खरं तर, होसाबळे २६ जून रोजी दिल्लीत झालेल्या ‘आणीबाणीच्या ५० वर्षांच्या’ कार्यक्रमात बोलत होते. ते म्हणाले होते, “समाजवादी आणि धर्मनिरपेक्ष हे शब्द मूळ संविधानात नव्हते. आणीबाणीच्या काळात देशात संसद आणि न्यायपालिका दोन्ही कार्यरत नव्हती. या काळात हे दोन शब्द जोडले गेले. हे शब्द राहावेत की नाही यावर वादविवाद झाला पाहिजे.”

राहुल म्हणाले- हे लोक बहुजनांना आणि गरीब लोकांना पुन्हा गुलाम बनवू इच्छितात

होसाबळेंच्या या विधानावर राहुल गांधींनी प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी पोस्टमध्ये लिहिले आहे की- भाजप-आरएसएस बहुजन आणि गरीब लोकांना त्यांचे हक्क हिसकावून पुन्हा गुलाम बनवू इच्छिते. त्यांचा खरा अजेंडा त्यांच्याकडून संविधानासारखे शक्तिशाली शस्त्र हिसकावून घेणे आहे.

होसाबळे म्हणाले होते- आणीबाणीच्या काळात संविधानाची हत्या झाली

काँग्रेस आणि राहुल गांधी यांचे नाव न घेता, होसाबळे यांनी दिल्लीत म्हटले होते की, “आणीबाणीच्या काळात संविधानाची हत्या करण्यात आली आणि न्यायव्यवस्थेचे स्वातंत्र्य संपुष्टात आणण्यात आले. आणीबाणीच्या काळात एक लाखाहून अधिक लोकांना तुरुंगात टाकण्यात आले, २५० हून अधिक पत्रकारांना तुरुंगात टाकण्यात आले, ६० लाख लोकांची जबरदस्तीने नसबंदी करण्यात आली. जर हे काम त्यांच्या पूर्वजांनी केले असेल तर त्यांच्या नावाने माफी मागितली पाहिजे.”

४२ व्या घटनादुरुस्तीमध्ये धर्मनिरपेक्ष-समाजवादी हे शब्द समाविष्ट करण्यात आले.

प्रत्यक्षात ‘धर्मनिरपेक्ष’ आणि ‘समाजवादी’ हे शब्द १९७६ मध्ये ४२ व्या घटनादुरुस्तीद्वारे समाविष्ट करण्यात आले होते. याच काळात देशात आणीबाणी होती. २५ जून १९७५ रोजी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी देशात आणीबाणी जाहीर केली होती. ती २१ मार्च १९७७ पर्यंत म्हणजेच २१ महिने लागू होती. भाजप हा दिवस संविधान हत्येचा दिवस म्हणून साजरा करते.

ग्राफिक्सद्वारे संविधानाची मूळ प्रस्तावना आणि ४२ वी घटनादुरुस्ती समजून घ्या

संविधानानुसार समाजवादी-धर्मनिरपेक्षतेचा अर्थ

समाजवादी: अशी व्यवस्था ज्यामध्ये आर्थिक आणि सामाजिक समानता असेल, संसाधनांचे समान वाटप असेल आणि गरीब आणि दुर्बलांचे हक्क संरक्षित असतील. म्हणजेच, भारतात आर्थिक आणि सामाजिक समानतेला चालना दिली जाईल.

धर्मनिरपेक्ष: राज्य सर्व धर्मांचा समान आदर करते, कोणत्याही एका धर्माला प्राधान्य देत नाही आणि धर्मापेक्षा वरचढ राज्य करते. म्हणजेच, भारत एक धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र असेल, जिथे सर्व धर्मांचा समान आदर केला जाईल आणि राज्य कोणत्याही एका धर्माला समर्थन देणार नाही.

पंतप्रधानांनी लिहिले होते- आणीबाणी हा लोकशाही इतिहासाचा काळा अध्याय आहे.

२५ जून रोजी पंतप्रधान मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत आणीबाणीच्या ५० व्या वर्धापन दिनानिमित्त एक ठराव मंजूर करण्यात आला. त्यानंतर आणीबाणीतील बळींना श्रद्धांजली म्हणून दोन मिनिटे मौन पाळण्यात आले. मोदींनी लिहिले होते की, “आणीबाणी ही लोकशाही इतिहासातील सर्वात काळ्या अध्यायांपैकी एक आहे. भारतातील लोक हा दिवस संविधान हत्या दिवस म्हणून साजरा करतात.”

खरगे म्हणाले- संविधान आणि स्वातंत्र्याच्या निर्मितीत भाजपचे कोणतेही योगदान नाही

काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनीही आणीबाणीवर दिल्लीत पत्रकार परिषद घेतली. ते म्हणाले, “हे लोक ५० वर्षांपूर्वी घडलेल्या गोष्टीची पुनरावृत्ती करत आहेत. देशाच्या स्वातंत्र्य चळवळीत ज्यांचे कोणतेही योगदान नाही, संविधान निर्मितीत ज्यांचे कोणतेही योगदान नाही, ते नेहमीच संविधानाविरुद्ध बोलतात.”

खरगे म्हणाले होते, “आंबेडकर, नेहरू आणि संविधान सभेने तयार केलेले संविधानही भाजपने रामलीला मैदानावर जाळले. त्यांनी आंबेडकर, नेहरू आणि गांधींचे फोटो जाळले. मनुस्मृतीचे घटक संविधानात नव्हते, म्हणून ते संविधानावर विश्वास ठेवत नाहीत.”