20 तासांपूर्वी
- कॉपी दुवा
उन्हाळ्यात शरीर थंड आणि हायड्रेटेड ठेवण्यासाठी विशेष आहाराची आवश्यकता असते. अशा परिस्थितीत, दैनंदिन दिनचर्येत पाणीयुक्त फळांचा समावेश करणे फायदेशीर आहे. यासाठी लिची हा एक उत्तम पर्याय आहे. त्यात भरपूर पाणी असते, जे उन्हाळ्यात शरीराला हायड्रेटेड आणि ऊर्जावान ठेवण्यास मदत करते.
लिची केवळ चवीलाच चविष्ट नाही, तर ती पोषक तत्वांनीही समृद्ध आहे. त्याची चव गोड आणि आंबट असते आणि ती सहसा कच्ची खाल्ली जाते. हे व्हिटॅमिन सी, अँटिऑक्सिडंट्स आणि खनिजांचा समृद्ध स्रोत आहे, जे रोग आणि संक्रमणांशी लढण्यास मदत करतात.
नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, लिचीमध्ये कर्करोगविरोधी, दाहक-विरोधी आणि हृदय-संरक्षणात्मक गुणधर्म देखील आहेत.
तर आजच्या कामाच्या बातमीमध्ये आपण लिची खाण्याच्या फायद्यांबद्दल बोलूया. तुम्हाला हे देखील कळेल की-
- लिचीमध्ये कोणते पोषक घटक आढळतात?
- लिची कोणी खाऊ नये?
तज्ज्ञ: डॉ. पूनम तिवारी, वरिष्ठ आहारतज्ज्ञ, डॉ. राम मनोहर लोहिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस, लखनौ
प्रश्न- लिचीमध्ये कोणते पोषक घटक आढळतात?
उत्तरः युनायटेड स्टेट्स डिपार्टमेंट ऑफ अॅग्रीकल्चर (USDA) नुसार, लिचीमध्ये अनेक आवश्यक पोषक घटक आढळतात. त्यात व्हिटॅमिन सी, व्हिटॅमिन बी-कॉम्प्लेक्स, पोटॅशियम, फायबर, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि फॉस्फरस सारखे घटक असतात, जे एकूण आरोग्यासाठी फायदेशीर असतात. खाली दिलेल्या ग्राफिकमध्ये १०० ग्रॅम लिचीचे पौष्टिक मूल्य जाणून घ्या-
प्रश्न- लिची आपल्याला उष्णतेपासून कसे संरक्षण देते?
उत्तरः ज्येष्ठ आहारतज्ज्ञ डॉ. पूनम तिवारी म्हणतात की, लिचीमध्ये सुमारे ८२% पाणी असते, ज्यामुळे ते उन्हाळ्यात एक उत्कृष्ट हायड्रेटिंग फळ बनते. हे शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ देत नाही आणि उष्माघातापासून संरक्षण करण्यास देखील मदत करते.
उन्हाळ्यात, घामाद्वारे शरीरातून आवश्यक इलेक्ट्रोलाइट्स बाहेर काढले जातात, ज्यामुळे थकवा, चक्कर येणे किंवा डिहायड्रेशन होऊ शकते. अशा परिस्थितीत, लिची या इलेक्ट्रोलाइट्सचे संतुलन राखण्यास मदत करते. तसेच, त्यात मोठ्या प्रमाणात असलेले पाणी शरीराला थंड करते, ज्यामुळे उष्णतेचा परिणाम कमी जाणवतो.
प्रश्न- लिची आपल्या आरोग्यासाठी किती फायदेशीर आहे?
उत्तरः व्हिटॅमिन सी ने समृद्ध असलेली लिची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते आणि शरीराला रोगांशी लढण्याची शक्ती देते. त्यामध्ये आढळणारे पॉलीफेनॉल आणि फायटोन्यूट्रिएंट्स हृदयाच्या आरोग्यासाठी चांगले असतात.
लिचीमध्ये असलेले फायबर पचनसंस्था मजबूत करते. त्यात भरपूर अँटीऑक्सिडंट्स देखील असतात, जे त्वचा निरोगी आणि चमकदार बनवतात. हे त्वचेला मुक्त रॅडिकल्सपासून वाचवून वृद्धत्वाची प्रक्रिया मंदावण्यास मदत करतात. त्यात दाहक-विरोधी गुणधर्म आहेत, जे शरीरातील कोणत्याही प्रकारची अंतर्गत जळजळ कमी करतात. याशिवाय, लिचीमध्ये आढळणारे अँटीऑक्सिडंट्स कर्करोगाचा धोका कमी करतात. लिची आपल्या आरोग्यासाठी कशी फायदेशीर आहे? खाली दिलेल्या ग्राफिकवरून हे समजून घ्या-
प्रश्न- मधुमेही लोकही लिची खाऊ शकतात का?
उत्तरः मधुमेहींनी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय लिची खाऊ नये, कारण त्यात नैसर्गिक साखरेचे प्रमाण जास्त असते. यासाठी, डॉक्टर वैयक्तिक परिस्थितीनुसार योग्य सल्ला देऊ शकतात. तथापि, हिरव्या भाज्या आणि प्रथिने यांसारख्या कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स असलेल्या पदार्थांसोबत लिची खाऊ शकता.
प्रश्न- लिची खाण्याची योग्य पद्धत कोणती?
उत्तर- सर्वप्रथम लिची सोलून त्याच्या बिया काढा, कारण बियांभोवती कीटक असू शकतात. म्हणून, काळजीपूर्वक पाहिल्यानंतरच लिचीचे सेवन करा. नेहमी ताजी लिची खा आणि ती कधीही रिकाम्या पोटी खाऊ नका. लिचीचा रस पिणे टाळा कारण त्यात फायबरचे प्रमाण कमी असते, ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी वेगाने वाढू शकते. याशिवाय लिचीचा रस आणि चटणी देखील बनवली जाते, जी खायला खूप चविष्ट असते.
प्रश्न- जास्त लिची खाल्ल्याने काही दुष्परिणाम होतात का?
उत्तरः डॉ. पूनम तिवारी म्हणतात की हो, जास्त लिची खाल्ल्याने काही लोकांना पचनाच्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यात नैसर्गिक साखरेचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी वाढू शकते आणि वजन देखील वाढू शकते. याशिवाय, काही लोकांना लिचीची ऍलर्जी असू शकते, ज्यामुळे खाज सुटणे, अंगावर उठणाऱ्या पित्ताच्या गाठी किंवा श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. म्हणून, लिची संतुलित प्रमाणातच खावी.
प्रश्न- एक व्यक्ती एका दिवसात किती लिची खाऊ शकते?
उत्तरः डॉ. पूनम तिवारी म्हणतात की, एक निरोगी व्यक्ती एका दिवसात सुमारे १०-१२ लिची खाऊ शकते. तथापि, जर एखाद्या व्यक्तीची पचन क्षमता चांगली असेल आणि तो जड शारीरिक हालचाली करत असेल तर त्याची संख्या वाढू शकते.
प्रश्न- लिची कोणी खाऊ नये?
उत्तर- जर एखाद्या व्यक्तीला लिचीची अॅलर्जी असेल तर त्याने ती खाणे टाळावे. मुलांना लिची देताना काळजी घ्यावी कारण ती त्यांच्या घशात अडकू शकते. त्याच वेळी, ज्या लोकांना घसा खवखवणे किंवा सुजण्याचा त्रास होतो त्यांनी देखील लिची खाणे टाळावे.
याशिवाय, लिची काही औषधांवर प्रतिक्रिया देऊ शकते, म्हणून औषधे घेणाऱ्या लोकांनी लिची खाण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. गर्भवती आणि स्तनपान करणाऱ्या महिला आणि मधुमेहींनीही त्यांच्या आहारात लिचीचा समावेश करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
प्रश्न: लिची खरेदी करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?
उत्तर- लिची खरेदी करताना, त्याचा रंग, आकार, सुगंध आणि बाह्य आवरण काळजीपूर्वक तपासा. नेहमी अशा ताज्या लिची निवडा ज्यांवर कोणतेही डाग नसतील. गुलाबी किंवा लाल रंगाचे लीची निवडा. कधीही हिरवी लिची खरेदी करू नका. याशिवाय, लिची दाबल्यावर थोडी मऊ वाटली पाहिजे. लीची एका आठवड्यापर्यंत रेफ्रिजरेटरमध्ये ठेवता येते.
