मुंबई16 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी दुवा
वाढत्या व्याजदरातून दिलासा मिळाल्यानंतर महागाईतूनही दिलासा मिळू लागला आहे. बँक ऑफ बडोदा (BOB) च्या एका संशोधन अहवालात असा अंदाज आहे की एप्रिलमध्ये किरकोळ महागाई दर 3% पेक्षा कमी राहू शकतो.
अधिकृत डेटा पुढील आठवड्यात मंगळवारी (१३ मे) प्रसिद्ध केला जाईल. अहवालात म्हटले आहे की, अलिकडच्या आठवड्यात अन्नपदार्थांच्या किमती, विशेषतः भाज्यांच्या किमती ३४% आणि डाळींच्या किमती १५% ने कमी झाल्या आहेत.
तथापि, खाद्यतेलाच्या किमती ३०% ने वाढल्या आहेत. त्याचा परिणाम महागाईवर फारसा दिसून येणार नाही कारण सर्वात महाग तेल सूर्यफूल तेल आहे, ज्याचे महागाई निर्देशांकात वजन १% पेक्षा कमी आहे.
टोमॅटो सर्वात स्वस्त आहे, सूर्यफूल तेल सर्वात महाग
| उत्पन्न | वार्षिक बदल |
| टोमॅटो | -३४.४% |
| तुरीची डाळ | -१४.६% |
| बटाटा | -११.०% |
| कांदा | -५.७% |
| मूग डाळ | -४.९% |
| तांदूळ (सरासरी दर) | -४.१% |
| गव्हाचे पीठ | +३.९% |
| सोया तेल (पॅकेज केलेले) | +१८.९% |
| मोहरीचे तेल (पॅकेज केलेले) | +२५.१% |
| सूर्यफूल तेल | +२९ .६% |
टीप: किरकोळ किमतींमध्ये होणारे बदल वार्षिक आधारावर असतात.
कर्जे स्वस्त होण्याची आशा वाढली, जूनमध्ये निर्णय
अहवालात म्हटले आहे की, महागाई कमी झाल्यामुळे रिझर्व्ह बँकेला धोरणात्मक दर आणखी कमी करण्याची संधी मिळेल. जूनच्या बैठकीत, रेपो दरात पूर्वीपेक्षा जास्त (०.२५%) कपात केली जाऊ शकते. टोमॅटो, कांदा आणि बटाटा उत्पादक राज्यांमध्ये उष्णता कमी झाल्यामुळे उत्पादन वाढेल परंतु किमती आणखी घसरू शकतात.
एप्रिलमध्ये शाकाहारी थाळी ४% स्वस्त झाली: क्रिसिल
क्रिसिल या रेटिंग एजन्सीच्या ‘रोटी राईस रिपोर्ट’नुसार, एप्रिलमध्ये सामान्य शाकाहारी थाळीची किंमत ४% ने घसरून २६.३ रुपये झाली. थाळीची किंमत मासिक आधारावर १% ने कमी झाली आहे. अहवालानुसार, भाज्यांच्या किमती कमी झाल्यामुळे थाळी स्वस्त झाली आहे.
मार्चमध्ये महागाई सहा वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर होती
मार्चमध्ये किरकोळ महागाई दर ३.३४% पर्यंत घसरला. ऑगस्ट २०१९ मध्ये महागाई दर ३.२८% होता. तो ५ वर्षे ७ महिन्यांतील नीचांकी पातळीवर पोहोचला आहे. फेब्रुवारीमध्ये म्हणजेच मार्च महिन्याच्या एक महिना आधी महागाई दर ३.६१% होता.
महागाईच्या दरात अन्नपदार्थांचा वाटा जवळपास ५०% आहे. महिन्या-दर-महिना आधारावर महागाई दर ३.७५% वरून २.६७% पर्यंत कमी झाला आहे. त्याच वेळी, ग्रामीण महागाई ३.७९% वरून ३.२५% पर्यंत कमी झाली आहे आणि शहरी महागाई ३.३२% वरून ३.४३% पर्यंत वाढली आहे.
महागाई कशी वाढते किंवा कमी होते?
महागाईतील वाढ आणि घट उत्पादनाच्या मागणी आणि पुरवठ्यावर अवलंबून असते. जर लोकांकडे जास्त पैसे असतील तर ते जास्त वस्तू खरेदी करतील. जास्त वस्तू खरेदी केल्याने वस्तूंची मागणी वाढेल आणि जर पुरवठा मागणीनुसार नसेल तर या गोष्टींच्या किमती वाढतील.
अशाप्रकारे बाजार महागाईला बळी पडतो. सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, बाजारात पैशाचा जास्त प्रवाह किंवा वस्तूंचा तुटवडा यामुळे महागाई वाढते. दुसरीकडे, जर मागणी कमी आणि पुरवठा जास्त असेल तर महागाई कमी होईल.
महागाई सीपीआय द्वारे निश्चित केली जाते
एक ग्राहक म्हणून, तुम्ही किरकोळ बाजारातून वस्तू खरेदी करतात. ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) त्याच्याशी संबंधित किंमतींमधील बदल दर्शविण्याचे काम करतो. सीपीआय वस्तू आणि सेवांसाठी आपण देत असलेल्या सरासरी किंमतीचे मोजमाप करते.
कच्चे तेल, वस्तूंच्या किमती, उत्पादित खर्च याशिवाय, किरकोळ महागाई दर निश्चित करण्यात इतर अनेक गोष्टी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. सुमारे ३०० वस्तूंच्या किमतींच्या आधारे किरकोळ महागाईचा दर ठरवला जातो.
