१. माणसाला देव किंवा राक्षस बनण्याचा पर्याय आहे. मोहन भागवत म्हणाले की, माणसाकडे देव किंवा राक्षस बनण्याचा पर्याय आहे. राक्षस बनून तो स्वतःचे आणि इतरांचे जीवन उद्ध्वस्त करतो, तर देव बनून तो स्वतःचे आणि समाजाचे उत्थान करतो.

शिक्षणाचा उद्देश माणसाला योग्य दिशेने घेऊन जाणे आहे, जेणेकरून तो उपाशी राहू नये आणि स्वावलंबी होऊ शकेल. शिक्षण केवळ उपजीविकेपुरते मर्यादित नसावे, तर ते एखाद्या व्यक्तीला नैतिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या सक्षम बनवते.

२. भारत युद्ध घडवून आणणार नाही. विकसित भारत आणि विश्वगुरू भारत कधीही युद्धाचे कारण बनणार नाहीत, तर ते जगात शांती आणि समृद्धीचे दूत असतील, असे भागवत यांनी स्पष्ट केले. भारताची ही ओळख त्याच्या शिक्षण प्रणाली आणि सांस्कृतिक मूल्यांमुळे अधिक मजबूत होईल.

भागवत म्हणाले- आजचा इतिहास पाश्चात्य दृष्टिकोनातून लिहिला गेला आहे

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (आरएसएस) प्रमुख मोहन भागवत यांनी चार दिवसांपूर्वी अभ्यासक्रमातील बदलाचे समर्थन केले होते. ते म्हणाले की, भारताला योग्य स्वरूपात समजून घेण्याची आणि सादर करण्याची गरज आहे.

भागवत म्हणाले- आज शिकवला जाणारा इतिहास पाश्चात्य दृष्टिकोनातून लिहिला जातो. त्यांच्या विचारांमध्ये भारताचे अस्तित्व नाही. जगाच्या नकाशावर भारत दिसतो, पण त्यांच्या विचारसरणीत नाही. त्यांच्या पुस्तकांमध्ये तुम्हाला भारत नाही तर चीन आणि जपान सापडेल.

आरएसएस प्रमुख म्हणाले, ‘पहिल्या महायुद्धानंतर शांततेच्या चर्चा झाल्या, पुस्तके लिहिली गेली आणि राष्ट्रसंघाची स्थापना झाली, पण दुसरे महायुद्ध झाले. त्यानंतर संयुक्त राष्ट्रांची स्थापना झाली, पण आजही लोकांना तिसरे महायुद्ध होऊ शकते याची चिंता आहे.’

मंगळवारी दिल्लीतील इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठ (इग्नू) आणि अखिल भारतीय अनुव्रत ट्रस्टच्या कार्यक्रमात आरएसएस प्रमुख पोहोचले होते. ते म्हणाले- जगाला आता एका नवीन दिशेची गरज आहे आणि ही दिशा केवळ भारतीयतेतूनच मिळेल.

भारतीयत्व म्हणजे फक्त नागरिकत्व नाही. आरएसएस प्रमुख म्हणाले की, भारत म्हणजे केवळ भौगोलिक सीमेत राहणे किंवा नागरिकत्व मिळवणे असे नाही. भारतीयत्व ही एक अशी दृष्टी आहे, जी संपूर्ण जीवनाच्या कल्याणाचा विचार करते. धर्मावर आधारित ही दृष्टी चार पुरुषार्थांना – धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष – जीवनाचा भाग मानते. यापैकी मोक्ष हे अंतिम ध्येय आहे.

भारत एकेकाळी सर्वात समृद्ध राष्ट्र होता. भागवत म्हणाले की, धर्माच्या या जीवनदृष्टीमुळेच भारत एकेकाळी जगातील सर्वात समृद्ध राष्ट्र होता. आजही संपूर्ण जगाला अपेक्षा आहे की भारत त्यांना मार्ग दाखवेल. म्हणून, आपण स्वतःला आणि आपल्या राष्ट्राला तयार केले पाहिजे. आपण स्वतःपासून आणि आपल्या कुटुंबापासून सुरुवात केली पाहिजे.

त्यांनी सांगितले की, लोकांनी त्यांच्या दैनंदिन जीवनात भारतीय दृष्टिकोनाचे पालन करत आहेत की नाही याचे आत्मपरीक्षण करावे. त्यांनी सुधारणा आणि बदलासाठी तयार राहण्याचे आवाहन केले.