2 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
16 डिसेंबर रोजी मथुरेत दाट धुक्यामुळे पहाटे साडेतीन वाजता एक भीषण अपघात झाला, ज्यात 8 बस आणि 3 कार एकमेकांवर आदळल्या. या अपघातात 13 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 70 लोक जखमी झाले. याच्या 2 दिवसांपूर्वी, 14 डिसेंबर रोजी, धुक्यामुळे दृश्यमानता कमी झाल्याने यूपी-हरियाणात 20 रस्ते अपघात झाले होते, ज्यात 80 गाड्यांची टक्कर झाली आणि 12 लोकांचा मृत्यू झाला.
हिवाळ्यात धुक्यामुळे गाडी चालवताना अडचणी येतात. यामुळे रस्ते अपघात वाढतात. भारत सरकारच्या आकडेवारीनुसार, 2022 मध्ये धुक्यामुळे आणि धुळीमुळे 34,262 रस्ते अपघात झाले, तर 2021 मध्ये ही संख्या 28,934 होती.
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) उत्तर, वायव्य आणि आसपासच्या अनेक भागांमध्ये पुढील काही दिवसांसाठी दाट धुक्याचा इशारा दिला आहे.
म्हणून, कामाच्या बातमी मध्ये आज आपण हिवाळ्यात वाढणाऱ्या रस्ते अपघातांबद्दल बोलणार आहोत. तसेच जाणून घेऊया की-
- कमी दृश्यमानतेत चालक अनेकदा कोणत्या चुका करतात?
- हिवाळ्यात वाहन चालवण्यासाठी सुरक्षिततेच्या टिप्स काय आहेत?
- हिवाळ्यात टायरचा एअर प्रेशर तपासणे का महत्त्वाचे आहे?
तज्ज्ञ: वीर बहादूर सिंग, वाहतूक प्रभारी, जालौन, उत्तर प्रदेश
प्रश्न- हिवाळ्यात रस्ते अपघात का वाढतात?
उत्तर- हिवाळ्यात धुके आणि थंड वाऱ्यामुळे दृश्यमानता आणि गाडीवरील नियंत्रण दोन्ही कमी होते. चालकाला समोरचा रस्ता स्पष्ट दिसत नाही आणि गाडीला वेळेवर योग्य ब्रेक लागत नाही. यामुळेच या हंगामात रस्ते अपघात वेगाने वाढतात.
हिवाळ्यात रस्ते अपघात वाढण्याची कारणे
- दाट धुक्यामुळे रस्ता आणि इतर वाहने दिसत नाहीत.
- रस्त्यावर धुके आणि दंव पडल्याने घसरण होते.
- यामुळे ब्रेक उशिरा लागतात, गाडी घसरते.
- कमी दृश्यमानतेत ओव्हरटेकिंग करताना चुका होतात.
- हाय-बीम लाइटमुळे दृश्यमानता आणखी कमी होते.
- गाडीत फॉग लाइट किंवा इंडिकेटर व्यवस्थित नसल्यामुळे समस्या निर्माण होते.
प्रश्न- धुके हे रस्ते अपघातांचे मुख्य कारण आहे का?
उत्तर- धुके हे रस्ते अपघातांचे एक मोठे कारण नक्कीच आहे, पण ते एकमेव कारण म्हणता येणार नाही. जर सावधगिरी बाळगली तर इतके अपघात होणार नाहीत.
- धुक्यात दृश्यमानता अचानक कमी होते, त्यामुळे इतर वाहने, वळणे आणि रस्त्यावरील अडथळे वेळेवर दिसत नाहीत.
- अनेक चालक हाय-बीमचा चुकीचा वापर करतात किंवा वेग कमी करत नाहीत, त्यामुळे धोका आणखी वाढतो.
- घसरण, चुकीचे ओव्हरटेकिंग, वाहनांचे खराब दिवे, थकवा आणि विचलित होणे देखील अपघातांमध्ये मोठी भूमिका बजावतात.
- धुके धोकादायक आहे, परंतु सुरक्षित ड्रायव्हिंग आणि योग्य तयारीने अपघात मोठ्या प्रमाणात टाळता येतात.
प्रश्न- कमी दृश्यमानतेत चालक अनेकदा कोणत्या चुका करतात?
उत्तर- कमी दृश्यमानतेत आणि धुक्यात चालक अनेकदा काही सामान्य चुका करतात, ज्या अपघातांना कारणीभूत ठरतात.
या छोट्या-छोट्या निष्काळजीपणामुळे धुक्यात मोठे अपघात होतात.
प्रश्न- धुक्यात गाडी चालवताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे?
उत्तर- धुक्यात गाडी चालवताना अतिरिक्त सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. यासाठी काही गोष्टी नेहमी लक्षात ठेवा.
या सावधगिरीमुळे धुक्यातील अपघातांचा धोका खूप कमी होतो.
प्रश्न- धुक्यात तज्ञ पिवळ्या हेडलाइटचा सल्ला का देतात?
उत्तर- धुक्यात तज्ञ पिवळ्या हेडलाइट्स वापरण्याचा सल्ला देतात कारण, पिवळा प्रकाश हवेतील पाण्याच्या थेंबांशी कमी आदळतो.
यामुळे प्रकाश जास्त पसरत नाही आणि रस्ता स्पष्ट दिसतो. पांढरा प्रकाश धुक्यातून डोळ्यांवर परत परावर्तित होतो, ज्यामुळे दृश्यमानता आणखी कमी होते. पिवळा प्रकाश डोळ्यांना कमी त्रास देतो आणि दूरपर्यंत पकड निर्माण करतो. याच कारणामुळे, धुक्यात, धुंद वातावरणात किंवा पावसाळ्यात पिवळ्या हेडलाइट्समुळे वाहन चालवणे अधिक सुरक्षित होते आणि अपघातांचा धोका कमी होतो.
प्रश्न- फॉग लॅम्प काय आहे, तो हिवाळ्यात कसा काम करतो?
उत्तर- फॉग लॅम्प हा गाडीचा एक विशेष प्रकारचा दिवा आहे, जो विशेषतः धुक्यात, धुंद वातावरणात किंवा मुसळधार पावसात दृश्यमानता वाढवण्यासाठी बनवला गेला आहे.
ती सामान्य हेडलाइटप्रमाणे वर चमकत नाही, तर खाली तीव्र आणि केंद्रित प्रकाश देते. यामुळे रस्त्याचा जवळचा भाग स्पष्ट दिसतो आणि धुक्यात प्रकाश उलट परावर्तित होऊन डोळ्यात खुपत नाही.
प्रश्न- धुक्यात विंडस्क्रीनसाठी डिफॉगर आणि वायपर का आवश्यक असतात?
उत्तर- धुक्यात विंडस्क्रीनवर आर्द्रता आणि धुके लवकर जमा होते, त्यामुळे समोरची दृष्टी अस्पष्ट होते. अशा स्थितीत डिफॉगर आतील गरम हवा काचेकडे परावर्तित करून धुके काढून टाकतो आणि काच कोरडी ठेवतो.
तर वायपर बाहेर जमा झालेले दंव, थेंब किंवा हलका पाऊस त्वरित साफ करतात. जेव्हा दोन्ही एकत्र काम करतात, तेव्हा विंडस्क्रीन पारदर्शक राहते आणि रस्ता स्पष्ट दिसतो.
यामुळे चालकाला अंतर, वळणे आणि समोरून येणारी वाहने व्यवस्थित दिसतात. त्यामुळे धुक्यात सुरक्षित ड्रायव्हिंगसाठी डिफॉगर आणि वायपर अत्यंत आवश्यक असतात.
प्रश्न- हिवाळ्यात ड्रायव्हिंगसाठी सुरक्षित वेग किती असावा आणि वेग कमी ठेवणे का आवश्यक आहे?
उत्तर- हिवाळ्यात कोणत्याही रस्त्यासाठी सुरक्षित वेग 30-50 किमी प्रति तास मानला जातो, परंतु तो हवामान आणि दृश्यमानतेनुसार बदलू शकतो. गरज पडल्यास यापेक्षाही कमी वेग ठेवा.
- धुके, घसरण आणि कमी प्रकाशात वेगवान गाडीवरील नियंत्रण कमी होते.
- ब्रेक उशिरा लागतात आणि समोर काय आहे, हे वेळेवर दिसत नाही.
- वेग कमी ठेवल्याने चालकाला वळणे, स्पीड ब्रेकर, इतर गाड्या आणि अडथळे लवकर ओळखता येतात.
- यामुळे प्रतिक्रिया वेळ वाढतो आणि अपघाताची शक्यता खूप कमी होते.
- म्हणून, हिवाळ्यात हळू आणि नियंत्रणात गाडी चालवणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.
प्रश्न- धुक्यात वाहनांमध्ये सुरक्षित अंतर जास्त का ठेवावे?
उत्तर- धुक्यात पुढील वाहन अचानक दिसते आणि ब्रेकही उशिरा लागतात. म्हणून वाहनांमध्ये सुरक्षित अंतर जास्त ठेवणे खूप महत्त्वाचे असते.
- कमी दृश्यमानतेत जर पुढील वाहन अचानक थांबले किंवा वळले, तर जवळून चालल्यास मागील वाहन वेळेवर नियंत्रण ठेवू शकत नाही.
- धुक्यातील आर्द्रतेमुळे रस्त्यावर घसरण झाल्यास टायर घसरण्याचा धोकाही वाढतो.
- अंतर जास्त ठेवल्याने चालकाला प्रतिक्रिया देण्यासाठी जास्त वेळ मिळतो आणि धडकेची शक्यता कमी होते.
- धुक्यात हळू वेग आणि जास्त अंतर, दोघे मिळून ड्रायव्हिंग सुरक्षित करतात.
प्रश्न- हिवाळ्यात टायरच्या हवेच्या दाबावर काय परिणाम होतो आणि तो किती असावा?
उत्तर- हिवाळ्यात तापमान कमी झाल्यामुळे टायरमधील हवा आकुंचन पावते, त्यामुळे हवेचा दाब कमी होतो. कमी दाबामुळे टायर रस्त्यावर योग्य पकड ठेवू शकत नाहीत आणि ब्रेक लावल्यावर घसरण्याचा धोका वाढतो. यामुळे मायलेजही कमी होते आणि टायर लवकर झिजतात.
- म्हणून, थंडीच्या दिवसात टायरचा दाब नियमितपणे तपासणे महत्त्वाचे आहे. साधारणपणे, कारसाठी 30–35 PSI आणि बाईकसाठी 28–32 PSI योग्य दाब मानला जातो, परंतु प्रत्येक वाहनासाठी योग्य दाब वेगळा असतो.
- सर्वात उत्तम म्हणजे वाहन उत्पादक कंपनीच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार दाब सेट करावा.
प्रश्न- धुक्यात ओव्हरटेकिंग का टाळावे आणि त्याचे धोके काय आहेत?
उत्तर- धुक्यात ओव्हरटेकिंग टाळावे कारण कमी दृश्यमानतेमुळे समोरून येणारे वाहन किंवा रस्त्याचे वळण अचानक दिसते.
- अशा परिस्थितीत ओव्हरटेक करताना अपघाताची शक्यता खूप वाढते.
- अनेक वेळा चालक अंतर चुकीचे मोजतात आणि समोरून येणारे वाहन वेळेवर न दिसल्याने थेट टक्कर होऊ शकते.
- धुके असल्यामुळे रस्त्यावर घसरण होते, ज्यामुळे वेगाने लेन बदलल्यास वाहनाचा तोल बिघडू शकतो.
- ओव्हरटेकिंगमुळे ब्लाइंड स्पॉट वाढतात आणि नियंत्रण कमी होते.
- म्हणून, धुक्यात सुरक्षित अंतर ठेवून आपल्या लेनमध्येच गाडी चालवणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.
