देश-विदेश : संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह २५ ते २७ जून दरम्यान चीनच्या किंगदाओ शहरात होणाऱ्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (एससीओ) संरक्षण मंत्र्यांच्या बैठकीला उपस्थित राहणार आहेत.
या बैठकीला पाकिस्तानचे संरक्षण मंत्री ख्वाजा आसिफ देखील उपस्थित राहणार आहेत.
७ वर्षांनंतर कोणत्याही भारतीय मंत्र्यांचा हा पहिलाच चीन दौरा असेल. यापूर्वी तत्कालीन परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांनी एप्रिल २०१८ मध्ये चीनला भेट दिली होती.
ही भेट अशा वेळी होत आहे जेव्हा भारत आणि चीनमधील संबंध सामान्य करण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत. व्यापार, प्रवास आणि संवाद पुन्हा सुरू झाले आहेत.
कैलास मानसरोवर यात्रा सुरू आहे आणि देपसांग आणि देमचोकमध्ये गस्त घालण्याची माहितीही समोर आली आहे.
राजनाथ चीनच्या संरक्षणमंत्र्यांशी द्विपक्षीय चर्चा करतील
राजनाथ सिंह हे द्विपक्षीय बैठक म्हणून चीनचे संरक्षण मंत्री अॅडमिरल डोंग जून यांचीही भेट घेतील. या दरम्यान दोन्ही देशांमधील व्हिसा धोरण, कैलास यात्रा, पाण्याचा डेटा शेअर करणे आणि हवाई संपर्क पुनर्संचयित करणे यासारख्या मुद्द्यांवरही चर्चा होऊ शकते.
दोन्ही नेत्यांची शेवटची भेट लाओसमधील एडीएमएम-प्लस शिखर परिषदेत झाली होती, सीमा वादानंतरची ही पहिली थेट चर्चा होती.
डिसेंबर २०२४ मध्ये पूर्व लडाख सीमा वादावर करार झाला
२०२० पासून पूर्व लडाखमधील सीमावादावरून भारत आणि चीनमध्ये तणाव होता. दोन वर्षांच्या दीर्घ वाटाघाटींनंतर डिसेंबर २०२४ मध्ये एक करार झाला. दोन्ही सैन्याने डेपसांग आणि डेमचोक या वादग्रस्त ठिकाणांवरून माघार घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
१८ ऑक्टोबर: डेपसांग आणि डेमचोक येथून माघार घेतल्याची माहिती समोर आली. असे सांगण्यात आले की दोन्ही सैन्य एप्रिल २०२० पूर्वीच्या त्यांच्या जागी परततील. तसेच, ते एप्रिल २०२० पूर्वी ज्या ठिकाणी गस्त घालत होते त्याच ठिकाणी गस्त घालतील. याशिवाय, कमांडर स्तरावरील बैठका होत राहतील.
२०२० मध्ये भारतीय आणि चिनी सैनिकांमध्ये झालेल्या गलवान संघर्षानंतर डेपसांग आणि डेमचोकमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. सुमारे ४ वर्षांनंतर २१ ऑक्टोबर रोजी दोन्ही देशांमध्ये नवीन गस्त करारावर स्वाक्षरी झाली. परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर म्हणाले होते की, लडाखमध्ये गलवानसारख्या संघर्षांना रोखणे आणि पूर्वीसारखी परिस्थिती निर्माण करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
२५ ऑक्टोबर: भारतीय आणि चिनी सैन्याने शुक्रवार, २५ ऑक्टोबरपासून पूर्व लडाख सीमेवरून माघार घेण्यास सुरुवात केली. वृत्तसंस्था एएनआयनुसार, दोन्ही सैन्यांनी पूर्व लडाखमधील डेमचोक आणि डेपसांग पॉइंट्सवरील त्यांचे तात्पुरते तंबू आणि शेड काढून टाकले. वाहने आणि लष्करी उपकरणे देखील मागे हलवण्यात आली.
एससीओ म्हणजे काय, जिथे संरक्षण मंत्री सहभागी होतील…
शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) ही एक प्रादेशिक आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे जी २००१ मध्ये चीन, रशिया, कझाकस्तान, किर्गिस्तान, ताजिकिस्तान आणि उझबेकिस्तान यांनी स्थापन केली होती. भारत आणि पाकिस्तान नंतर २०१७ मध्ये आणि इराण २०२३ मध्ये सदस्य झाले.
एससीओचे उद्दिष्ट सदस्य देशांमधील सुरक्षा, आर्थिक आणि राजकीय सहकार्य वाढवणे आहे. ही संघटना दहशतवाद, अतिरेकीवाद, अंमली पदार्थांची तस्करी आणि सायबर गुन्हे यासारख्या मुद्द्यांवर एक समान रणनीती तयार करते.
