महापालिका निवडणूक 2026: जो मुंबईचा राजा आहे? असं विचारताच एक उत्तर समोर आल्यास आश्चर्य वाटायला नको. ज्याला 30 टक्के त्याच्याच हाती मुंबईच्या तिजोरीच्या चाव्या असं नवं समीकरण मुंबईच्या राजकारणात रुजू लागलंय. आता तुम्ही विचाराल हे 30 टक्के म्हणजे नेमकं काय. तर त्याचं उत्तर आहे 30 टक्के मतदार मुंबईकरांची साथ! मुंबई महापालिकेत आतापर्यंत एकाही पक्षाला ही किमया साधता आलेली नाही. मात्र या निवडणुकीत ही किमया करण्याची नामी संधी आलीय ती ठाकरे बंधूंना आणि महायुतीतल्या भाजपला. मुंबई महापालिका निवडणुकांच्या इतिहासात आत्तापर्यंत मुंबईकर मतदारांनी क्वचितच एकाच पक्षाला बहुमत दिलंय. युती आघाड्यांमुळे क्रमांक एकचा पक्ष जरी एकसंध शिवसेना राहिला असला तरी यावेळी मात्र गणितं आणखीच वेगळी आहेत. शिवसेनेची दोन शकलं झाली आहेत. पण त्याचबरोबर ठाकरे बहीणभाव एकत्र आले आहेत. त्यामुळे आता 30 टक्क्यांचं गणित कोण साधणार यावर महापालिकेचा किंग ठरणार आहे.
30 टक्क्यांचं हे गणित मांडताना 2002 पासूनची आकडेवारी पाहिली तर शिवसेनेला सर्वाधिक 28.29 टक्के मतदारांनी कौल दिला होता. त्यामुळेच की काय त्यावेळी शिवसेनेच्या जागा सर्वाधिक म्हणजे 84 इतक्या होत्या. विशेष म्हणजे 2017 ला स्वबळावर निवडणुका झाल्या होत्या. त्यामुळे हे आकडे प्रत्येक पक्षाची खरी ताकद दाखवतात.
2017
| पार्टी | पक्षमिळालेल्या मतांची टक्केवारी |
जिंकलेल्या जागा |
| शिवसेना | २८.२९ | ८४ |
| भाजप | २७.३२ | ८२ |
| काँग्रेस | १५.९४ | ३१ |
| राष्ट्रवादी | ४.९ | 19 |
| मनसे | ७.७ | ३७ |
(या आकडेवारीकडे पाहिलं तर लगेच लक्षात येईल की, शिवसेनेला सर्वाधिक 28 टक्क्यांहून अधिक मतदारांनी मतदान केलं होतं. त्यामुळे तो 84 जागांसह क्रमांक एकचा पक्ष राहिला. दुसऱ्या क्रमांकावर भाजप नंतर काँग्रेस, राष्ट्रवादी आणि शेवटी मनसे.)
पण यंदाच्या निवडणुकीचा विचार करता ही गणितं पूर्णपणे बिघडून गेलेली आहेत. शिवसेनेचे दोन भाग झालेत त्यामुळे त्या 28 टक्क्यातले ठाकरेंच्या पाठीशी किती उभे आराम आणि शिंदेंना किती साथ देतायत त्यावर नवी समीकरणं उभी राहणार आहेत. पण दुसरीकडे ठाकरे बंधूंची युतीही यातला एक महत्त्वाचा फॅक्टर आहे. मुंबईत ठाकरे बंधूंचा करिष्मा चालला तर शिवसेना UBT आणि मनसे यांनी मिळून 30 टक्क्यांच्या वर मतं खेचली तर मुंबईवर ठाकरे ब्रँडची शक्ती स्थापन करायला काहीच अडसर उरणार नाही. पण दुसरीकडे त्यांना कडवं आव्हान आहे ते भाजपाचं. भाजपानंही शिवसेनेपेक्षा केवळ एक टक्के कमी मतं मिळवली होती. त्यात भाजपला अॅडव्हांटेज म्हणजे त्यांच्या मतदारांची फाटाफूट झालेली नाही. शिवाय देशापासून राज्यात आणि अगदी आताच झालेल्या नगरपालिका निवडणुकांमध्येही भाजपचीच शक्ती राहिलीय. त्यामुळे भाजपचं मुंबई काबीज करण्याचं स्वप्नही 30 टक्के प्रत्यक्षात उतरवू शकतात.
तर तुलनात्मकदृष्ट्या या तक्त्यावर नजर टाकली तर
| पार्टी | 2002 | 2007 | 2012 | 2017 |
| शिवसेना | 28.10% | 22.71% | 21.85% | २८.२९% |
| भाजप | 9.06% | ८.६९% | ८.६४% | 27.32% |
| काँग्रेस | 26.48% | 26.38% | 21.23% | १५.९४% |
| राष्ट्रवादी | १२.६६% | 11.29% | ६.५६% | ४.९१% |
| मनसे | ०.४३% | 20.67% | ७.७३% |
मतदारांच्या कौलानुसार अविभाजित शिवसेनेनं अधिक जागा जिंकत मुंबईवर पहिल्यापासून वर्चस्व ठेवलं .मात्र मतांच्या टक्केवारीमध्ये या वर्चस्वाला नेहमीच छेद दिल्याचं पाहायला मिळालं. गेल्या चार निवडणुकांची आकडेवारी पाहता 2002पासून शिवसेनेच्या मतांची टक्केवारीत मोठी वाढ झाल्याचं चित्र दिसलं नाही. 2002 मध्ये शिवसेनेला 28.10टक्के मत मिळाली , दहा वर्षानंतरही या मतांच्या टक्केवारीत फारसा बदल न होता टक्केवारी 2017 मध्ये शिवसेनेला 28.29 टक्के मत मिळाली, तर मधल्या दोन निवडणुकीत म्हणजे 2007 आणि 2012 मध्ये तर शिवसेनेला मिळालेल्या मतांची टक्केवारी घटलेली पाहायला मिळाली, 2017 मध्ये भाजप आणि शिवसेनेनं युती तोडली, स्वबळावर या निवडणुका लढूनही एकाही पक्षाला ३० टक्क्यांपर्यंत मतं मिळवता आली नाही.
महानगरपालिका प्रत्येक निवडणुकीवेळी मुंबईकरांच्या मतदानाचा पॅटर्न बदलेला दिसला. मुंबई शहराची ओळख ‘मिनी इंडिया’ अशी आहे, विविध धर्माचे ,अठरापगड जातीचे,विविध राज्यातले विविध भाषांमधून बोलणारे लोक मुंबईत राहतात, त्यामुळे मुंबईच्या प्रत्येक भागात निवडणूक वेगवेगळ्या मुद्द्यांवर लढली जाते, व्यवसायिक, नोकरदारविविध आर्थिक स्तरात विखुरलेली मुंबईकर जनतेने आत्तापर्यंत मुंबईत कधीच एकाच पक्षाला बहुमत दिलं नाही, त्यामुळे एकत्रित मतांच्या टक्केवारीतील लहान बदल देखील अनेक प्रभागांमधील निकाल बदलू शकणारे ठरले आहेत.
सध्याच्या राजकीय परिस्थितीत शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर मुंबईतला पारंपरिक मराठी मतदार विभागला गेला आहे. त्यामुळे उद्धव ठाकरेंना पारंपरिक मतदार पुन्हा खेचण्यासाठी मनसेच्या युतीची गरज होती, त्यामुळे शिवसेनेचा आणि ठाकरेंचा निष्ठावंत मतांची आणखी हानी रोखण्याचं मोठं आव्हान या नव्या समीकरणांसमोर असणार आहे. मुंबई महापालिका निवडणुकांच्या इतिहासात युत्या -आघाड्यांच्या बेरीज वजाबाकीच्या समीकरणात ३० टक्क्यांच्यावर मतं मिळाली तरच मुंबई महापालिकेवर वर्चस्व ठेवता येणार आहे. त्यामुळे या निवडणुकांमध्ये मत विभाजन टाळण्याचं मोठं आव्हान सर्वच पक्षांपुढे असणार आहे.






















