जगातील महान गुंतवणूकदार वॉरेन बफेट आज (31 डिसेंबर) बर्कशायर हॅथवेच्या CEO पदावरून राजीनामा देत आहेत. 95 वर्षीय बफेट यांच्या सहा दशकांच्या या प्रवासाच्या समाप्तीची कथा खूप रंजक आहे. ज्या कंपनीच्या बळावर ते जगातील 9वे सर्वात श्रीमंत व्यक्ती बनले, ती खरेदी करणे ही त्यांच्या आयुष्यातील ‘सर्वात मोठी चूक’ मानतात.

बफेट यांनी ही कंपनी कोणत्याही व्यावसायिक करारासाठी नव्हे, तर रागाच्या भरात खरेदी केली होती. निवृत्तीबद्दल बफेट म्हणाले की, निवृत्तीचा विचार करणेही अशक्य आहे. माझ्यासाठी ते मृत्यूपेक्षाही वाईट असेल.” ते आजही आठवड्यातून पाच दिवस ओमाहा येथील मुख्यालयात जातात.

बफेट म्हणाले- घरी बसून सोप ओपेरा पाहण्याचा कोणताही इरादा नाही

बफेट यांनी द वॉल स्ट्रीट जर्नलशी बोलताना विनोदी शैलीत सांगितले, “मी घरी बसून सोप ओपेरा (टीव्ही मालिका) पाहणार नाही. माझी आवड अजूनही तीच आहे जी पूर्वी होती. मी चेअरमन म्हणून आसपासच राहीन आणि ग्रेगसाठी उपयुक्त ठरू शकेन.

60 वर्षांचा प्रवास: बुडणाऱ्या कापड गिरणीतून 1 ट्रिलियन डॉलरचे साम्राज्य निर्माण केले

1965 मध्ये जेव्हा वॉरेन बफेट यांनी बर्कशायर हॅथवेचा ताबा घेतला, तेव्हा ती एक संघर्ष करणारी टेक्सटाईल (कपडा) कंपनी होती. बफेट यांनी तिला जगातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांपैकी एक बनवले.

आज बर्कशायर हॅथवे 1 ट्रिलियन डॉलर म्हणजेच, सुमारे 90 लाख कोटी रुपये मूल्याची कंपनी आहे. तिच्याकडे कोका-कोला, क्राफ्ट हेन्झ आणि ॲपल सारख्या मोठ्या ब्रँड्सची भागीदारी आहे, तसेच जीको (Geico) आणि नेटजेट्स सारख्या कंपन्या देखील तिच्या पोर्टफोलिओमध्ये समाविष्ट आहेत.

बफेट म्हणाले होते- ‘बर्कशायर खरेदी करणे हा माझा सर्वात मूर्ख निर्णय होता’

आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, ज्या कंपनीच्या बळावर बफेट जगातील टॉप-10 श्रीमंतांमध्ये समाविष्ट झाले, तिलाच ते आपली सर्वात मोठी चूक मानतात. बफेट यांच्या मते, त्यांनी 1962 मध्ये ही कंपनी फक्त यासाठी खरेदी केली होती कारण तिच्या व्यवस्थापनाने त्यांना फसवले होते.

बफेट सांगतात- 1964 मध्ये बर्कशायरचे मालक मिस्टर स्टॅंटन यांनी वचन दिले होते की त्यांच्याकडे बर्कशायरचे जेवढे स्टॉक आहेत ते ते 11.50 डॉलरच्या भावाने विकत घेतील.

काही दिवसांनी जेव्हा पत्र आले, तेव्हा किंमत 11.375 डॉलर होती. या फसवणुकीमुळे बफेट इतके संतापले की त्यांनी स्टॉक विकण्याऐवजी संपूर्ण कंपनीच विकत घेतली आणि स्टॅंटनला नोकरीवरून काढून टाकले.

बफेट याला आपला ‘सर्वात मूर्खपणाचा’ (बेवकूफी भरा) व्यवहार मानतात, कारण त्यांनी एका बुडणाऱ्या टेक्सटाईल व्यवसायात अनेक वर्षे आपले पैसे गुंतवून ठेवले. बफेट म्हणतात, “जर मी ते पैसे थेट विमा व्यवसायात गुंतवले असते, तर आज बर्कशायरची किंमत दुप्पट असती.”

बफेटचे ते धडे, जे जगातील CEOs नी स्वीकारले

वॉरेन बफेट केवळ एक गुंतवणूकदारच नाहीत, तर एक महान शिक्षकही राहिले आहेत. बफेट यांनी आपल्या सल्ल्यांनी भरलेली ‘गुंतवणूकदार पत्रे’, तासन्तास चालणाऱ्या बैठका आणि त्यांच्या कामाच्या व वैयक्तिक जीवनातील निर्णयांद्वारे जगभरातील CEO’s ना शिकवले आहे की व्यवसाय आणि जीवन कसे चालवायचे.

99% संपत्ती दान करतील वॉरेन बफेट

वॉरेन बफेट यांनी आपली ९९% संपत्ती दान करण्याचे वचन दिले आहे. अलीकडेच त्यांनी आपल्या मुलांच्या फाउंडेशनला १.३ अब्ज डॉलरचे शेअर्स दान केले आहेत. त्यांचे मत आहे की, “मुलांना इतके पैसे द्या की ते काहीही करू शकतील, पण इतके नाही की ते काहीच करू शकणार नाहीत.”

फोर्ब्सच्या रिअल टाइम अब्जाधीशांच्या यादीनुसार वॉरेन बफेट यांची एकूण संपत्ती १३.३६ लाख कोटी रुपये आहे. जगातील टॉप टेन श्रीमंतांमध्ये ते नवव्या क्रमांकावर येतात.

आता ग्रेग एबेल सूत्रे सांभाळणार, काय बदल होतील?

आता बाजाराचे लक्ष ग्रेग एबेल यांच्यावर आहे. त्यांच्यासमोर सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे बर्कशायरकडे असलेल्या ३८० अब्ज डॉलर म्हणजेच ३४ लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त मोठ्या रोख रकमेचा योग्य वापर करणे हे आहे. एबेल हे स्टॉक पिकर नाहीत, तर ते ऑपरेशन्स आणि ऊर्जा व्यवसायातील निष्णात खेळाडू मानले जातात.

त्यांच्यासमोर हे देखील मोठे आव्हान असेल की ते बफेट यांच्या ‘हँड्स-ऑफ’ दृष्टिकोन (उपकंपन्यांच्या कामात हस्तक्षेप न करणे) कायम ठेवतील की काही बदल करतील.