युरोपमध्ये या वर्षीच्या उष्णतेचा लोकांच्या जीवनावर आणि अर्थव्यवस्थेवर, दोन्हीवर थेट परिणाम झाला. युरोपमधील 23 देशांमध्ये विक्रमी उष्णतेची लाट नोंदवली गेली. अनेक भागांमध्ये तापमान 40 अंश सेल्सिअसच्या वर पोहोचले आणि अनेक शहरांमध्ये रुग्णालये, वीज ग्रीड, वाहतूक आणि शेतीवर दबाव वाढला. वेगवेगळ्या अंदाजानुसार, या उष्णतेमुळे 20 हजारांहून अधिक मृत्यू झाल्याचा दावा केला जात आहे. भीषण उष्णतेचा युरोपच्या जीडीपीवरही परिणाम झाला आहे. एलियांज रिसर्च मॉडेलवर आधारित गणनेनुसार, उष्णता युरोपीय अर्थव्यवस्थेला ₹11 लाख कोटींपर्यंतचा धक्का देऊ शकते. तर, 2030 पर्यंत युरोपला 61 लाख कोटी रुपयांपर्यंतचे आर्थिक नुकसान सहन करावे लागू शकते. याची सर्वात मोठी कारणे म्हणजे उत्पादकतेत घट, विजेच्या मागणीत वाढ, पिकांचे नुकसान, पर्यटनावर परिणाम आणि पायाभूत सुविधांवरील वाढता दबाव. तज्ञांच्या मते, संकट इथेच थांबणार नाही. युरोपीय पर्यावरण एजन्सीचा अंदाज आहे की, पुढील वर्षापर्यंत युरोपमधील सुमारे 34% लोकसंख्या जलसंकटाच्या विळख्यात येऊ शकते. दक्षिण युरोपमध्ये हे संकट अधिक गंभीर होईल, जिथे उन्हाळ्यात पाण्याची मागणी आणखी वाढेल. भारतात 45 अंश सेल्सिअस सहन करतो, मग युरोपमध्ये 36 अंश सेल्सिअस धोकादायक का? भारतात 45 अंश सेल्सिअस तापमान कोरड्या उष्णतेत असते, त्यामुळे घाम लवकर सुकतो आणि शरीर थंड राहते. युरोपमध्ये 36° अंश सेल्सिअस उष्णता दमटपणासह येते, त्यामुळे घाम सुकत नाही आणि शरीर गरम राहते. याला वेट-बल्ब धोका म्हणतात. वेट-बल्ब तापमान जास्त काळ टिकल्यास निरोगी व्यक्तीसाठीही जीवघेणे ठरू शकते. यामुळे उष्णतेच्या धक्क्याचा धोका वाढतो आणि मूत्रपिंड व यकृत निकामी होऊ शकतात. वाढ… ब्रिटनमध्ये एसी विक्री 330%, फ्रान्समध्ये 1000% वाढली भीषण उष्णतेमुळे एसी ही चैनीची वस्तू न राहता गरज बनली आहे. ब्रिटनमध्ये एसीची विक्री 330% पर्यंत तर फ्रान्समध्ये 1000% पर्यंत वाढली. तापमान वाढताच अनेक बाजारांमध्ये स्टॉक कमी होऊ लागला. पंख्यांची आणि पोर्टेबल कुलरची मागणीही अनेक पटींनी वेगाने वाढली. 23 देशांमध्ये उष्णतेचे विक्रम मोडले, स्पेनमध्ये पारा 45 अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेला युरोपमधील उष्णतेच्या लाटेने तापमानाचे विक्रम मोडले आहेत. जूनमधील उष्णतेने किमान 23 देशांमध्ये नवीन विक्रम प्रस्थापित केले. स्पेनमध्ये पारा 45 अंशांच्या पुढे गेला, तर फ्रान्स, जर्मनी, इटली, स्वित्झर्लंड, नेदरलँड्स आणि ब्रिटनमध्येही विक्रमी उष्णता नोंदवली गेली. दिव्य मराठी विश्लेषण भीषण उष्णतेच्या लाटेमागे ओमेगा ब्लॉक; यात गरम हवा अडकून विध्वंस वाढवत आहे ओमेगा ब्लॉक म्हणजे कोणता पॅटर्न असतो? हा हवामानाचा असा पॅटर्न आहे, ज्यात उच्च-दाब प्रणाली (High-Pressure System) दोन कमी-दाब प्रणालींच्या (Low-Pressure Systems) मध्ये अडकते. याचा आकार ग्रीक अक्षर ओमेगासारखा दिसतो. या पॅटर्नमुळे उष्णता का वाढू लागते? उच्च-दाब प्रणाली (High-Pressure System) गरम हवेला एका ठिकाणी रोखून ठेवते. ढग कमी तयार होतात, पाऊस थांबतो आणि जमीन सतत गरम होत राहते. यामुळे हे संकट निर्माण होते. युरोपमधील उष्णतेची लाट या पॅटर्नशी कशी संबंधित आहे? ओमेगा ब्लॉकरने उत्तर आफ्रिका आणि भूमध्य समुद्रातील गरम हवा युरोपच्या वर अडवून ठेवली. त्यामुळे अनेक देशांमध्ये तापमान 40 अंश सेल्सिअस किंवा त्याहून अधिक राहिले. या पॅटर्नमुळे आणखी काय परिणाम होतात? जिथे उच्च दाब असतो, तिथे उष्णता आणि दुष्काळ वाढतो. कमी दाबाच्या क्षेत्रात मुसळधार पाऊस आणि पुराचा धोका वाढतो. हवामान बदलामुळे धोका का वाढला आहे? ओमेगा ब्लॉक पूर्वीही तयार होत होते, पण आता पृथ्वी अधिक गरम झाली आहे. त्यामुळे अशा पॅटर्नमध्ये अडकलेली हवा पूर्वीपेक्षा अधिक गरम आणि जीवघेणी बनू लागली आहे. युरोप जगात सर्वात वेगाने गरम होत आहे. त्यामुळे ओमेगा ब्लॉक येथे अधिक धोकादायक बनत आहेत. युरोपमधील केवळ 20% घरांमध्येच एसी; त्यामुळेही संकट अधिक आहे युरोपमध्ये उष्णतेची लाट यामुळेही अधिक घातक ठरत आहे, कारण तिथे फक्त २०% घरांमध्येच एसी आहे. अमेरिकेत एसी ९०% पेक्षा जास्त घरांमध्ये आहे. युरोपमधील बहुतेक इमारती थंड हवामानानुसार बांधलेल्या आहेत. त्यामुळे तापमान जास्त झाल्यावर घरे, रुग्णालये आणि नर्सिंग होमपर्यंत गरम होतात. वृद्ध, मुले आणि आजारी लोकांवर धोका आणखी वाढतो.
Source link
