सांस्कृतिक : आपण सर्वजण आपल्या अनुभवातून, शिक्षणातून आणि शिक्षकांकडून नवीन ज्ञान मिळवत राहतो, पण फक्त काहीतरी जाणून घेणे पुरेसे नाही. जोपर्यंत आपण ज्ञानाचा वापर करत नाही तोपर्यंत आपल्याला कोणताही फायदा होणार नाही. काही लोक ज्ञानाचा संग्रह अमूल्य वस्तू म्हणून करतात, परंतु ते योग्य ठिकाणी वापरत नाहीत आणि यश मिळवू शकत नाहीत. हे एका लोककथेतून समजते…
एका लोककथेनुसार, प्राचीन काळी एका संताच्या दोन शिष्यांचे शिक्षण पूर्ण झाले होते. गुरुंनी दोन्ही शिष्यांना काही गहू दिला आणि म्हणाले – ते सुरक्षित ठेवा. मी एक वर्षानंतर परत येईन. काळजी घ्या, गहू खराब होऊ नये.
दोन्ही शिष्यांना गहू दिल्यानंतर, गुरु पुढे गेले. आता दोन्ही शिष्यांनी गुरुंनी दिलेले ज्ञान आणि आज्ञा दोन वेगवेगळ्या प्रकारे स्वीकारल्या.
पहिल्या शिष्याचा पूजेत विश्वास होता. त्याने गहू एका तिजोरीत ठेवला. तो दररोज त्याची पूजा करू लागला जणू तो गुरूंचा प्रसाद आहे.
दुसरा शिष्य पहिल्या शिष्यापेक्षा थोडा हुशार होता. त्याने शेतात गहू पेरला, त्याला पाणी घालत असे, कष्ट करत असे आणि जेव्हा पीक आले तेव्हा त्याला पूर्वीपेक्षा कितीतरी पट जास्त गहू मिळाला.
एका वर्षानंतर… गुरु दोन्ही शिष्यांकडे परत आले.
गुरुंना पाहताच, पहिला शिष्य ज्या पेटीत गहू साठवला होता तो पेटी घेऊन आला. गुरुंनी पेटी उघडली तेव्हा त्यात साठवलेला गहू कुजला होता आणि त्यात कीटकांचा प्रादुर्भाव झाला होता.
दुसऱ्या शिष्याने गव्हाची पोती भरून आणली. हे पाहून गुरु हसले. ते म्हणाले की ज्याने पेरणी केली, त्याने कापणी केली. ज्याने फक्त हाताळणी केली, तो हरला. ज्ञान देखील असेच आहे. जोपर्यंत तुम्ही ते वापरात आणत नाही तोपर्यंत ते कुजण्यास सुरुवात होते. ज्ञान वापरात आणा, तरच ते जिवंत राहते आणि मग ते तुम्हाला जिवंत आणि यशस्वी देखील ठेवते.
या कथेचा धडा
- ज्ञान हे भांड्यात ठेवलेला प्रसाद नाही, जो सजावट म्हणून ठेवता येतो. ज्ञान हे एका बीजासारखे आहे. जर आपण जमिनीत बीज रोवले नाही तर ते कधीही अंकुरणार नाही. पूजा चांगली आहे, परंतु त्यासाठी बुद्धीचा वापर करणे देखील आवश्यक आहे.
- खरा शिष्य तो नसतो जो फक्त गुरूंचे शब्द लक्षात ठेवतो, खरा शिष्य तो असतो जो गुरूंचे शब्द समजून घेतो आणि ते आपल्या जीवनात आचरणात आणतो.
- लक्षात ठेवा – फक्त ज्ञान हे एक ओझे आहे. वापरलेले ज्ञान शक्ती बनते. सामायिक केलेले ज्ञान प्रकाश बनते. तुमच्याकडे असलेले ज्ञान फक्त तुमच्यासाठी नाही. ते जगाला द्या. ते तुमच्या कृतीत स्वीकारा. कारण जर गहू पेटीत राहिला तर तो कुजेल आणि जर तो शेतात गेला तर तो वाढेल. जर ज्ञान स्वतःपुरते राहिले तर ते नष्ट होईल, जर ज्ञान इतरांसोबत सामायिक केले तर ते वाढतच राहील.
