पंचांगानुसार, एका वर्षात एकूण १२ पौर्णिमा असतात. त्यापैकी एक ज्येष्ठा पौर्णिमा आहे जी वट पौर्णिमा म्हणूनही ओळखली जाते. या दिवशी विवाहित महिला आपल्या पतींच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सुखी वैवाहिक जीवनासाठी व्रत करतात. वट सावित्री व्रताप्रमाणे वट पौर्णिमेच्या व्रतादरम्यान वटवृक्षाची पूजा करण्याचा विधी आहे. तसेच, वट पौर्णिमेच्या व्रताची कथा वाचल्याशिवाय हे व्रत पूर्ण मानले जात नाही.
वट पौर्णिमा व्रत कथा
पौराणिक कथेनुसार, या व्रतादरम्यान पूजा केली जाणारी सावित्री माता राजा अश्वपतीची कन्या होती. सावित्री केवळ सुंदरच नव्हती तर खूप बुद्धिमान आणि धार्मिक मुलगी देखील होती. जेव्हा सावित्री लग्नाच्या वयाची झाली, तेव्हा राजा सावित्रीसाठी वर शोधू लागला.
दरम्यान, एकदा सावित्री भटकंती करत जंगलात पोहोचली तेव्हा तिला तिथे एक तरुण दिसला ज्याचे नाव सत्यवान होते. सत्यवान हा केवळ धर्माच्या मार्गावर चालणारा एक महान पुरूष नव्हता तर तो भगवान शिवाचा एक उत्कट भक्त देखील होता. सत्यवानाचे गुण पाहून सावित्रीने सत्यवानला आपला वर म्हणून निवडले.
जरी राजाला हे कळले तेव्हा त्याने आक्षेप घेतला नाही, परंतु नारद ऋषींच्या सांगण्यावरून सावित्रीचे वडील निश्चितच काळजीत होते की सत्यवानाचे आयुष्य कमी आहे, परंतु सावित्री तिच्या निर्णयापासून मागे हटली नाही आणि दोघांनीही लग्न केले. काही काळानंतर सत्यवानचा मृत्यू झाला.
पतीला पुनरुज्जीवित करण्याची इच्छाशक्ती आणि दृढनिश्चयाने सावित्रीला कठोर तपश्चर्या करायला लावली. त्यानंतर तिच्या पतीवरील भक्तीच्या बळावर तिने यमराजाकडून तिच्या पतीचे जीवन परत आणले. ज्या दिवशी यमराजाने सत्यवानाचा जीव घेतला त्या दिवशी वट सावित्री व्रत पाळले जाते.
वच पौर्णिमा कधी?
वैदिक पंचांगाच्या गणनेनुसार, या वर्षी ज्येष्ठ महिन्याची पौर्णिमा १० जून रोजी सकाळी ११:३५ ते ११ जून २०२५ रोजी दुपारी ०१:१३ पर्यंत असेल. उदयतिथीच्या आधारावर, यावेळी ज्येष्ठा पौर्णिमा म्हणजेच वट पौर्णिमा बुधवार, ११ जून २०२५ रोजी साजरी केली जाईल. परंतु १० जून २०२५ रोजी ज्येष्ठा पौर्णिमेचे व्रत ठेवणे शुभ राहील.
वट पौर्णिमा व्रत पूजा मुहूर्त
सूर्योदय – सकाळी ०५:२३
चंद्रोदय – संध्याकाळी ०७:४१
ब्रह्म मुहूर्त – सकाळी ०४:०२ ते ०४:४२ पर्यंत
अभिजित मुहूर्त – नाही तिथे
गोधूलिचा मुहूर्त – संध्याकाळी ०७:१८ ते ०७:३८
राहु काळ – दुपारी १२:२१ ते ०२:०५
(Disclaimer – या ठिकाणी दिलेली माहिती ज्योतिष शास्त्रावर आधारित असून ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. झी 24 तास या गोष्टींना दुजोरा देत नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी संबंधित विषयातील तज्ज्ञांचा सल्ला अवश्य घ्या.)
