2 तासांपूर्वी
- कॉपी दुवा
आज वैशाख महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशी आहे. याला मोहिनी एकादशी म्हणतात. स्कंद पुराणातील वैष्णव विभागानुसार, या दिवशी भगवान विष्णूने समुद्रमंथनातून मिळालेल्या अमृताचे रक्षण करण्यासाठी मोहिनीचे रूप धारण केले होते.
या एकादशीला उपवास करणाऱ्या व्यक्तीला दशमी तिथीच्या रात्रीपासून म्हणजेच एक दिवस आधीपासून उपवासाचे नियम पाळावे लागतात. या उपवासात फक्त फळेच खाल्ली जातात.
वैशाख महिन्याच्या शुक्ल पक्षात असल्याने, हा दिवस भगवान विष्णूची पूजा, उपवास आणि दान यासाठी खूप खास मानला जातो. या दिवशी विधिव्रत केलेल्या पूजा आणि दानाचे फळ अनेक यज्ञांच्या बरोबरीचे असते.
हे एकादशी व्रत सत्ययुगापासून चालत आले आहे. सत्ययुगात, कौटिन्य ऋषींनी शिकारीला या व्रताबद्दल सांगितले होते. व्रत केल्याने त्या शिकारीचे पाप नाहीसे झाले. यानंतर, त्रेता युगात, महर्षी वशिष्ठ यांनी ही कथा श्रीरामांना सांगितली. त्यानंतर द्वापार युगात श्रीकृष्णाने अर्जुनाला या व्रताबद्दल सांगितले. तेव्हापासून मोहिनी एकादशीचे व्रत चालू आहे.
उपवास आणि पूजा पद्धत
- एकादशीच्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठून स्नान करावे. स्वच्छ वस्त्रे परिधान करून भगवान विष्णूची पूजा करा.
- देवाच्या मूर्तीसमोर तुपाचा दिवा लावा आणि उपवास करण्याचा संकल्प घ्यावा.
- भगवान विष्णूच्या मूर्तीची पूजा करा. मूर्तीला पंचामृत आणि पाण्याने अभिषेक करा.
- पिवळी फुले आणि तुळशीची पाने अर्पण करा. धूप आणि दिव्याने आरती करा.
- मिठाई आणि फळे अर्पण करा. रात्री भजन कीर्तन करा.
मोहिनी एकादशीचे महत्त्व वैशाख महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीचे व्रत केल्याने मानसिक आणि शारीरिक बळ मिळते असे मानले जाते. या व्रतामुळे आसक्ती संपते, म्हणून याला मोहिनी एकादशी म्हणतात. काही ग्रंथांमध्ये असे म्हटले आहे की या एकादशीला व्रत केल्याने गाय दान केल्यासारखे पुण्य मिळते. या व्रतामुळे सर्व प्रकारची पापे नष्ट होतात. हे व्रत केल्याने कीर्ती वाढते.
