बांगलादेशचे अंतरिम नेते मोहम्मद युनूस यांनी पाकिस्तानी जनरल साहिर शमशाद मिर्झा यांना एक वादग्रस्त नकाशा भेट दिला आहे, ज्यामध्ये भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांना बांगलादेशचा भाग म्हणून दाखवण्यात आले आहे, ज्यामुळे वाद निर्माण झाला आहे.

पाकिस्तान जॉइंट चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष साहिर शमशाद मिर्झा हे आसिफ मुनीर यांच्यानंतर पाकिस्तानी सैन्यात दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च अधिकारी आहेत. मुनीर यांच्यानंतर मिर्झा पाकिस्तानचे लष्कर प्रमुख होऊ शकतात असे मानले जाते.

शनिवारी रात्री उशिरा त्यांची मुहम्मद युनूसशी भेट झाली. युनूस यांनी पाकिस्तानी अधिकाऱ्याला “द आर्ट ऑफ ट्रायम्फ” नावाचे पुस्तक भेट दिले. पुस्तकाच्या मुखपृष्ठावर छापलेल्या बांगलादेशच्या नकाशावरून हा वाद निर्माण झाला आहे.

तथापि, भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने अद्याप या वादावर कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

या पुस्तकात २०२४ च्या विद्यार्थी चळवळीदरम्यान काढलेली छायाचित्रे होती

आर्ट ऑफ ट्रायम्फ हे बांगलादेशातील जुलै-ऑगस्ट २०२४ च्या विद्यार्थी-जन चळवळीदरम्यान तयार केलेल्या भित्तिचित्रे आणि इतर चित्रांचे प्रदर्शन करणारे एक कला पुस्तक आहे.

गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये अंतरिम मुख्य सल्लागार युनूस यांनी हे पुस्तक प्रकाशित केले होते. सध्या हे पुस्तक सार्वजनिक विक्रीसाठी उपलब्ध नाही. बांगलादेशी नेत्यांनी यापूर्वी हे पुस्तक भेट म्हणून वापरले आहे. सप्टेंबर २०२४ मध्ये युनूस यांनी ते कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांना भेट दिले.

हे पुस्तक भेट देणे हा एक राजकीय आणि राजनैतिक उपक्रम मानला जातो. ढाका ट्रिब्यूनच्या वृत्तानुसार, हे पुस्तक १२ हून अधिक परदेशी नेते आणि अधिकाऱ्यांना भेट देण्यात आले आहे.

यामध्ये अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन, इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी, कॅनडाचे माजी पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो, ब्राझीलचे पंतप्रधान लुला दा सिल्वा आणि अमेरिकेचे माजी परराष्ट्र मंत्री अँटनी ब्लिंकन यांसारखी मोठी नावे आहेत.

२०२४ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या बैठकीत युनूस यांनी हे पुस्तक कॅनडाचे तत्कालीन पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांना भेट म्हणून दिले होते.

पाकिस्तानी जनरल ६ सदस्यांसह बांगलादेशात पोहोचले

पाकिस्तानी जनरल साहिर शमशाद मिर्झा २४ ऑक्टोबर रोजी सहा सदस्यांच्या शिष्टमंडळासह ढाका येथे पोहोचले. भेटीदरम्यान त्यांनी युनूससह बांगलादेशच्या वरिष्ठ लष्करी आणि नागरी नेत्यांशी संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्य वाढवण्याबाबत चर्चा केली.

या भेटीदरम्यान, दोन्ही देशांनी व्यापार, गुंतवणूक आणि संरक्षण यासह विविध क्षेत्रात सहकार्य वाढविण्यावर चर्चा केली. जनरल मिर्झा यांनी सांगितले की दोन्ही देशांमध्ये दीर्घकालीन सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संबंध आहेत आणि ते हे संबंध आणखी मजबूत करू इच्छितात. त्यांनी व्यापार आणि संपर्क वाढवण्याच्या शक्यतांवरही चर्चा केली. जनरल मिर्झा यांनी सांगितले की दोन्ही देश एकमेकांना पाठिंबा देतील.

युनूस यांनी रविवारी पाकिस्तानी जनरल शमशाद मिर्झा यांची भेट घेतली.

युनूसच्या सल्लागारानेही चुकीचा नकाशा पोस्ट केला होता

बांगलादेशने अशा प्रकारची कृती करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये, मुहम्मद युनूस यांचे सल्लागार महफुज आलम यांनी बांगलादेशचा चुकीचा नकाशा पोस्ट केला होता.

या नकाशात, महफुज आलमने भारताच्या बंगाल, त्रिपुरा आणि आसामचे काही भाग बांगलादेशमध्ये असल्याचे दाखवले होते. तथापि, वाद वाढल्यानंतर ही पोस्ट हटवण्यात आली.

नकाशा पोस्ट करताना महफुज आलम यांनी फेसबुकवर लिहिले की, “भारताने वस्ती कार्यक्रम स्वीकारला आहे. बांगलादेशला भारतावरील अवलंबित्वातून मुक्त करण्यासाठी, १९७५ नंतर २०२४ घडणे आवश्यक होते. दोन्ही घटनांमध्ये पन्नास वर्षांचे अंतर आहे, परंतु प्रत्यक्षात काहीही बदललेले नाही. आपण भूगोल आणि वस्तीच्या जाळ्यात अडकलो आहोत.”

आपण हे लक्षात ठेवले पाहिजे की दक्षिण आशियात पाकिस्तान ही अश्रफ मुस्लिमांची भूमी आहे, भारत ही ब्राह्मणवादी हिंदूंची भूमी आहे आणि बंगाल (पश्चिम बंगाल आणि बांगलादेश) ही हिंदू मुस्लिम दलित असो वा नसो, सर्व अत्याचारित लोकांची भूमी आहे.

बांगलादेश हा सुरुवातीचा बिंदू आहे, शेवटचा बिंदू नाही. १९४७ ते १९७१ आणि १९७१ ते २०२४ पर्यंत, ते संपलेले नाही; इतिहास अजूनही वाट पाहत आहे.

बांगलादेश पाकिस्तानशी संबंध वाढवत आहे

बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांच्या पदच्युतीनंतर भारत आणि बांगलादेशमधील संबंध ताणले गेले आहेत. तथापि, पाकिस्तान आणि बांगलादेशमधील संबंध हळूहळू सुधारत आहेत. गेल्या वर्षभरात मुहम्मद युनूस यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांची दोनदा भेट घेतली आहे.

नोव्हेंबर २०२४ मध्ये, १९७१ नंतर पहिल्यांदाच एक पाकिस्तानी मालवाहू जहाज चितगाव बंदरावर पोहोचले. शिवाय, या वर्षी एप्रिलमध्ये दोन्ही देशांचे परराष्ट्र सचिव १५ वर्षांनी ढाका येथे भेटले.

पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक दार यांनीही २७-२८ एप्रिल रोजी ढाक्याला भेट दिली, २०१२ नंतरची ही पहिली उच्चस्तरीय भेट होती. यादरम्यान, दोन्ही देशांनी परस्पर सहकार्य वाढवण्यासाठी करारांवर चर्चा केली.