10 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
महाभारताचा संदेश आहे की, यश आणि ज्ञानासोबत जर अहंकार जोडला गेला, तर व्यक्तीचे अधःपतन निश्चित होते. असाच एक प्रेरणादायी प्रसंग अर्जुन आणि कर्णाच्या युद्धाशी संबंधित आहे, ज्यात श्रीकृष्णांनी अहंकाराबद्दल सांगितले आहे.
युद्धात अर्जुन आणि कर्ण समोरासमोर आले होते. दोघेही धनुर्धर पराक्रमी होते. जेव्हा अर्जुनाचे बाण कर्णाच्या रथावर लागत, तेव्हा त्याचा रथ 20-25 हात मागे सरकत असे, तर कर्णाचे बाण जेव्हा अर्जुनाच्या रथाला धडकत, तेव्हा अर्जुनाचा रथ खूप थोडासा हलत असे.
जेव्हा जेव्हा कर्णाचा बाण अर्जुनाच्या रथावर लागत असे, तेव्हा श्रीकृष्ण त्याची प्रशंसा करत होते, पण जेव्हा अर्जुनाचे बाण कर्णाच्या रथाला मागे ढकलत, तेव्हा श्रीकृष्ण शांत राहत. हे पाहून अर्जुनाच्या मनात अहंकार आणि भ्रम दोन्ही निर्माण झाले.
अर्जुनाने श्रीकृष्णाला प्रश्न केला की, हे केशवा, माझ्या बाणांमुळे कर्णाचा रथ खूप मागे जातो, तर त्याच्या बाणांमुळे माझा रथ थोडासाच हलतो. तरीही तुम्ही त्याच्या पराक्रमाची प्रशंसा करत आहात, काय त्याचे बाण माझ्या बाणांपेक्षा अधिक शक्तिशाली आहेत?
श्रीकृष्ण म्हणाले की, अर्जुना, तुझ्या रथावर मी स्वतः बसलो आहे. ध्वजावर हनुमानजी विराजमान आहेत आणि रथाची चाके शेषनागाने धरली आहेत. इतक्या शक्ती असूनही जर कर्णाच्या बाणाने हा रथ थोडा जरी हलला, तर विचार कर कर्णाचे पराक्रम किती महान आहे, तुझ्यासोबत दैवी शक्ती आहेत, तर कर्ण केवळ आपल्या पुरुषार्थाच्या बळावर युद्ध करत आहे.
हे ऐकताच अर्जुनाचा अहंकार गळून पडला. त्याला समजले की, कोणाचीही बाह्य स्थिती पाहून त्याला कमकुवत समजणे ही सर्वात मोठी चूक आहे.
श्रीकृष्णाची शिकवण
- अहंकार यशाचा सर्वात मोठा शत्रू आहे
जेव्हा आपण आपल्या यशांना केवळ आपली क्षमता मानू लागतो, तेव्हा अहंकार जन्माला येतो. ही कथा शिकवते की, यशात अनेक अदृश्य सहायक शक्ती आपल्यासोबत असतात, जसे की कुटुंब, गुरु, परिस्थिती आणि ईश्वर. म्हणून, यशस्वी झाल्यानंतर कधीही अहंकार करू नये.
- शत्रू किंवा प्रतिस्पर्ध्याला कधीही कमी लेखू नका
कर्णाला कमकुवत समजणे ही अर्जुनाची चूक होती. आयुष्यातही जे लोक शांत किंवा कमी संसाधनांचे दिसतात, ते आतून अत्यंत मजबूत असू शकतात. त्यामुळे शत्रूला कधीही कमी लेखू नका.
- नम्रता हे नेतृत्वाचे लक्षण आहे
श्रीकृष्ण स्वतः सर्वशक्तिमान असूनही विनम्र होते. आयुष्यात खरा नेता तोच असतो, जो इतरांची क्षमता ओळखतो आणि त्यांचा आदर करतो. जर आपण शक्तिशाली असू, तर आपण अधिक नम्र असले पाहिजे.
- आत्मचिंतनाची सवय विकसित करा
अर्जुनाने प्रश्न विचारला आणि उत्तर स्वीकारले. आयुष्यात जेव्हा कोणी आपल्याला सत्य सांगते, तेव्हा ते नाकारू नका, तर स्वीकार करा आणि ते आपल्या स्वभावात उतरवा.
- यशात कृतज्ञता ठेवा
जेव्हा आपण आपले सहकारी आणि परिस्थितीबद्दल कृतज्ञ असतो, तेव्हा अहंकार आपोआप कमी होतो आणि मानसिक शांती वाढते. हा प्रसंग शिकवतो की शिकण्याची प्रक्रिया कधीही संपत नाही, आपण कितीही यशस्वी असलो तरीही.






















