उद्या म्हणजेच शनिवार, २५ जुलै रोजी आषाढ शुक्ल पक्षाची एकादशीचे व्रत केले जाईल. या व्रताला देवशयनी एकादशी म्हणतात. याला हरिशयनी, पद्मा आणि आषाढी एकादशी या नावांनीही ओळखले जाते. अशी मान्यता आहे की या तिथीपासून भगवान विष्णू चार महिन्यांच्या योगनिद्रेत जातात. याचबरोबर चातुर्मासाची सुरुवात होते, जो देवउठनी एकादशी (२०-२१ नोव्हेंबर) पर्यंत चालतो. चातुर्मासात मांगलिक कार्यांसाठी मुहूर्त नसतात, या दिवसांमध्ये पूजा-पाठ, मंत्र जप, तप आणि सेवेला अधिक महत्त्व दिले जाते. शनिवार आणि एकादशीच्या योगात शनिदेवाला मोहरीचे तेल आणि काळे तीळ अर्पण करा. ‘ॐ शं शनैश्चराय नमः’ या मंत्राचा जप करा.

परंपरेनुसार भगवान विष्णू सृष्टीचे पालनकर्ते आहेत. त्यांच्या योगनिद्रेत जाण्याचा संदेश असा आहे की आता आत्मचिंतन, संयम आणि भक्तीची वेळ सुरू झाली आहे. त्यामुळे चातुर्मासाच्या चार महिन्यांत लोक आपल्या जीवनात साधेपणा स्वीकारण्याचा, धार्मिक कार्ये करण्याचा आणि सात्विक जीवन जगण्याचा संकल्प करतात. या चार महिन्यांत पावसाळा असतो, अशा स्थितीत एकाच ठिकाणी राहून भक्ती करण्याचे महत्त्व खूप जास्त मानले गेले आहे. जुन्या काळात चातुर्मासाच्या दिवसांत एकाच ठिकाणी थांबून भक्ती केली जात असे.

व्रत कधी ठेवले जाईल?

उज्जैनचे ज्योतिषाचार्य पं. मनीष शर्मा यांच्या मते, एकादशी तिथी 24 जुलै रोजी सकाळी 9:12 वाजता सुरू होऊन 25 जुलै रोजी सकाळी 11:34 वाजेपर्यंत राहील. उदय तिथीनुसार 25 जुलै रोजी देवशयनी एकादशीचे व्रत ठेवले जाईल.

पूजा कशी करावी?

• एकादशीच्या सकाळी लवकर उठून स्नान करावे.
• घरातील मंदिराची स्वच्छता करून भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची मूर्ती किंवा चित्र स्थापित करावे.
• देवाला पिवळी फुले, तुळशीपत्र, पंचामृत, फळे आणि मिठाई अर्पण करावी.
• तुपाचा दिवा लावून विष्णू सहस्रनाम, विष्णू चालीसा किंवा ॐ नमो भगवते वासुदेवाय मंत्राचा जप करावा.
• एकादशी व्रताचा संकल्प करावा आणि आपल्या श्रद्धेनुसार एक वेळ फलाहार किंवा निर्जल व्रत ठेवावे.
• संध्याकाळी आरती करावी आणि गरजू लोकांना अन्न, वस्त्र किंवा इतर उपयुक्त वस्तूंचे दान करावे.