TRAI नवीन नियम: भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण म्हणजे ट्रायने विमा क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी नवे नियम आणले आहेत. यामुळे ग्राहकांना येणाऱ्या नको असलेले कॉल्स आणि सायबर फसवणुकींवर नियंत्रण येणार आहे. आता विमा कंपन्या ग्राहकांना फोन करताना फक्त 1600 या मालिकेतील नंबर वापरतील. हा नंबर पाहून ग्राहक लगेच ओळखतील की हा कॉल खऱ्या विमा कंपनीकडून आहे की बनावट. यापूर्वी बँकिंग आणि इतर वित्तीय क्षेत्रांसाठी हा नियम लागू झाला होता, आता विमा कंपन्यांना हा नियम पाळावा लागणार आहे. या बदलामुळे लाखो मोबाइल युजर्सना त्रास कमी होईल आणि फ्रॉड करणाऱ्यांना अडचण येईल. याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
कोणत्या कॉल्सला परवानगी?
नव्या नियमांनुसार 1600 मालिकेतील नंबरचा वापर फक्त ग्राहक सेवा किंवा व्यवहाराशी संबंधित कॉल्ससाठी करता येईल. म्हणजे पॉलिसीची माहिती देणे, प्रीमियमची आठवण करून देणे किंवा इतर आवश्यक बोलणे. मात्र, नव्या पॉलिसी विकण्यासाठी किंवा जाहिराती करण्यासाठी म्हणजेच प्रमोशनल कॉल्ससाठी हा नंबर वापरता येणार नाही. प्रमोशनल कॉल्ससाठी वेगळे नियम आहेत. हा फरक स्पष्ट केल्यामुळे ग्राहकांना खरे कॉल्स ओळखणे सोपे जाईल आणि अनावश्यक त्रास टळेल, असा ट्रायला विश्वास आहे. ग्राहकांच्या हितासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
लागू करण्याची मुदत
ट्रायने 16 डिसेंबर 2025 रोजी हा निर्देश जारी केला आहे. विमा कंपन्यांना हा नियम पूर्णपणे लागू करण्यासाठी 15 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत मुदत दिली आहे. या तारखेपर्यंत सर्व इर्डाई नियंत्रित कंपन्यांनी आपले कॉलिंग सिस्टीम 1600 मालिकेत बदलावे लागेल. दूरसंचार विभागाने (डॉट) ही मालिका बँकिंग, वित्तीय सेवा, विमा क्षेत्र आणि सरकारी संस्थांसाठी विशेष राखीव ठेवली आहे. मुदत संपल्यानंतर नियम न पाळणाऱ्या कंपन्यांवर कारवाई होऊ शकते.
ग्राहकांना काय फायदा?
हा नियम लागू झाल्यानंतर ग्राहकांना 1600 ने सुरू होणारा नंबर दिसला की समजेल की हा कॉल विमा कंपनीकडून वैध आहे. बनावट कॉल्स बहुतेकदा सामान्य नंबरवरून येतात, त्यामुळे संशय आल्यास कॉल उचलू नये. यामुळे विमा पॉलिसीच्या नावाने होणाऱ्या फसवणुकी कमी होतील. ट्राय आणि इर्डाईच्या सहकार्याने हा बदल आणला आहे, ज्यामुळे ग्राहकांचा विश्वास वाढेल आणि स्पॅम कॉल्सचा त्रास कमी होईल
पुढे काय?
ट्रायचे हे पाऊल स्पॅम कॉल्सविरुद्धच्या मोहिमेचा भाग आहे. यापूर्वी बँकिंग क्षेत्रासाठी हा नियम यशस्वी झाला आहे. आता विमा क्षेत्रातही तो लागू होत आहे. यामुळे करोडो लोकांना फायदा होईल, कारण विमा, लोन, क्रेडिट कार्डच्या जाहिरातींचे कॉल्स रोज त्रास देतात. भविष्यात इतर क्षेत्रांसाठीही असे नियम येऊ शकतात. ग्राहकांनी संशयास्पद कॉल्सची तक्रार 1909 वर करावी, जेणेकरून स्पॅम आणखी कमी होईल.
