जयपूर1 तासापूर्वी
- कॉपी दुवा
राजस्थानमधील सर्वात मोठे रुग्णालय जयपूर येथील सवाई मानसिंग हॉस्पिटल (एसएमएस) च्या ट्रॉमा सेंटरमध्ये लागलेल्या आगीत आठ रुग्णांचा मृत्यू झाला. रुग्णांना बचावासाठी आणले जात असताना मृतदेहांचा ढीग साचला होता. ट्रॉमा सेंटरच्या स्टोरेज रूममध्ये शॉर्ट सर्किट झाल्यामुळे ही घटना घडल्याचे मानले जात आहे.
पण इतक्या मोठ्या दुर्घटनेसाठी खरोखर कोण जबाबदार आहे? दिव्य मराठीने चौकशी केली. ट्रॉमा सेंटरच्या प्रभारीपासून ते आरोग्यमंत्र्यांपर्यंत, असे नऊ व्यक्ती आहेत ज्यांच्या निष्काळजीपणामुळे, अपघातापूर्वी आणि नंतर, रुग्णांना त्यांचे जीवन गमवावे लागले. वाचा संपूर्ण अहवाल…
८ रुग्णांच्या मृत्यूमागील खरे दोषी हे ९ लोक आहेत. रविवारी रात्री ११:२० वाजता ट्रॉमा सेंटरच्या आयसीयूमध्ये आग लागली. या अपघातात तीन महिलांसह आठ रुग्णांचा मृत्यू झाला. खरे दोषी राज्याचे आरोग्यमंत्री आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी आहेत. जर त्यांनी त्यांचे कर्तव्य योग्यरित्या बजावले असते तर एवढी मोठी दुर्घटना घडली नसती.

एसएमएस हॉस्पिटलच्या ट्रॉमा सेंटरमध्ये लागलेल्या आगीत आठ रुग्णांचा मृत्यू झाला.
सरकारी सचिवालय ते एसएमएस हॉस्पिटल हे अंतर २ किलोमीटरपेक्षा कमी आहे, तरीही मंत्री आणि प्रधान सचिवांनी औपचारिकता पूर्ण करण्यासाठी मोजक्याच तपासण्या केल्या. प्रत्येक तपासणीदरम्यान केलेल्या सूचनांचा आढावा घेण्यासाठीही त्यांना वेळ मिळाला नाही.
आणखी एक गंभीर समस्या अशी आहे की, एसएमएस हॉस्पिटलमध्ये २०२० पासून कार्यवाहक अधीक्षक आहेत. अधीक्षक पदासाठी दोनदा मुलाखती झाल्या आहेत, परंतु सरकारने अद्याप कायमस्वरूपी अधीक्षक नियुक्त केलेला नाही.
आता वाचा: या अपघातासाठी जबाबदार असलेले ९ लोक, त्यांच्या जबाबदाऱ्या काय होत्या आणि त्यांनी काय केले नाही.
जबाबदार क्रमांक – १ (गजेंद्र सिंह खिंवसर)
जबाबदारी काय होती?: अपघाताची माहिती मिळताच रुग्णालयात पोहोचण्याची आणि मदतकार्य सुलभ करण्याची जबाबदारी माझी होती. अपघातापूर्वीही, नियमित तपासणीद्वारे रुग्णालयाच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सतत सुधारणा करण्याची आणि रुग्णालयातील गुंतागुंतीच्या प्रक्रिया सुलभ करण्याची जबाबदारी माझी होती.
तुम्ही काय केले?: अपघातानंतर काही तासांनी रुग्णालयात पोहोचलो. जर तुम्ही लवकर घटनास्थळी पोहोचला असता आणि पीडितांची मदत केली असती तर बचाव यंत्रणा अधिक कार्यक्षमतेने काम केली असती.
विभाग आणि त्याच्या यंत्रणेवर कमकुवत नियंत्रण असल्याचा आरोप त्यांच्यावर होता. ते फक्त व्हीआयपी रुग्णांना दाखल झाल्यावर भेटायचे. मंत्री झाल्यानंतर, त्यांनी फक्त एक किंवा दोनदा रुग्णालयांना भेट देऊन त्यांची तपासणी केली. पायाभूत सुविधा सुधारण्यात त्यांना रस नव्हता.
जबाबदारीबद्दल काय म्हटले ते ऐका. माहिती मिळताच मी जयपूरला रवाना झालो. मी चौकशीचे आदेश दिले आहेत आणि एक समिती स्थापन केली आहे. या घटनेने मला खूप दुःख झाले आहे.
जबाबदार क्रमांक – २ (गायत्री ए. राठोड)
जबाबदारी काय आहे?: रुग्णालयांची नियमित तपासणी करणे. रुग्णालयाच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सतत सुधारणा करणे. विभागाला गटबाजीच्या आरोपांपासून मुक्त करणे, जेणेकरून सुधारणा कार्यक्षमतेने आणि जलदगतीने करता येतील.
त्यांनी काय केले?: फक्त एकदा किंवा दोनदा रुग्णालयांची तपासणी केली. गर्दी आणि रुग्णांची संख्या लक्षात घेऊन यंत्रणा सुव्यवस्थित करण्यात अयशस्वी. रुग्ण आणि जनतेला यंत्रणा पूर्णपणे जबाबदार आहे याची खात्री करण्यात अयशस्वी.
जबाबदारीशी संबंधित प्रश्न विचारले असता, त्यांनी सांगितले की ते एका बैठकीत आहेत.
जबाबदार क्रमांक – ३ (अंबरीश कुमार)
जबाबदारी काय आहे? नियमितपणे रुग्णालयांची तपासणी करणे. सर्व संभाव्य धोक्यांपासून रुग्णालयांचे संरक्षण करणे आणि त्यांच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सतत सुधारणा करणे. विभागाला गटबाजीच्या आरोपांपासून मुक्त करणे, जेणेकरून सुधारणा कार्यक्षमतेने आणि जलद करता येतील.
त्यांनी काय केले? रुग्णालयांची तपासणी फक्त काही वेळाच झाली. गर्दी आणि रुग्णांची संख्या लक्षात घेऊन यंत्रणा सुव्यवस्थित करण्यात ते अपयशी ठरले. रुग्ण आणि जनतेला यंत्रणा पूर्णपणे जबाबदार आहे याची खात्री करण्यात ते अपयशी ठरले.
फोनला उत्तर दिले नाही: त्यांची बाजू जाणून घेण्यासाठी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, पण फोन आला नाही.
जबाबदार क्रमांक – ४ (दीपक माहेश्वरी)
जबाबदाऱ्या काय आहेत? एसएमएस मेडिकल कॉलेज आणि त्याच्या संलग्न रुग्णालयांचे प्रशासकीय व्यवस्थापन, सुधारणांसाठी निधीचा कार्यक्षम वापर सुनिश्चित करणे आणि जबाबदारी. रुग्णांच्या पायाभूत सुविधांच्या विकास आणि देखभालीवर देखरेख करणे.
काय केले गेले आहे? रुग्णालयाच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा आणि देखभालीची गती खूपच मंद आहे आणि रुग्णांची संख्या आणि दबाव पाहता रुग्णालयातील संसाधनांचा योग्य वापर करण्यात आलेला नाही.
फोनला उत्तर दिले नाही: त्यांची बाजू जाणून घेण्यासाठी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, पण फोन आला नाही.
जबाबदार क्रमांक – ५ (डॉ. सुशील भाटी)
त्यांची जबाबदारी काय आहे?: रुग्णालयाच्या यंत्रणेत सुधारणा करणे आणि कोणत्याही अनियमितता दूर करणे ही त्यांची जबाबदारी आहे. जुने वायरिंग असो, नुकसान असो, दुरुस्तीची आवश्यकता असलेल्या जीर्ण खोल्या असोत किंवा रुग्णालयाची सुरक्षा व्यवस्था असो, ते सर्व थेट जबाबदार आहेत.
काय केले?: जुन्या इमारतीत कोणतीही सुधारणा करण्यात आली नाही. रुग्णालयातील अनेक खोल्या जीर्ण झाल्या आहेत. अनेक खोल्यांमध्ये वायरिंगमध्ये बिघाड आहे. पावसाळ्यात पाणी साचते. छतावरील प्लास्टर अनेकदा कोसळतो आणि पडतो.
त्यांनी त्यांच्या जबाबदारीबद्दल काय सांगितले ते ऐका. रुग्णालयातील सर्व यंत्रणा सुधारण्यासाठी आम्ही सतत प्रयत्नशील असतो. आयसीयू-१ मध्ये शॉर्ट सर्किटमुळे आग लागल्यावर रुग्णांना हलवण्यात आले. आग इतर वॉर्डमध्ये पसरू नये म्हणून आग ताबडतोब आटोक्यात आणण्यात आली.
जबाबदार क्रमांक – ६ (डॉ. प्रदीप शर्मा)
कोणती जबाबदारी? ज्या ट्रॉमा सेंटरमध्ये अपघात झाला त्या ठिकाणी शॉर्ट सर्किटचे निरीक्षण आणि दुरुस्ती करण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर होती.
काय केले? जुन्या रचनेत कोणतीही सुधारणा करण्यात आली नाही. अनेक जीर्ण खोल्यांमध्ये प्लास्टर पडलेले आढळले. ट्रॉमा सेंटरसारख्या संवेदनशील युनिट्सना अपघातांपासून वाचवण्यात ते अपयशी ठरले.
त्यांच्या जबाबदारीबद्दल त्यांनी काय म्हटले ते ऐका: परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यासाठी पीडब्ल्यूडी पथके २४ तास उपस्थित असतात. माझे काम फक्त समन्वय साधणे आहे.
जबाबदार क्रमांक – ७ (डॉ. मनीष अग्रवाल)
त्यांची जबाबदारी काय आहे?: न्यूरोसर्जरी विभागाचे प्रमुख म्हणून ते त्याच्याशी जोडलेल्या सर्व आयसीयूसाठी जबाबदार आहे. ज्या आयसीयूमध्ये शॉर्ट सर्किट झाले त्या आयसीयूची व्यवस्था आणि व्यवस्थापन करण्याची जबाबदारी त्याची आहे.
काय केले? या आयसीयूमधील वायरिंगसह विद्युत उपकरणे देखभाल करण्यात ते अयशस्वी झाले. या निष्काळजीपणामुळे इतका मोठा अपघात झाला.
जबाबदारीबद्दल तुम्ही काय म्हणालात?: आम्ही सतत पत्रे लिहितो आणि अनेक व्यवस्थांबद्दल तोंडी देखील सांगतो.
जबाबदार क्रमांक – ८ (डॉ. अनुराग धाकड)
जबाबदाऱ्या काय आहेत? ट्रॉमा सेंटरशी थेट संबंध असल्याने, रुग्णसेवा किंवा पायाभूत सुविधांच्या समस्यांसाठी तुम्ही संरक्षणाची पहिली ओळ आहात. कोणत्याही संभाव्य शॉर्ट सर्किट किंवा इतर संभाव्य समस्यांबद्दल लोकांना सतर्क करण्याची जबाबदारी तुमची आहे. तुमच्या कामाच्या ठिकाणी सुव्यवस्था आणि शिस्त राखणे.
काय केले?: ट्रॉमा सेंटरमध्ये देखभालीची गरज आहे याबद्दल वारंवार इशारा दिला, अधीक्षकांना पत्र लिहिले आणि त्यांना त्याबद्दल सांगितले. पण अधिकाऱ्यांकडे तक्रार केली नाही. अपघाताची माहिती मिळताच, तो घटनास्थळी पोहोचला आणि रुग्णांना बाहेर काढण्यास मदत केली.
जबाबदारीबद्दल काय म्हटले?: मी ट्रॉमा येथील देखभाल आणि विद्युत समस्यांबद्दल अनेक वेळा लिहिले आहे. आम्ही एक पाऊल पुढे राहतो. जेव्हा जेव्हा गरज पडते तेव्हा आम्ही मुख्य प्रशासनाला लिहितो. माझ्याकडे पत्रांची संपूर्ण फाइल आहे.
जबाबदार क्रमांक – ९ (मुकेश सिंघल)
त्यांच्या जबाबदाऱ्या काय आहेत? एसएमएस हॉस्पिटलमधील सर्व विद्युत कामांसाठी ते जबाबदार आहेत, जुन्या वायरिंग बदलण्यापासून ते सर्व उपकरणांची देखभाल करण्यापर्यंत.
त्यांनी काय केले? जुने वायरिंग काढण्यात ते उशीर करत होते, शॉर्ट सर्किटच्या घटना घडूनही त्यांनी कोणतीही सुधारणा केली नाही आणि उपकरणांच्या देखभालीकडे दुर्लक्ष केले.
त्यांनी त्यांच्या जबाबदारीबद्दल काय म्हटले?: जेव्हा जेव्हा आम्हाला सुधारणेसाठी लेखी प्रस्ताव येतो तेव्हा आम्ही तो ताबडतोब अंमलात आणतो. सुधारणेत कोणतीही अडचण नाही, परंतु हे शॉर्ट सर्किट कसे झाले हा तपासाचा विषय आहे.































