पीओके मध्ये निषेध: पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये सध्या मोठं आंदोलन सुरु आहे. नागरिक शाहबाज शरीफ सरकारविरुद्ध निदर्शनं करत आहेत. सोमवारी 29 सप्टेंबर रोजी पुकारण्यात आलेल्या या आंदोलनाला रोखण्यासाठी सरकार सर्व सीमा ओलांडत आहे, लष्कराने नागरिकांवर गोळीबारही केला आहे. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे पाकिस्तानी लष्कराने इतके प्रयत्न करुनही स्थानिक लोक मागे हटण्यास तयार नाहीत. घटनास्थळावरील अनेक व्हिडीओ समोर आले असून, एका व्हिडीओत आंदोलकांनी पाकिस्तानी लष्कराच्या एका अधिकाऱ्याला पकडल्याचं दिसत आहे.
पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये काय सुरु आहे?
पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) अलिकडच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या नागरी उठावांसाठी सज्ज होत आहे. अवामी कृती समितीने (एएसी) 29 सप्टेंबर रोजी संपूर्ण प्रदेशात बंदची हाक दिली आहे. लोक मोठ्या संख्येने सहभागी झाले. संप अनिश्चित काळासाठी चालू राहू शकतो असं मानलं जात होतं. जनतेचा रोष पाहून, इस्लामाबाद सरकारने मोठ्या संख्येने सुरक्षा दल तैनात केले आणि गर्दीला आवर घालण्यासाठी रविवारी मध्यरात्रीपासून इंटरनेट बंद केले.
लोकांची नेमकी मागणी काय?
अवामी अॅक्शन कमिटी ही PoK मधील एक नागरी समाज संघटना आहे जी अलिकडच्या काही महिन्यांत लोकप्रिय झाली आहे. दशकांपासून राजकीय आणि आर्थिक दुर्लक्ष केल्याचा उल्लेख करून, त्यांनी आपल्या बॅनरखाली हजारो लोकांना एकत्र केलं आहे. या गटाची 38 -सूत्री संरचनात्मक सुधारणांची मागणी आहे, ज्यामध्ये पाकिस्तानमध्ये राहणाऱ्या काश्मिरी निर्वासितांसाठी राखीव असलेल्या पीओके विधानसभेतील 12 विधानसभेच्या जागा रद्द करणे समाविष्ट आहे. स्थानिकांचा असा दावा आहे की यामुळे प्रातिनिधिक प्रशासन कमकुवत होते. इतर मागण्यांमध्ये अनुदानित पीठ, मंगला जलविद्युत प्रकल्पाशी संबंधित वाजवी वीज दर आणि इस्लामाबादने दिलेल्या दीर्घकाळापासून रखडलेल्या सुधारणांची अंमलबजावणी यांचा समावेश आहे.
तत्पूर्वी, मुझफ्फराबादमधील गर्दीला संबोधित करताना, अवामी कृती समितीचे प्रमुख नेते शौकत नवाज मीर म्हणाले होते की, “आमची मोहीम कोणत्याही संस्थेविरुद्ध नाही, तर 70 वर्षांहून अधिक काळ आपल्या लोकांना नाकारलेल्या मूलभूत हक्कांसाठी आहे. आता पुरे झाले. एकतर अधिकार द्या नाहीतर लोकांच्या रोषाला सामोरे जा”.
सरकार आणि लोकांमध्ये तोडगा नाही
अवामी कृती समितीचे वाटाघाटी करणारे, पीओके प्रशासन आणि संघीय मंत्र्यांमध्ये मॅरेथॉन चर्चा झाली, परंतु तीन तासांच्या बैठकीनंतर वाटाघाटी रद्द झाल्या. समितीने उच्चभ्रू विशेषाधिकार आणि निर्वासितांच्या विधानसभा जागांवर तडजोड करण्यास नकार दिला. त्यानंतर शौकत नवाज मीर यांनी बंद सुरू ठेवण्याची शपथ घेतली आणि घोषित केले की, “चर्चा अपूर्ण आणि अनिर्णीत होत्या.”
FAQ
1) पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर (PoK) मधील आंदोलन काय आहे आणि ते कधी सुरू झाले?
उत्तर: हे आंदोलन पाकिस्तानी सरकारविरुद्ध मूलभूत हक्क आणि आर्थिक न्यायासाठी सुरू झाले असून, ते २७ सप्टेंबर २०२५ रोजी सुरू झाले. हजारो नागरिक रस्त्यावर उतरले असून, हे PoK च्या इतिहासातील सर्वात मोठे नागरी विद्रोह आहे. शटर डाउन आणि व्हील जॅम संप सुरू आहे, ज्यामुळे संपूर्ण प्रदेश लॉकडाउनमध्ये आहे.
2) आंदोलकांच्या मुख्य मागण्या काय आहेत?
उत्तर: मुख्य मागण्या म्हणजे गहू आणि वीज यावर सबसिडी, पाकिस्तानमधील काश्मीरी शरणार्थींसाठी राखीव १२ विधानसभा जागांचे उन्मूलन, मंगला धरण आणि नीलम-झेलम प्रकल्पांसारख्या योजनांमधील उत्पन्नाचा हिस्सा, तसेच दशकभरातील मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन थांबवणे. नागरिक पाकिस्तानी सत्तेच्या अत्याचारांविरुद्ध नारेबाजी करत आहेत.
3) आंदोलनाचे नेतृत्व कोण करत आहे?
उत्तर: अवामी अॅक्शन कमिटी (AAC) चे नेतृत्व करत आहे. या संघटनेने सरकारशी बोलणी अपयशी ठरल्याने अमर्याद ‘शटर डाउन आणि व्हील जॅम’ संपाची हाक दिली. तात्पुरते आंदोलन स्थगित केले असले तरी १५ ऑक्टोबर २०२५ पासून दुसरा टप्पा सुरू होईल.
