नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) धुक्यात किंवा धुळ वातावरणात टेक ऑफ आणि लँडिंग दरम्यान अपघात टाळण्यासाठी नवीन व्यवस्था निश्चित केली आहे. या अंतर्गत तपासणीचे पाच टप्पे निश्चित केले आहेत, जे विमान कंपन्या, वैमानिक आणि विमानतळांना पाळावेच लागतील.

धुक्यात आणि धुळ वातावरणातील उड्डाणांना तीन श्रेणींमध्ये विभागले आहे. म्हणजे, दृश्यमानता जितकी कमी असेल, मानके तितकीच कठोर असतील. श्रेणी-I: दृश्यमानता ५५० मीटरपर्यंत म्हणजे सामान्य असेल, श्रेणी-II: दृश्यमानता ३०० मीटरपर्यंत कमी होईल, श्रेणी-III: सर्वात कमी दृश्यमानता १०० मीटर किंवा त्याहूनही कमी होईल.

५ टप्प्यांच्या परवानगी प्रक्रियेनुसार, जोपर्यंत DGCA हे तपासणार नाही की विमानाचे ऑटो-पायलट, लँडिंग सिस्टम आणि सेन्सर योग्यरित्या काम करत आहेत, तोपर्यंत परवानगी मिळणार नाही.

२०२३ च्या नागरी विमान वाहतूक नियमांनुसार, आतापर्यंत फक्त एकदाच परवानगी घ्यावी लागत होती आणि ती परवानगी संपूर्ण ताफ्याला लागू होती. आता प्रत्येक विमान आणि प्रत्येक वैमानिकाला वेगळ्या स्तरावर मंजुरी प्रक्रियेतून जावे लागेल.

हा बदल आवश्यक आहे कारण दाट धुक्यामुळे देशात दरवर्षी शेकडो विमानांच्या उड्डाणांवर परिणाम होतो. नवीन व्यवस्थेचा उद्देश हे सुनिश्चित करणे आहे की धुक्यात उड्डाणाची परवानगी केवळ त्याच ऑपरेटर्सना मिळावी, ज्यांची विमाने व पायलट तांत्रिकदृष्ट्या पूर्णपणे तयार आहेत.

डीजीसीएची व्यवस्था

पाच टप्प्यांच्या परवानगी प्रक्रियेअंतर्गत, जोपर्यंत डीजीसीए हे तपासणार नाही की विमानाचे ऑटो-पायलट, लँडिंग सिस्टम आणि सेन्सर्स योग्यरित्या काम करत आहेत, तोपर्यंत परवानगी मिळणार नाही. माहितीनुसार, 2023 च्या नागरी विमान वाहतूक आवश्यकतांनुसार आतापर्यंत फक्त एकदाच परवानगी घ्यावी लागत होती आणि ती परवानगी संपूर्ण ताफ्याला लागू होती. आता प्रत्येक विमान आणि प्रत्येक पायलटला वेगवेगळ्या स्तरावर मंजुरी प्रक्रियेतून जावे लागेल.

वैमानिकांना अशा उड्डाणांचे प्रशिक्षण घ्यावे लागेल

प्रत्येक वैमानिकाला श्रेणी-II आणि III उड्डाणांसाठी स्वतंत्रपणे विशेष प्रशिक्षण घ्यावे लागेल. यात सिम्युलेटरमध्ये ‘कमी दृश्यमानतेत लँडिंग’, आणीबाणीच्या स्थितीत ‘गो-अराउंड’ आणि ऑटो-लँडिंग प्रणालीच्या समजाचा सराव समाविष्ट असेल.

तांत्रिक आणि देखभालीची दर सहा महिन्यांनी चाचणी

सर्व आयएलएस (ILS), रेडिओ अल्टिमीटर आणि ऑटो-पायलट प्रणालींची दर सहा महिन्यांनी चाचणी करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. जर कोणतेही विमान 30 दिवसांपर्यंत या श्रेणींमध्ये उड्डाण करत नसेल, तर पुन्हा उड्डाण करण्यापूर्वी त्याला ग्राउंड टेस्ट किंवा टेस्ट फ्लाइट द्यावी लागेल. एअरलाईन्सना आता प्रत्येक विमानासाठी स्वतंत्र श्रेणी मॅन्युअल तयार करावे लागेल.

डीजीसीए (DGCA) काय आहे?

डीजीसीए (DGCA) ही भारत सरकारच्या अंतर्गत येणारी एक वाहतूक नियामक संस्था आहे, जी भारतात नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रात सुरक्षितता, प्रमाणीकरण आणि देखरेखीचे व्यवस्थापन करते.

DGCA विमान संचालन आणि बांधकामासाठीच्या परवानग्यांच्या प्रमाणन प्रक्रियेचेही व्यवस्थापन करते. ते हे सुनिश्चित करते की विमाने, धावपट्ट्या आणि विमानतळांचे बांधकाम आणि संचालन मानके आणि सुरक्षा नियमांनुसार व्हावे.

याव्यतिरिक्त, DGCA विमान सुरक्षेसाठी मानके आणि मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करते, जी विमान चालक आणि प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी असतात.

ते विमान चालक आणि विमानतळांसाठी तयार केलेल्या नियमांचे पालन देखील करून घेते. जर कोणतेही उल्लंघन झाले तर त्यांच्याविरुद्ध कारवाई करू शकते.