5 नोव्हेंबर रोजी बँकेला सुट्टी 5 नोव्हेबंर रोजी गुरु नानक जयंतीनिमित्त देशातील काही भागात शाळांना सुट्टी आहे. शाळांनी राज्य शिक्षण विभागाच्या सुचनेनुसार निर्णय घेतलाय. दरम्यान 5 नोव्हेंबरला बॅंक सुरु राहणार की बंद? असा प्रश्नदेखील उपस्थित केला जातोय. याबद्दल जाणून घेऊया.
गुरु नानक जयंती आणि कार्तिक पौर्णिमा
5 नोव्हेंबरला 2 प्रमुख धार्मिक सण एकत्र साजरे होत आहेत. सिख धर्मातील सर्वात पवित्र ‘प्रकाश पर्व’ म्हणजे गुरु नानक देवजींचा जन्मोत्सव, ज्यामुळे पंजाब, दिल्ली, हरियाणा, राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडसारख्या भागांत विशेष वातावरण राहील. त्याचवेळी हिंदू परंपरेतील कार्तिक पौर्णिमा हा शुभ मुहूर्त आहे, ज्यात गंगा स्नान, दानधर्म आणि दीपावलीप्रमाणे दीपदान केले जाते. या अवसरांमुळे आरबीआयने अनेक शहरांत – जसे की ऐझॉल, बेलापूर, भोपाळ, भुवनेश्वर, चंडीगड, देहरादून, हैदराबाद, इटानगर, जयपूर, जम्मू, कानपूर, कोहिमा, कोलकाता, लखनौ, मुंबई, नागपूर, नवी दिल्ली, रायपूर, रांची, शिमला आणि श्रीनगर – बँकांना सुट्टी दिली आहे. हे ठिकाणे विविध राज्यांतील प्रमुख केंद्रे असल्याने बँकिंग सेवा बंद राहतील.
नोव्हेंबर महिन्यातील बँक सुट्ट्या:
आरबीआयच्या 2025-26 वित्तीय वर्षाच्या कॅलेंडरनुसार नोव्हेंबरमध्ये पाच प्रमुख सुट्ट्या आहेत. 1 नोव्हेंबरला कर्नाटकात कन्नड राजोत्सव आणि उत्तराखंडात इगास-बग्वाल उत्सवामुळे बँका बंद होत्या. 5 नोव्हेंबरला गुरु नानक जयंती व कार्तिक पौर्णिमेसाठी दिल्ली, पंजाब, हरियाणा, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, झारखंड, राजस्थान, पश्चिम बंगाल, जम्मू-काश्मीर आणि उत्तराखंडात सुट्टी. 7 नोव्हेंबरला मेघालयात वांगला उत्सव, ८ नोव्हेंबरला देशभर दुसरा शनिवार आणि कर्नाटकात कनकदास जयंती. तसेच, 2,9,16,22,23 आणि 30 नोव्हेंबरला रविवार किंवा नियोजित शनिवारमुळे बँका बंद राहतील. हे सुट्ट्या राज्यानुसार बदलू शकतात, म्हणून स्थानिक आरबीआय यादी तपासण्याचा सल्ला देण्यात आला.
डिजिटल बँकिंगचा आधार
बँक शाखा बंद असली तरी आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे कोणतीही अडचण येणार नाही. एटीएममधून रोख काढणे, यूपीआयद्वारे पैसे हस्तांतरित करणे, बिल भरणे किंवा इतर व्यवहार 24 तास सुरू राहतील. नेट बँकिंग आणि मोबाइल अॅपद्वारे पासबुक अपडेट, चेक जमा किंवा गुंतवणूक यासारखे काम घरबसल्या होऊ शकतील. आरबीआयने स्पष्ट केले आहे की, नकद व्यवहार वगळता सर्व ऑनलाइन सेवा सक्रिय राहतील. मात्र, मोठ्या रकमेच्या व्यवहारांसाठी आधीच ब्रॅंचला जावे लागणार आहे.
कामं आजच करा पूर्ण
बँकेशी संबंधित कोणतेही काम अडकले असेल, तर आजच पूर्ण करा. कारण उद्या 5 नोव्हेंबर २०२५ रोजी देशभरातील बहुतांश भागांत सरकारी, खासगी आणि ग्रामीण बँकांना सुट्टी जाहीर झाली आहे.5 नोव्हेंबर हा गुरु नानक देवजींचा जयंती उत्सव आणि कार्तिक पौर्णिमेचा पवित्र दिवस. भारतीय रिझर्व्ह बँक (आरबीआय) ने जारी केलेल्या वार्षिक सुट्टी यादीतून यादिवशी सुट्टीची माहिती दिलीय. यादिवशी अनेक राज्यांत बँकिंग व्यवहार बंद राहतील. असे असले तरी चिंतेची गरज नाही. कारण एटीएम, यूपीआय, नेट बँकिंग आणि मोबाइल अॅपद्वारे सर्व डिजिटल सेवा सुरूच राहणार आहेत.
नागरिकांसाठी सल्ला
आरबीआय प्रत्येक वर्षी नेगोशिएबल इन्स्ट्रुमेंट्स अॅक्ट, आरटीजीएस नियम आणि राष्ट्रीय-प्रादेशिक सणांच्या आधारे सुट्ट्या जाहीर करते. या महिन्यातील सुट्ट्या सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर येत असल्याने व्यवहारांचा विसर पडू देऊ नका. नागरिकांनी आरबीआयच्या अधिकृत वेबसाइटवर राज्यनिहाय कॅलेंडर तपासावे. विशेषतः ग्रामीण भागांत किंवा छोट्या शाखांत सुट्ट्या अधिक कडक असू शकतात. बँकांनीही एसएमएस अलर्टद्वारे ग्राहकांना याबद्दलची माहिती दिली आहे.
धार्मिक-सांस्कृतिक महत्त्व
गुरु नानक जयंती ही शिख समुदायाची आध्यात्मिक यात्रा असून, गुरुद्वारांत कीर्तन व लंगर आयोजन होते. कार्तिक पौर्णिमा हा हिंदूंसाठी मोक्षदायी दिवस आहे, ज्यात त्रिवेणी संगम स्नान आणि चंद्र पूजा केली जाते. या सुट्ट्या कर्मचाऱ्यांना धार्मिक कर्तव्ये पार पाडता येतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न: ५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी गुरु नानक जयंतीमुळे कोणत्या राज्यांत बँका बंद राहतील?
उत्तर: दिल्ली, पंजाब, हरियाणा, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, झारखंड, राजस्थान, पश्चिम बंगाल, जम्मू-काश्मीर आणि उत्तराखंड या राज्यांतील सरकारी, खासगी व ग्रामीण बँका बंद राहतील. याशिवाय ऐझॉल, चंडीगड, देहरादून, जयपूर, कोलकाता, लखनौ, मुंबई, नागपूर, नवी दिल्ली, रायपूर, रांची, शिमला व श्रीनगरसारख्या शहरांतही सुट्टी असेल. ही सुट्टी गुरु नानक जयंती आणि कार्तिक पौर्णिमा दोन्हींसाठी आहे.
प्रश्न: बँक बंद असतानाही कोणत्या सेवा सुरू राहतील?
उत्तर: एटीएम, यूपीआय, नेट बँकिंग आणि मोबाइल बँकिंग या सर्व डिजिटल सेवा २४×७ सुरू राहतील. पैसे हस्तांतरित करणे, बिल भरणे, पासबुक अपडेट करणे किंवा इतर व्यवहार मोबाइल/कॉम्प्युटरद्वारे सहज होतील. फक्त शाखेत जाऊन रोख काढणे, चेक जमा करणे किंवा पासबुक अपडेट करणे शक्य होणार नाही.
प्रश्न: नोव्हेंबर २०२५ मध्ये बँकांच्या इतर सुट्ट्या कधी-कधी आहेत?
उत्तर: १ नोव्हेंबर (कर्नाटक – कन्नड राजोत्सव; उत्तराखंड – इगास-बग्वाल), ५ नोव्हेंबर (गुरु नानक जयंती/कार्तिक पौर्णिमा), ७ नोव्हेंबर (मेघालय – वांगला उत्सव), ८ नोव्हेंबर (देशभर दुसरा शनिवार; कर्नाटक – कनकदास जयंती). तसेच २, ९, १६, २२, २३ व ३० नोव्हेंबरला रविवार/नियोजित शनिवारमुळे बँका बंद राहतील. राज्यनिहाय यादी RBI वेबसाइटवर तपासा.
