नासा इशारा: 2025 मध्ये नासाने सर्वात भयानक इशारा दिला आहे. 2050 पर्यंत पृथ्वीची महासागर प्रणाली बिघडू शकते असा संशोधकांचा दावा आहे. 1988 मध्ये नासाचे शास्त्रज्ञ जेम्स हॅन्सन यांनी अमेरिकन काँग्रेससमध्ये एक धोकादा.क अलर्ट जारी केला. पृथ्वीचे तापमान वाढत आहे आणि जर मानवांनी उपाययोजना केल्या नाहीत तर भविष्यात त्यामुळे मोठे नुकसान होईल. त्यावेळी, अनेक लोकांनी त्यांचे शब्द गांभीर्याने घेतले नाहीत. पण आता, जवळजवळ 37 वर्षांनंतर, तेच शास्त्रज्ञ पुन्हा एक इशारा देत आहेत आणि यावेळी, परिस्थिती आणखी गंभीर आहे.
हॅन्सन आता एका आंतरराष्ट्रीय टीमसोबत संशोधन करत आहेत. त्यांच्या नवीन अहवालातून असे दिसून आले आहे की गेल्या 15 वर्षांत हवामान बदलाचा वेग पूर्वीपेक्षा जास्त वेगाने वाढला आहे. या संशोधनातील सर्वात भयावह निष्कर्ष म्हणजे अटलांटिक मेरिडिओनल ओव्हरटर्निंग सर्कुलेशन ( AMOC) नावाच्या महासागर प्रणालीच्या कमकुवत होण्याचा धोका वर्तवण्यात आला आहे. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की जर ही प्रणाली तुटली किंवा थांबली तर संपूर्ण ग्रहाचे हवामान बदलू शकते.
AMOC म्हणजे काय?
AMOC ला पृथ्वीचे उष्णता इंजिन असे म्हणतात. ही एक प्रचंड पाण्याखालील प्रणाली आहे जी विषुववृत्तावरून उत्तर अटलांटिकमध्ये उबदार पाणी वाहून नेते. तिथे, हे पाणी थंड होते आणि बुडते, परंतु दुसऱ्या भागात पुन्हा वर येते . हे एक सतत चक्र आहे जे पृथ्वीवर उष्णता आणि ऊर्जा समान रीतीने वितरित करते.
ही प्रणाली जगाचे तापमान, पर्जन्यमान आणि समुद्राची पातळी नियंत्रित करते. त्यात कोणताही अडथळा आल्यास हवामानाचा संपूर्ण समतोल बिघडू शकतो .
जर AMOC बंद पडले तर काय होईल?
जर ही प्रणाली बंद पडली तर संपूर्ण जागतिक हवामान प्रणाली विस्कळीत होईल. पूर्व अमेरिकेत समुद्राची पातळी अचानक वाढू शकते, ज्यामुळे लाखो घरे धोक्यात येऊ शकतात. युरोपमध्ये उन्हाळा अत्यंत उष्ण आणि हिवाळा अत्यंत थंड होऊ शकतो. आशिया, आफ्रिका आणि दक्षिण अमेरिकेच्या काही भागात दुष्काळ, पूर, वादळे आणि उष्णतेच्या लाटा यासारख्या घटना पूर्वीपेक्षा जास्त वेळा घडतील.
शेतीवर परिणाम होईल आणि अनेक देशांमध्ये अन्नटंचाई निर्माण होऊ शकते . शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की हा धोका शंभर वर्षे दूर नाही, परंतु पुढील २० ते ३० वर्षांत उद्भवू शकतो. हॅन्सन आणि त्यांच्या टीमचे म्हणणे आहे की परिस्थिती पूर्णपणे हाताबाहेर गेलेली नाही. जर जगाने आताच पावले उचलली तर हे संकट थांबवता येईल. कार्बन कर आणि लाभांश प्रणालीसारखे काही उपाय सुचवले आहेत ज्यामुळे प्रदूषण करणाऱ्या कंपन्यांवर आर्थिक दबाव वाढेल .
