HomeमनोरंजनAm I Suffering From Body Dysmorphia? Expert Advice On Negative Body Image...

Am I Suffering From Body Dysmorphia? Expert Advice On Negative Body Image | मला माझ्या लठ्ठपणाची लाज वाटते: स्वतःचे फोटो काढत नाही, मित्रांसोबत खरेदीला जात नाही, या भीतीशी कसे लढू?


5 तासांपूर्वी

  • लिंक कॉपी करा

प्रश्न– माझे वय २६ वर्षे आहे. मी मुंबईस्थित टेक प्रोफेशनल आहे. मी लहानपणापासूनच जास्त वजनाची आहे. शाळेतही मुले मला जाडी-जाडी म्हणून चिडवत असत. घरीही अनेकदा चुलत भावंडं माझ्या वजनावरून टोमणे मारत असत.

खरं तर आई-वडिलांनी कधी टोमणे मारले नाहीत, पण आई नेहमीच चिंतेत असायची. तरीही कॉलेजला जाण्यापूर्वी मला कधीच असं वाटलं नाही की मी माझ्या शरीराबद्दल अस्वस्थ आहे. आता ही भावना खूप तीव्र झाली आहे. मी ग्रुपमध्ये फोटो काढायला टाळते. सोशल मीडियावर कधीही स्वतःचा फोटो टाकत नाही. इतकंच काय, मी माझ्या चुलत भावंडांसोबत किंवा मैत्रिणींसोबत कधी शॉपिंगलाही जात नाही, कारण ते लोक सामान्य मध्यम आकाराचे कपडे ट्राय करतात आणि मी प्लस साइज सेक्शनमध्ये.

मी बॉडी डिस्मॉर्फियाची शिकार तर होत नाहीये ना? मला बॉडी पॉझिटिव्हिटीवर विश्वास ठेवायचा आहे, पण ते शक्य होत नाहीये. मला माझ्या शरीराबद्दल खूप नकारात्मक वाटते. कृपया मला मदत करा.

तज्ज्ञ – डॉ. द्रोण शर्मा, सल्लागार मानसोपचारतज्ज्ञ, आयर्लंड, यूके. यूके, आयरिश आणि जिब्राल्टर मेडिकल कौन्सिलचे सदस्य.

प्रश्न विचारल्याबद्दल आपले खूप आभार. तुम्ही विचारले आहे की “मी बॉडी डिस्मॉर्फियाची शिकार तर होत नाहीये ना?” या प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी, आधी आपल्याला बॉडी डिस्मॉर्फिया आणि निगेटिव्ह बॉडी इमेज यातील फरक समजून घ्यावा लागेल.

पुढे आपण या दोन्ही गोष्टींबद्दल सविस्तर चर्चा करू आणि मी तुम्हाला एक सेल्फ असेसमेंट टूल देईन, ज्याच्या मदतीने तुम्ही मानसशास्त्रीयदृष्ट्या सध्या कोणत्या स्थितीत आहात हे अधिक चांगल्या प्रकारे समजू शकाल.

बॉडी डिस्मॉर्फिया डिसऑर्डर (BDD) म्हणजे काय?

BDD ची व्याख्या काही अशा प्रकारे केली जाऊ शकते-

  • आपल्या शारीरिक रचनेतील एक किंवा अधिक तथाकथित दोषांबद्दल सतत चिंतित राहणे.
  • हे दोष असे असतात जे सहसा दिसत नाहीत किंवा इतरांना खूप किरकोळ वाटतात.
  • BDD ग्रस्त व्यक्ती वारंवार एकाच प्रकारचे वर्तन करतो (उदा. प्रत्येक वेळी आरशात स्वतःला पाहणे, इतरांशी तुलना करणे, स्वतःला लपवणे, वारंवार आश्वासनाची अपेक्षा करणे.)
  • BDD ग्रस्त व्यक्ती आपल्या शरीराबाबत खूप त्रास, सामाजिक अंतर आणि स्वतःमध्ये एक प्रकारची दुर्बळता अनुभवतो.

महत्त्वाची गोष्ट:

“येथे सर्वात महत्त्वाची आणि आवश्यक गोष्ट ही आहे की व्यक्तीला वाटते की तो “कुरूप” आहे किंवा “असामान्य” आहे, पण ही गोष्ट खरी नसते. त्याची स्वतःची शारीरिक प्रतिमा (सेल्फ बॉडी इमेज) वास्तवाशी जुळत नाही.”

BDD चे क्लिनिकल उदाहरण

या उदाहरणावरून समजा की एका व्यक्तीचे नाक अगदी सामान्य आहे, पण त्याला नेहमी असे वाटते की त्याचे नाक “खराब आणि कुरूप” आहे. तो तासन्तास आपल्या नाकाकडे पाहत राहतो, फोटो काढत नाही, कॉस्मेटिक सर्जरी करून घेण्याचा विचार करतो. जरी त्याच्या आजूबाजूचे सर्व लोक म्हणत असतात की त्याचे नाक अगदी सामान्य आहे.

जास्त वजन असलेल्या लोकांमध्ये नकारात्मक शरीर प्रतिमा

वर आपण BDD बद्दल वाचले. आता समजून घ्या की लठ्ठपणा किंवा जाडेपणाबद्दल नकारात्मक शरीर प्रतिमा काय आहे आणि ती BDD पेक्षा कशी वेगळी आहे.

  • नकारात्मक शरीर प्रतिमेमध्ये व्यक्तीला त्याच्या वास्तविक शारीरिक आकाराबद्दल माहिती असते. ही काल्पनिक गोष्ट नाही.
  • यात व्यक्ती लोकांच्या टोमण्यांमुळे, कमेंट्समुळे, इतरांशी तुलना केल्यामुळे किंवा सौंदर्याच्या जागतिक मानकांवर खरा न उतरल्यामुळे लाजिरवाणे वाटते.
  • व्यक्ती कपडे खरेदी करणे, स्वतःचे फोटो काढणे टाळतो कारण यामुळे तुलना होते.
  • व्यक्ती इतरांपेक्षा “कमी” असल्याची भावना अनुभवतो. कोणत्याही खोट्या कमतरतेमुळे नाही, तर शिकलेल्या लाजिरवाण्या अनुभवामुळे असे घडते.
  • येथे आरोग्याशी संबंधित चिंता वास्तविक असू शकतात कारण जास्त वजनामुळे मधुमेह (डायबिटीज) सह अनेक गंभीर आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात.
  • ही वास्तविक शरीराच्या वजनाशी संबंधित शारीरिक असमाधान आहे, कोणताही मानसिक विकार नाही.

स्व-मूल्यांकन चाचणी

येथे मी एक सेल्फ असेसमेंट टेस्ट देत आहे. खालील ग्राफिक्समध्ये तीन विभागांमध्ये प्रत्येकी 5 प्रश्न आहेत. विभाग A मध्ये BDD (बॉडी डिस्मॉर्फिया डिसऑर्डर) संबंधित प्रश्न आहेत आणि विभाग B मध्ये नकारात्मक बॉडी इमेज संबंधित प्रश्न आहेत. विभाग C मध्ये सामान्य प्रश्न आहेत, जे दोन्हीवर लागू होऊ शकतात.

तुम्हाला हे प्रश्न काळजीपूर्वक वाचायचे आहेत आणि 0 ते 3 च्या स्केलवर त्यांना रेट करायचे आहे. उदाहरणार्थ, पहिल्या प्रश्नाचे तुमचे उत्तर जर ‘कधीच नाही’ असेल तर 0 गुण द्या आणि जर तुमचे उत्तर ‘जवळपास प्रत्येक वेळी’ असेल तर 3 गुण द्या. शेवटी तुमच्या एकूण गुणांचे विश्लेषण करा.

गुणांनुसार त्याचे स्पष्टीकरण ग्राफिक्समध्ये दिले आहे. उदाहरणार्थ, जर विभाग A मध्ये तुमचा स्कोअर 10 पेक्षा जास्त असेल, तर याचा अर्थ असा आहे की तुम्ही BDD ने ग्रस्त आहात आणि तुम्हाला व्यावसायिक मदतीची आवश्यकता आहे.

तुमची स्थिती अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी एकदा चाचणी देऊन तुमचा स्कोअर तपासा.

बॉडी शेमिंगची लक्षणे

अनेकदा शरीराच्या वजनाशी संबंधित आपली चिंता खूप योग्य असू शकते. पण प्रश्न हा आहे की आपण स्वतःशी कसे बोलतो. स्वतःला लाजिरवाणे वाटून घेतो की प्रेम आणि सहानुभूतीने आपल्या शरीर आणि आरोग्याबद्दल जागरूक होतो.

खालील ग्राफिकमध्ये बघा की बॉडी शेमिंगची लक्षणे काय आहेत. या गोष्टी दुसरेही आपल्यासोबत करू शकतात आणि स्वतःसोबतचा आपला संवादही बॉडी शेमिंगचा असू शकतो. आपण स्वतःला कमी लेखत असलो तरी किंवा दुसरे कोणी आपल्या टिप्पण्या आणि तुलना करून आपल्याला कमी लेखत असले तरी.

निरोगी संवाद आणि बॉडी शेमिंगमधील फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. तेव्हाच आपण आपल्या शरीर आणि आरोग्यासाठी योग्य आणि आवश्यक पावले उचलू शकतो.

शरीरासोबत निरोगी संवाद

आता आपण बोलूया की हाच संवाद जर निरोगी असेल तर तो कसा दिसेल. जसे की, अनेकदा आपले पालक, भावंडं किंवा आपले खूप जवळचे लोक आरोग्याबद्दल चिंतित असू शकतात आणि खाण्याच्या सवयी, जीवनशैली बदलण्याबद्दल बोलू शकतात. पण जर त्यात काळजी आणि जबाबदारीची भावना असेल तर शेमिंग होणार नाही. अगदी तसेच, जर स्वतःबद्दल आपला संवाद निरोगी असेल तर त्यात शेमिंग नाही, तर काळजी असेल.

शरीरासोबत निरोगी संवाद का आवश्यक आहे

आपल्या शरीराची काळजी घेणे आणि तंदुरुस्त राहणे महत्त्वाचे आहे. कारण सौंदर्याचे जगातील मापदंड नाहीत. कारण आपले आरोग्य आहे. आज शेकडो वैज्ञानिक अभ्यासातून हे सिद्ध झाले आहे की, लठ्ठपणा म्हणजेच ओबेसिटी अनेक जीवनशैलीशी संबंधित आजार आणि मेटाबॉलिक डिसऑर्डरच्या प्रमुख कारणांपैकी एक आहे.

अनेकदा असेही घडते की, आजूबाजूचे लोक खऱ्या प्रेमाने आणि काळजीने स्वतःची काळजी घेण्याबद्दल किंवा वजन कमी करण्याबद्दल बोलतात, पण आपण याला बॉडी शेमिंग समजू लागतो आणि बॉडी शेमिंगचा एक हत्यारासारखा वापरही करू लागतो.

म्हणून स्वतःला हे प्रश्नही विचारा आणि खालील ग्राफिकमध्ये पहा की, लठ्ठपणामुळे कोणत्या आजारांचा धोका वाढतो.

स्वतःची मदत कशी करावी:

स्व-मदत रणनीती

पायरी 1

वास्तविकतेवर लक्ष केंद्रित करणे

  • आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करा, दिसण्यावर नाही.
  • आत्मसन्मान मजबूत करा.
  • मनात येणाऱ्या प्रत्येक विचाराची पुराव्याच्या आधारावर तपासणी करा. हा विचार योग्य आहे का?
  • स्वतःला विचारा की “माझे दुःख शरीराच्या वजनामुळे आहे की लोक तुलना करतात आणि लाजवतात यामुळे आहे.”
  • उदाहरणार्थ, तुमच्या मनात हा विचार आला – “मी खूप वाईट दिसते.” त्याचे पुरावे-आधारित उत्तर असे असेल, “हे खरे नाही. माझ्या वजनाला थोडे आरोग्याकडे लक्ष देण्याची गरज आहे आणि मी थोडे शिस्तबद्धपणे ते व्यवस्थापित करू शकते.”

पायरी 2

सामाजिक तुलना टाळणे

  • ट्रिगर करणारे इन्स्टा अकाउंट्स म्यूट करा.
  • अवास्तव सौंदर्य फिल्टर्स वापरू नका.
  • शरीर-केंद्रित अकाउंट्स फॉलो करू नका.
  • आरोग्याशी संबंधित अकाउंट्स फॉलो करा.
  • पोषणाचे ज्ञान देणारे अकाउंट्स फॉलो करा.

पायरी 3

आरोग्य-केंद्रित वजन योजना बनवणे

लहान पावलांनी सुरुवात करा. जसे की–

  • रोज 10 मिनिटे चालणे
  • जानका फडीजी एक आरोग्य नाश्ता
  • वीकेंडमध्ये संपूर्ण आठवड्याचे जेवण नियोजन
  • दिवसभर 9 लिटर पाणी पिण्याचे लक्ष्य
  • वेळेवर झोपण्याचे आणि उठण्याचे लक्ष्य
  • थोडे सामर्थ्य प्रशिक्षण

पायरी 4

भावनिक सामर्थ्य मिळवणे

रोज स्वतःसोबत CBT (कॉग्निटिव्ह बिहेवियर थेरपी) आधारित एक सराव करा. जेव्हा कोणी तुमच्या वजनावर, शरीराच्या आकारावर काही टिप्पणी करेल, तेव्हा स्वतःला विचारा-

“माझ्या दिसण्याबद्दलची ही टिप्पणी आरोग्यासाठी उपयुक्त आहे का?”

नाही- जर नसेल, तर त्याला “गोंधळ” किंवा “निरुपयोगी” या श्रेणीत टाका.

होय- जर असेल, तर त्याला तुमच्या आरोग्य योजनेत समाविष्ट करा.

पायरी 5

तुमच्या आत्मसन्मानाचे संरक्षण करणे

  • स्वतःशी प्रेम आणि सहानुभूतीने बोला: “माझे महत्त्व वजनाने ठरत नाही.”
  • फोटो काढणे टाळू नका, दर महिन्याला खाजगीरित्या तुमचे 1-2 फोटो घ्या.
  • असे कपडे घाला जे तुम्हाला व्यवस्थित बसतात. स्वतःला लपवण्यासाठी मोठे (ओव्हरसाईज्ड) कपडे घालू नका.

सकारात्मक संवादाचा सराव करा-

“मी सध्या माझ्या आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे. मला वजनाबद्दल चर्चा करायची नाही.”

पायरी 6

आरोग्यावर आधारित मदत मागणे

आपल्या आजूबाजूच्या विश्वासार्ह लोकांपासून आरोग्यावर आधारित मदत घ्या. जसे की:

  • पालक
  • डॉक्टर
  • पोषणतज्ञ
  • प्रशिक्षक

स्वतःला स्पष्टपणे सांगा:

“मला माझे आरोग्य सुधारण्यासाठी मार्गदर्शन हवे आहे, सौंदर्याच्या मानदंडांमध्ये बसण्यासाठी नाही.”

पायरी 7

व्यावसायिक मानसिक आरोग्य मदत घेणे

यापैकी कोणतेही संकेत दिसल्यास क्लिनिकल मानसिक आरोग्य मदत घ्या-

  • दिवसात एका तासापेक्षा जास्त वेळ आपल्या शरीरातील किंवा शरीराच्या कोणत्याही कमतरतेबद्दल विचार करणे.
  • असे मानणे की इतरांना तुमच्या शरीरातील ती कमतरता लगेच दिसते.
  • प्रत्येक वेळी आरसा पाहणे किंवा आरशासमोर जाणे टाळणे.
  • नैराश्य, निराशा जाणवणे किंवा आत्मसन्मान खूप कमी असणे.

बॉडी शेम करणाऱ्या लोकांशी कसे बोलावे

मित्र, चुलत भावंडं, घरातील सदस्य किंवा तुमचे बॉडी वेट (शरीराचे वजन) यावर टिप्पणी करणारे जवळचे लोक, त्यांच्याशीही स्पष्ट संवाद साधणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही त्यांच्याशी थेट बोलू शकत नसाल तर तुम्ही त्यांना एक पत्र, ईमेल किंवा मेसेज लिहू शकता. खाली मी एक नमुना देत आहे. तुम्ही अशा प्रकारचा मेसेज तयार करून सर्वांना पाठवू शकता.

निष्कर्ष

एकंदरीत, जर तुम्ही फक्त नकारात्मक बॉडी इमेजचे बळी असाल, तर तुम्हाला एक निरोगी सुरुवात करायला हवी. स्वतःशी सकारात्मक संवाद साधावा आणि आपली जीवनशैली व खाण्याच्या सवयी बदलाव्या. बदलाची सुरुवात कधीही होऊ शकते. तुम्ही आजपासूनच सुरुवात करा.



Source link

- Advertisment -
संबंधित बातमी
- Advertisment -

ताज्या बातम्या

सोमेश्वर संस्थानची ५० कोटींची जमीन कवडीमोल भावाने विकणारा तहसीलदार विजय लोखंडे यांचे निलंबन; मंदिर...

0
अमरावती येथील श्री सोमेश्वर महादेव संस्थानची ५० कोटी रुपये किमतीची १२ एकर मोक्याची शेतजमीन अवघ्या ९६० रुपयांत लाटण्याचा बेकायदेशीर आदेश देणारे तहसीलदार विजय लोखंडे...

श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र न्यासाचे महासचिव प.पू. गोविंद देवगिरीजी महाराज यांच्या शुभहस्ते ‘सनातन पंचांग २०२७’...

0
पुणे : श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र न्यासाचे महासचिव प.पू. गोविंद देवगिरीजी यांच्या शुभहस्ते दिवाळीच्या मंगल प्रसंगी ‘सनातन पंचांग २०२७’ या हिंदी ॲपचे शेकडो लोकांच्या उपस्थितीत...

दुष्काळग्रस्त देवस्थान जमिनींना नुकसान भरपाई देण्याबाबत राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सकारात्मक निर्णय घेणार! -महसूलमंत्री ना....

0
अमरावती : राज्यातील भीषण दुष्काळजन्य परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर, देवस्थान जमिनींना ‘फार्मर आयडी’ व इतर जाचक अटींविना सरसकट नुकसान भरपाई मिळावी, या मागणीसाठी ‘महाराष्ट्र मंदिर महासंघ’...

दुष्काळाशी लढणारं कायगाव:पाण्याचा प्रत्येक थेंब जपला अन् 1 एकर मॉडेलमध्ये पिकवलं अवघ्या कुटुंबाचं अन्न;...

0
एका बाजूला दुष्काळाने शेती होरपळतेय… पिकं सुकतायत, शेतकरी पावसाची वाट पाहतायत. पण याच दुष्काळात कायगावच्या शिवारात आम्हाला काहीसं वेगळं चित्र पाहायला मिळालं. इथं...
spot_img

सोमेश्वर संस्थानची ५० कोटींची जमीन कवडीमोल भावाने विकणारा तहसीलदार विजय लोखंडे यांचे निलंबन; मंदिर...

0
अमरावती येथील श्री सोमेश्वर महादेव संस्थानची ५० कोटी रुपये किमतीची १२ एकर मोक्याची शेतजमीन अवघ्या ९६० रुपयांत लाटण्याचा बेकायदेशीर आदेश देणारे तहसीलदार विजय लोखंडे...

श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र न्यासाचे महासचिव प.पू. गोविंद देवगिरीजी महाराज यांच्या शुभहस्ते ‘सनातन पंचांग २०२७’...

0
पुणे : श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र न्यासाचे महासचिव प.पू. गोविंद देवगिरीजी यांच्या शुभहस्ते दिवाळीच्या मंगल प्रसंगी ‘सनातन पंचांग २०२७’ या हिंदी ॲपचे शेकडो लोकांच्या उपस्थितीत...

दुष्काळग्रस्त देवस्थान जमिनींना नुकसान भरपाई देण्याबाबत राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सकारात्मक निर्णय घेणार! -महसूलमंत्री ना....

0
अमरावती : राज्यातील भीषण दुष्काळजन्य परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर, देवस्थान जमिनींना ‘फार्मर आयडी’ व इतर जाचक अटींविना सरसकट नुकसान भरपाई मिळावी, या मागणीसाठी ‘महाराष्ट्र मंदिर महासंघ’...

धनत्रयोदशी आणि धन्वंतरि जयंतीचे महत्त्व

0
आश्विन वद्य त्रयोदशी या तिथीला धनत्रयोदशी (धनतेरस) हा सण साजरा केला जातो. दीपावलीला जोडून येणार्‍या या सणाच्या निमित्ताने नवीन सुर्वणालंकार विकत घेण्याची प्रथा आहे. व्यापारीवर्ग आपल्या तिजोरीचे पूजनही...
error: Content is protected !!