लेखक: शिवकांत शुक्ला3 दिवसांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
बीटरूट ही अशी एक भाजी आहे जी लोक चवीपेक्षा आरोग्यासाठी जास्त खातात. त्याचा गडद लाल रंग रक्तासारखा दिसतो आणि तो शरीरात हिमोग्लोबिन वाढवण्यास देखील मदत करतो. तो बाजारात सहज उपलब्ध आहे आणि परवडणारा नाही इतके महागही नाही.
त्याची चव थोडी विचित्र असू शकते, परंतु ते असंख्य आरोग्य फायदे आणि पोषक तत्वांनी परिपूर्ण आहे. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका पुनरावलोकनानुसार, बीटमध्ये जैविकदृष्ट्या सक्रिय संयुगे असतात जे केमो-प्रतिबंधक म्हणून काम करू शकतात. ते ट्यूमर कमी करतात, ज्यामुळे कर्करोगाचा धोका कमी होतो हे सिद्ध झाले आहे.
अहवालात असे आढळून आले आहे की बीटमधील अँटीऑक्सिडंट्स, फायबर आणि नायट्रेट संयुगे शरीरातील वाईट कोलेस्ट्रॉल (LDL) कमी करण्यास मदत करतात. ते रक्तदाब नियंत्रित करण्यास देखील मदत करते, ज्यामुळे हृदयरोगाचा धोका कमी होतो.
बरं, आज आपल्या कामाच्या बातमीमध्ये, आपण बीटरूटच्या आरोग्यदायी फायद्यांबद्दल चर्चा करू.
- बीटरूटमध्ये कोणते पोषक घटक आढळतात?
- बीटरूट कोणी खाऊ नये?
तज्ञ: डॉ. पूनम तिवारी, वरिष्ठ आहारतज्ज्ञ, डॉ. राम मनोहर लोहिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस, लखनऊ
प्रश्न: बीटरूटमध्ये कोणते पोषक घटक आढळतात?
उत्तर: युनायटेड स्टेट्स डिपार्टमेंट ऑफ अॅग्रीकल्चर (USDA) नुसार, बीट हे फॉलिक अॅसिड आणि व्हिटॅमिन सीचा चांगला स्रोत आहे. त्यामध्ये बीटा-कॅरोटीनच्या स्वरूपात बी-कॉम्प्लेक्स व्हिटॅमिन आणि व्हिटॅमिन ए देखील कमी प्रमाणात असते. ते कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस, पोटॅशियम, सोडियम, लोह, तांबे, जस्त, मॅंगनीज आणि सेलेनियम सारख्या खनिजांनी देखील समृद्ध असतात. एकंदरीत, बीट हे अनेक आवश्यक पोषक तत्वांचा खजिना आहे. खालील ग्राफिकमध्ये १०० ग्रॅम बीटचे पौष्टिक मूल्य जाणून घ्या.

प्रश्न: बीटरूट आरोग्यासाठी कसे फायदेशीर आहे?
उत्तर: बीटरूटच्या फायद्यांची यादी खूप मोठी आहे. बीटरूटमधील नायट्रेट्स रक्तवाहिन्यांना आराम देण्यास आणि रक्तदाब नियंत्रित करण्यास मदत करतात, ज्यामुळे हृदयरोगाचा धोका कमी होतो. बीटरूटमधील फायबर पचनसंस्था मजबूत करते आणि आतड्यांचे आरोग्य सुधारते.
बीटमध्ये असलेले अँटीऑक्सिडंट्स यकृतामध्ये जमा झालेले विषारी पदार्थ बाहेर काढण्यास मदत करतात, ज्यामुळे डिटॉक्सिफिकेशन प्रक्रिया वेगवान होते. बीटमधील कमी कॅलरीज आणि उच्च फायबर सामग्रीमुळे तुम्हाला जास्त काळ पोट भरल्यासारखे वाटते, तुमची भूक नियंत्रित होते आणि वजन कमी होण्यास मदत होते.
बीटमधील लोह लाल रक्तपेशींचे उत्पादन वाढवते आणि हिमोग्लोबिन सुधारण्यास मदत करते. कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि फॉस्फरस हाडे आणि स्नायू मजबूत करण्यास हातभार लावतात. त्यातील नैसर्गिक साखर त्वरित ऊर्जा प्रदान करते. खालील ग्राफिकमध्ये बीटच्या आरोग्य फायद्यांबद्दल जाणून घ्या.

प्रश्न: तुमच्या आहारात बीटचा समावेश कसा करता येईल?
उत्तर: तुम्ही तुमच्या आहारात बीटचा समावेश अनेक प्रकारे करू शकता. जसे की:
- ते सॅलडमध्ये मिसळून खाऊ शकता.
- ते उकळून किंवा भाजून खाऊ शकता.
- तुम्ही रस बनवून पिऊ शकता.
- तुम्ही त्याची भाजी बनवून खाऊ शकता.
- त्याचे लोणचेही बनवले जाते.
- स्मूदी, सूप, सॉस किंवा ओटमीलमध्ये घालता येते.
प्रश्न: बीट खाणे चांगले की त्याचा रस पिणे जास्त फायदेशीर?
उत्तर: ज्येष्ठ आहारतज्ञ डॉ. पूनम तिवारी स्पष्ट करतात की कच्च्या बीटरुटप्रमाणेच त्याचा रस पिणे देखील खूप फायदेशीर आहे. बीटरुटचा रस नेहमी ताजा तयार करून सेवन करावा. तो इतर फळे आणि भाज्यांमध्ये देखील मिसळता येतो.
लक्षात ठेवा की जास्त प्रमाणात बीटचा रस हानिकारक असू शकतो. एखादी व्यक्ती एक छोटा ग्लास बीटचा रस पिऊ शकते. तथापि, बीटचा रस काढण्यापेक्षा ते खाणे चांगले आहे, कारण त्यात भरपूर फायबर असते. तथापि, ज्यूस केल्याने बहुतेक फायबर निघून जातात.
प्रश्न: मधुमेही लोक बीट देखील खाऊ शकतात का?
उत्तर: हो, मधुमेही नक्कीच बीट खाऊ शकतात, पण त्यांनी ते माफक प्रमाणात आणि सावधगिरीने खावे. बीटमध्ये नैसर्गिक साखर असते, परंतु त्यांचा ग्लायसेमिक इंडेक्स (GI) मध्यम असतो, ज्यामुळे ते मधुमेहींसाठी योग्य बनते.
बीटचे सेवन इतर उच्च फायबर किंवा कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स असलेल्या भाज्यांसोबत नक्की करा. मधुमेहींनी बीटचे सेवन कच्चे किंवा उकडलेले करावे, रस काढण्याऐवजी. ते खाण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

प्रश्न: मुलांना बीट देता येईल का?
उत्तर: डॉ. पूनम तिवारी म्हणतात, हो, मोठ्या मुलांना बीट दिले जाऊ शकते. ते त्यांची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते आणि त्यांची पचनसंस्था सुधारते. तथापि, सुरुवातीला ते खूप कमी प्रमाणात द्या. जर बीटमुळे कोणत्याही प्रकारची ऍलर्जी किंवा पचन समस्या उद्भवत असतील तर ते देणे टाळा.
प्रश्न: जास्त बीट खाल्ल्याने काही दुष्परिणाम होतात का?
उत्तर: कोणतीही गोष्ट जास्त खाणे हानिकारक असू शकते. त्याचप्रमाणे, जास्त बीट खाल्ल्याने काही संभाव्य दुष्परिणाम होऊ शकतात, जसे की:
- पचनाच्या समस्या असू शकतात.
- त्वचेची अॅलर्जी होऊ शकते.
- मधुमेहींमध्ये रक्तातील साखर वाढू शकते.
- रक्तदाबाची पातळी कमी होऊ शकते.
प्रश्न: एका दिवसात किती बीट खावे?
उत्तर: डॉ. पूनम तिवारी स्पष्ट करतात की दिवसातून अर्धा ते एक बीट खाणे सामान्यतः फायदेशीर असते. यापेक्षा जास्त खाल्ल्याने पोटदुखी, अतिसार किंवा पोटाच्या इतर समस्या उद्भवू शकतात.
प्रश्न: बीट कोणी खाऊ नये?
उत्तर: बीट सर्वांसाठी फायदेशीर असले तरी, काही विशिष्ट आरोग्य समस्या असलेल्या लोकांनी ते खाणे टाळावे.
- ज्यांचा रक्तदाब कमी राहतो.
- ज्यांचे हिमोग्लोबिन जास्त आहे.
- ज्यांना पचनाच्या समस्या आहेत.
- ज्यांना बीट खाण्याची अॅलर्जी आहे.
याशिवाय, गर्भवती आणि स्तनपान करणाऱ्या महिला आणि मधुमेहींनी मर्यादित प्रमाणात बीट खावे.






















