प्रश्न: न्यायाधिकरण म्हणजे काय आणि त्याचे कार्य काय आहे? उत्तर: भारतात वेगवेगळ्या अधिकारक्षेत्रांसाठी अनेक प्रकारची न्यायाधिकरणे आहेत. ही विशेष न्यायालये म्हणून काम करतात आणि सामान्य न्यायालयांवरील भार कमी करतात.

प्रश्न: न्यायाधिकरण सुधारणा कायदा २०२१ म्हणजे काय? उत्तर: न्यायाधिकरण सुधारणा कायदा, २०२१ हा केंद्र सरकारने विविध अधिकारक्षेत्रांसाठी स्थापन केलेल्या न्यायाधिकरणांची (विशेष न्यायालयासारख्या संस्था) संख्या सुलभ करण्यासाठी, सुधारणा करण्यासाठी आणि कमी करण्यासाठी लागू केलेला कायदा आहे. त्याचा उद्देश जलद आणि सुव्यवस्थित निर्णय सुनिश्चित करणे होता. पूर्वी, अनेक लहान न्यायाधिकरणे होती. सरकारने काही न्यायाधिकरणे रद्द केली आणि त्यांची कार्ये उच्च न्यायालय किंवा इतर मोठ्या न्यायाधिकरणांमध्ये विलीन केली.

प्रश्न: या कायद्यात काय होते, वाद का झाला? उत्तर: या कायद्यात, सरकारने असे म्हटले होते की सदस्याचा कार्यकाळ चार वर्षे असेल आणि त्यांचे किमान वय ५० असेल. तथापि, सर्वोच्च न्यायालयाने आधीच असा निर्णय दिला होता की कार्यकाळ जास्त असावा (किमान ५-६ वर्षे) आणि वयोमर्यादा ५० वर्षे नसावी कारण यामध्ये तरुण तज्ञांना वगळण्यात आले आहे.

प्रश्न: कायदेशीर लढाई चार वर्षे का सुरू राहिली? उत्तर: २०२१ मध्ये, कायद्याविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयात एक याचिका दाखल करण्यात आली. सरकारने माघार घेतली आणि काही किरकोळ सुधारणांसह कायदा पुन्हा लागू करण्यास भाग पाडले. यावेळी, आक्षेपार्ह तरतुदी कायम ठेवण्यात आल्या. त्यानंतर प्रकरण पुन्हा न्यायालयात पोहोचले आणि चार वर्षांनंतर निर्णय झाला.

आता कोर्ट आणि ट्रिब्यूनलमधील फरक जाणून घ्या