलेल्या सूत्राशिवाय ORS हे नाव वापरू शकणार नाही. हा आदेश तात्काळ लागू होईल.”

डॉ. संतोष गेल्या काही काळापासून चुकीच्या लेबल असलेल्या ओआरएस ब्रँड्सविरुद्ध मोहीम राबवत आहेत. या निर्णयात त्यांना पाठिंबा देणाऱ्या सर्व पालक, डॉक्टर, पत्रकार आणि शिक्षकांचे त्यांनी आभार मानले.

२९ जुलै रोजी जागतिक ओआरएस दिन साजरा केला जातो. या निमित्ताने, आजच्या बातम्यांमध्ये आपण ओआरएस म्हणजे काय, ते कसे आणि किती प्रमाणात प्यावे आणि ते घरी कसे बनवावे हे जाणून घेऊ.

ओआरएस म्हणजे काय?

युनिसेफच्या मते, ओआरएस हे साखर आणि मीठ यांचे संतुलित मिश्रण असलेले द्रावण आहे. ते स्वच्छ पाण्यात विरघळवून प्यायल्याने शरीराची पाण्याची गरज पूर्ण होते. अतिसार, उलट्या किंवा उष्माघातासारख्या परिस्थितीत निर्जलीकरण रोखण्यासाठी हे औषध सर्वात प्रभावी मार्ग आहे.

डॉक्टरांच्या मते, ओआरएस फक्त डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच वापरावे, कारण अयोग्य वापरामुळे मीठ विषारी होऊ शकते.