भगवान विष्णूंच्या चार महिन्यांच्या शयनाशी संबंधित एक प्रमुख पौराणिक कथा देखील प्रचलित आहे. कथेनुसार, भगवान विष्णूंनी वामन अवतार घेऊन दानशूर राजा बळीकडून तीन पाऊल जमीन मागितली होती. राजा बळीने कोणताही संकोच न करता हे दान देणे मान्य केले. यानंतर भगवान वामनाने पहिल्या चरणात पृथ्वी, आकाश आणि दिशांना मोजले, दुसऱ्या चरणात स्वर्ग लोक आपल्या ताब्यात घेतले. तिसऱ्या चरणासाठी जेव्हा कोणतीही जागा उरली नाही, तेव्हा राजा बळीने आपले मस्तक देवाच्या चरणी अर्पण केले.

राजा बळीच्या दानशूरता आणि समर्पण भावनेने प्रसन्न होऊन भगवान विष्णूंनी त्याला पाताळ लोकाचा राजा बनवले. तेव्हा राजा बळीने देवाकडे आपल्यासोबत राहण्याचे वरदान मागितले. भक्ताची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी भगवान विष्णू चार महिने पाताळ लोकात निवास करू लागले. याच घटनेला देवाच्या शयनकाळाशी जोडले जाते.

कार्तिक शुक्ल पक्षातील देवउठनी एकादशीला (20-21 नोव्हेंबर) भगवान विष्णूंची योगनिद्रा पूर्ण होते आणि चातुर्मास देखील संपतो. याच दिवसापासून विवाह, गृहप्रवेश, उपनयन आणि इतर शुभ कार्यांसाठी पुन्हा शुभ मुहूर्त सुरू होतात. या वर्षी देवउठनी एकादशी तिथींच्या कमी-जास्तपणामुळे 20 आणि 21 नोव्हेंबर रोजी असेल.

देवशयनी एकादशीला करा ही शुभ कामे