अलीकडेच मुंबईतील एका 78 वर्षीय वृद्ध महिलेची 25 लाख रुपयांची फसवणूक झाल्याचे प्रकरण समोर आले आहे. सायबर गुन्हेगारांनी महिलेचा फोन हॅक करून ही फसवणूक केली. फसवणूक करणाऱ्यांनी व्हॉट्सॲपद्वारे महिलेशी संपर्क साधला आणि स्वतःला वीज विभागाचे अधिकारी असल्याचे सांगितले. संभाषणातून विश्वास जिंकल्यानंतर, कनेक्शनमध्ये नाव अपडेट करण्यासाठी एक APK फाइल डाउनलोड करण्यास आणि पेमेंट करण्यास सांगितले. महिलेने पेमेंट करताच तिचा फोन हॅक झाला आणि खात्यातून 25 लाख रुपये कापले गेले. अशा परिस्थितीत ही फसवणूक समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. म्हणून, ‘सायबर साक्षरता’ या स्तंभात आज आपण ‘फोन हॅकिंग स्कॅम’बद्दल सविस्तर चर्चा करणार आहोत. यासोबतच आपण हे देखील जाणून घेणार आहोत की- तज्ज्ञ: राहुल मिश्रा, सायबर सुरक्षा सल्लागार, उत्तर प्रदेश पोलिस प्रश्न- फोन हॅकिंग स्कॅम काय आहे? उत्तर- हा एक प्रकारचा सायबर फ्रॉड आहे. प्रश्न- स्कॅमर्स कोणत्या मार्गांनी फोन हॅक करू शकतात? उत्तर- स्कॅमर्स वेगवेगळ्या मार्गांनी युझरला फसवून फोनचा ॲक्सेस मिळवतात. खाली दिलेल्या ग्राफिकमध्ये हे पाहा- चला, हे मुद्दे समजून घेऊया- फिशिंग लिंक/बनावट मेसेज फसवणूक APK फाईलद्वारे फसवणूक OTP किंवा पडताळणी कोडद्वारे फसवणूक सिम स्वॅप फसवणूक कॉल फॉरवर्डिंग फसवणूक सोशल इंजिनिअरिंग प्रश्न- फोन हॅकिंगमुळे काय नुकसान होऊ शकते? उत्तर- फोन हॅक केल्यानंतर स्कॅमर्स पैसे चोरण्यासोबतच खासगी डेटाचा गैरवापर करू शकतात. वापरकर्त्याच्या खात्यातून इतरांनाही फसवणुकीचे बळी बनवू शकतात. सर्व संभाव्य धोके ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- फोन हॅक झाला आहे की नाही हे कसे कळेल? उत्तर- काही सोप्या संकेतांवरून फोन हॅक झाल्याचे ओळखता येते. खालील ग्राफिकमध्ये ते पाहा- प्रश्न- फोन हॅक झाल्याचे कळल्यास त्वरित काय करावे? उत्तर- अशा परिस्थितीत घाबरू नका, त्वरित कारवाई करा- प्रश्न- फोन हॅकिंग स्कॅमपासून वाचण्यासाठी कोणत्या खबरदारी घ्याव्यात? उत्तर- कोणत्याही स्कॅमपासून वाचण्यासाठी सतर्क राहणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. लहान-लहान खबरदारी घेऊन तुम्ही तुमचा फोन आणि खाती सुरक्षित ठेवू शकता. खालील ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन (2FA) काय आहे? ते फोनमध्ये सक्षम करणे का आवश्यक आहे? उत्तर- हे फोनला अतिरिक्त सुरक्षा देते. जसे की- प्रश्न- फोन हॅक झाल्याची तक्रार कुठे आणि कशी करावी? उत्तर- सर्वात आधी तुमच्या बँक आणि मोबाईल सेवा पुरवठादाराला कळवा.
Source link
