ट्रम्प म्हणाले की, मी युद्ध थांबवले. मला पाकिस्तान आवडतो. पंतप्रधान मोदी एक अद्भुत व्यक्ती आहेत. मी काल रात्री त्यांच्याशी बोललो. आम्ही भारतासोबत व्यापार करार करणार आहोत.

बुधवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींशी झालेल्या दूरध्वनी संभाषणानंतर १२ तासांनी ट्रम्प यांचे हे विधान आले.

खरंतर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बुधवारी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी फोनवर चर्चा केली, जी सुमारे ३५ मिनिटे चालली. संभाषणादरम्यान पंतप्रधान मोदींनी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना ऑपरेशन सिंदूरबद्दल सांगितले.

परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी ही माहिती दिली आहे. ते म्हणाले की, चर्चेदरम्यान पंतप्रधान मोदींनी स्पष्ट केले की, ऑपरेशन सिंदूरशी संबंधित कोणत्याही मुद्द्यावर व्यापाराशी संबंधित कोणतीही चर्चा झाली नाही.

त्यांनी पुन्हा सांगितले की, भारताने पाकिस्तानच्या म्हणण्यावरूनच युद्धबंदी केली आहे. भारताने कधीही कोणत्याही तिसऱ्या पक्षाची मध्यस्थी स्वीकारली नाही आणि भविष्यातही कधीही स्वीकारणार नाही.

त्याच वेळी, पंतप्रधान मोदींनी जोर देत म्हटले की, आता भारत दहशतवादाच्या घटनांकडे प्रॉक्सी वॉर (पडद्यामागील लढाई) म्हणून पाहणार नाही, तर थेट युद्ध म्हणून पाहिल. भारताचे ऑपरेशन सिंदूर अजूनही चालू आहे.

परराष्ट्र सचिवांनी सांगितले की, अध्यक्ष ट्रम्प यांनी पंतप्रधान मोदींनी मांडलेले मुद्दे सविस्तरपणे समजून घेतले आणि दहशतवादाविरुद्धच्या भारताच्या लढाईला पाठिंबा दर्शवला.

परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी बुधवारी सकाळी पंतप्रधान मोदी आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यात झालेल्या संभाषणाची माहिती दिली.

मोदी-ट्रम्प यांची G7 मध्ये भेट होणार होती, पण ती झाली नाही

पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्यातील बैठक जी-७ च्या पार्श्वभूमीवर होणार होती, परंतु ट्रम्प यांना १७ जून रोजी जी-७ सोडून अमेरिकेत परतावे लागले. यामुळे ही बैठक होऊ शकली नाही. त्यानंतर ट्रम्प यांच्या विनंतीवरून दोन्ही नेत्यांनी फोनवर चर्चा केली. ही चर्चा सुमारे ३५ मिनिटे चालली.

२२ एप्रिल रोजी पहलगाम हल्ल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी पंतप्रधान मोदींना फोनवरून शोक व्यक्त केला होता आणि दहशतवादाविरुद्ध पाठिंबा दर्शवला होता. त्यानंतर १८ जून रोजी दोन्ही नेत्यांमध्ये ही पहिलीच चर्चा होती. त्यामुळे पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी ऑपरेशन सिंदूरबद्दल सविस्तर चर्चा केली.

‘भारताने फक्त पाकिस्तानमधील दहशतवाद्यांच्या अड्ड्यांना लक्ष केले’

मिस्री म्हणाले की, पंतप्रधान मोदींनी ट्रम्प यांना स्पष्टपणे सांगितले की, २२ एप्रिलनंतर भारताने संपूर्ण जगाला दहशतवादाविरुद्ध कारवाई करण्याच्या आपल्या निर्धाराबद्दल सांगितले आहे.

६-७ मे च्या रात्री भारताने पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मधील फक्त दहशतवाद्यांच्या अड्ड्यांवर हल्ला केला.

भारताच्या कृती अतिशय मोजमापाने, अचूक आणि आक्रमक नव्हत्या. भारताने हे देखील स्पष्ट केले की, आम्ही पाकिस्तानच्या गोळ्यांना गोळ्यांनी उत्तर देऊ.

‘पाकिस्तानने सैन्य कारवाई थांबवण्याची विनवणी केली होती’

परराष्ट्र सचिव मिस्री यांनी सांगितले की, ९ मे च्या रात्री अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जेडी व्हान्स यांनी पंतप्रधान मोदींना फोन केला होता. व्हान्स म्हणाले होते की, पाकिस्तान भारतावर मोठा हल्ला करू शकतो. पंतप्रधान मोदींनी त्यांना स्पष्ट शब्दात सांगितले होते की जर असे झाले तर भारत पाकिस्तानला आणखी मोठे उत्तर देईल.

९-१० मे च्या रात्री पाकिस्तानने केलेल्या हल्ल्याला भारताने जोरदार प्रत्युत्तर दिले आणि पाकिस्तानी सैन्याचे मोठे नुकसान केले. त्यांचे लष्करी हवाई तळ निकामी करण्यात आले. भारताच्या जोरदार प्रत्युत्तरामुळे पाकिस्तानला लष्करी कारवाई थांबवण्याची विनंती करावी लागली.

‘लष्करी कारवाई थांबवण्याच्या मुद्द्यावर भारत आणि पाकिस्तानमध्ये थेट चर्चा झाली’

परराष्ट्र सचिवांनी सांगितले की, पंतप्रधान मोदींनी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना स्पष्टपणे सांगितले होते की या संपूर्ण घटनेदरम्यान, भारत-अमेरिका व्यापार करार किंवा भारत आणि पाकिस्तानमधील अमेरिकेच्या मध्यस्थीसारख्या मुद्द्यांवर कोणत्याही पातळीवर चर्चा झाली नाही.

लष्करी कारवाई थांबवण्याच्या मुद्द्यावर भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात दोन्ही सैन्यांच्या विद्यमान माध्यमांद्वारे थेट चर्चा झाली आणि ती पाकिस्तानच्या विनंतीवरून झाली.

‘मोदी-ट्रम्प लवकरच भेटण्याचा प्रयत्न करतील’

परराष्ट्र सचिवांनी सांगितले की, राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी पंतप्रधान मोदींना विचारले की, ते कॅनडाहून परतताना अमेरिकेत थांबू शकतात का? पंतप्रधान मोदींनी पूर्वनियोजित कार्यक्रमांमुळे तसे करण्यास असमर्थता व्यक्त केली. त्यानंतर दोन्ही नेत्यांनी नजीकच्या भविष्यात भेटण्याचा प्रयत्न करण्याचा निर्णय घेतला.

मोदींनी ट्रम्प यांना दिले आमंत्रण, अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष क्वाड बैठकीसाठी भारत दौऱ्यावर येणार

विक्रम मिस्री यांनी शेवटी सांगितले की, राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि पंतप्रधान मोदी यांनी इस्रायल आणि इराणमधील सुरू असलेल्या संघर्षावरही चर्चा केली. रशिया-युक्रेन युद्धाबाबत, दोघांनीही सहमती दर्शवली की शांततेसाठी दोन्ही बाजूंमध्ये थेट चर्चा आवश्यक आहे आणि त्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत.

पंतप्रधान मोदींनी राष्ट्रपती ट्रम्प यांना पुढील क्वाड बैठकीसाठी भारत भेटीचे आमंत्रण दिले. अध्यक्ष ट्रम्प यांनी हे आमंत्रण स्वीकारले आणि भारत भेटीसाठी उत्सुक असल्याचे सांगितले.

२०१९ च्या सुरुवातीला, मोदी आणि ट्रम्प यांची फ्रान्समध्ये झालेल्या G7 देशांच्या बैठकीदरम्यान भेट झाली होती.

भारत-पाकिस्तान संघर्ष ७ मे रोजी सुरू झाला

२२ एप्रिल रोजी काश्मीरमधील पहलगाममध्ये ५ दहशतवाद्यांनी २६ पर्यटकांची गोळ्या घालून हत्या केली. दुसऱ्या दिवशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत भारताने पाकिस्तानला धडा शिकवण्यासाठी ५ मोठे निर्णय घेतले. यामध्ये ६५ वर्षे जुना सिंधू पाणी करार रद्द करण्यात आला. अटारी चेकपोस्ट बंद करण्यात आला. व्हिसा बंद करण्यात आला आणि भारतातील पाकिस्तानच्या उच्चायुक्तांना काढून टाकण्यात आले.

यानंतर, ७ मे रोजी भारताने ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत हवाई हल्ल्याद्वारे पाकिस्तानमधील अनेक दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले. दोन्ही देशांमधील संघर्ष ४ दिवस चालला, त्यानंतर १० मे रोजी अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे युद्धबंदीची घोषणा केली.

ट्रम्प यांचा आतापर्यंत १३ वेळा युद्धबंदीचा दावा

१० मे रोजी भारत आणि पाकिस्तानमध्ये झालेल्या युद्धबंदीनंतर, ट्रम्प सतत दावा करत आहेत की, त्यांच्या मध्यस्थीमुळे युद्ध रोखण्यात आले आहे. त्यांनी आतापर्यंत १३ वेळा हा दावा केला आहे. ते वारंवार म्हणत आहेत की, त्यांनी भारत आणि पाकिस्तानमधील संभाव्य युद्ध रोखले. ट्रम्प यांनी दावा केला की, जर त्यांनी हस्तक्षेप केला नसता तर ही लढाई अणुयुद्धात बदलू शकली असती.

पंतप्रधान मोदी-ट्रम्प यांच्यातील संभाषणावर विरोधकांनी प्रश्न उपस्थित केले

पंतप्रधान मोदी आणि ट्रम्प यांच्यातील संभाषणाच्या माहितीवर काँग्रेस, शिवसेना आणि सीपीआयने प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

१. संजय राऊत म्हणाले- मोदी जे म्हणतात त्यावर कोण विश्वास ठेवेल?

शिवसेना (उद्धव गट) नेते संजय राऊत म्हणाले – मोदीजींचे लोक काहीही बोलू शकतात, परंतु राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी स्वतः ट्विट करून सांगितले पाहिजे की, ते आधी जे बोलले ते मागे घेतात. मी यापूर्वी १७ वेळा म्हटले आहे की, त्यांनी (ट्रम्प) भारत आणि पाकिस्तानमध्ये मध्यस्थी करण्याबद्दल बोलले होते. आता ट्रम्प यांनी ‘मी माझे शब्द मागे घेतो’ असे म्हणावे. आता प्रश्न असा आहे की, पंतप्रधान मोदींच्या शब्दांवर कोण विश्वास ठेवेल?

२. सीपीआय नेते डी राजा म्हणाले – पंतप्रधान स्वतः जनतेला सत्य का सांगत नाहीत?

सीपीआयचे सरचिटणीस डी राजा म्हणाले की, परराष्ट्र सचिवांनी जे म्हटले आहे त्यावर मी भाष्य करू इच्छित नाही, परंतु माझे पंतप्रधान मोदींना काही प्रश्न आहेत. पंतप्रधान पुढे येऊन प्रत्यक्षात काय घडले ते का सांगत नाहीत? संसद हे लोकशाहीचे मंदिर आहे आणि कोणत्याही लोकशाही देशात संसदेला विश्वासात घेणे ही पंतप्रधानांची जबाबदारी असते.

पंतप्रधान मोदींनी ट्रम्प यांच्याशी काय चर्चा केली हे अद्याप स्पष्ट केलेले नाही. पंतप्रधानांनी संसदेत ट्रम्प किंवा अमेरिकेची भूमिका काय होती किंवा काय नव्हती हे सांगावे.

३. जयराम रमेश म्हणाले- भारताच्या परराष्ट्र धोरणाला तीन धक्के बसले

काँग्रेस नेते जयराम रमेश म्हणाले की, पंतप्रधानांनी संसदेचे विशेष अधिवेशन बोलावावे आणि संसदेत या गोष्टी सांगाव्यात. आम्हाला संसदेत सकारात्मक चर्चा हवी आहे. भारताच्या परराष्ट्र धोरणाला तीन मोठे धक्के बसले आहेत.