चंपाषष्ठीच्या दिवशी मार्तंड भगवान आणि सूर्याची विशेष पूजा केली जाते. सूर्योदयापूर्वी स्नान करून सूर्यदेवाला नमस्कार केला जातो. यावेळी शिवाचेही ध्यान केले जाते आणि शिवलिंगाची पूजा केली जाते, ज्यामध्ये दूध आणि गंगाजल अर्पण केले जाते. देवाला चंपा ही फुले अर्पण करण्याची परंपरा आहे. या दिवशी जमिनीवर झोपण्याचेही महत्त्व आहे. चंपाषष्ठीची संबंधित विविध मतप्रवाह प्रचलित आहेत. त्यापैकी एक म्हणजे वांग्याचे भरीत आणि भाकरी करण्याची प्रथा.
चंपा षष्ठी शुभ मुहूर्त
पंचांगानुसार षष्ठी तिथी 25 नोव्हेंबर 2025 रोजी रात्री 10:56 वाजेपासून 27 नोव्हेंबर 2025 रोजी रात्री 12:01 वाजेपर्यंत असणार आहे. उदय तिथीनुसार चंपाषष्ठी बुधवार, 26 नोव्हेंबर 2025 रोजी साजरी करण्यात येणार आहे.
शास्त्रीय कारण
यादिवशी वांग्याचं नैवेद्य करण्याचे पारंपारिकच नाही तर शास्त्रीय कारणे देखील आहेत.
1. वांग्यामध्ये असलेले जीवनसत्त्वे आणि खनिजे हिवाळ्यात रोगप्रतिकारशक्ती सुधारण्यास मदत करतात.
2. वांग्यातील भरपूर फायबरमुळे पचनक्रिया सुधारते आणि बद्धकोष्ठतेची समस्या दूर होते.
3. फायबरमुळे पोट भरल्यासारखे वाटते आणि वांग्यात कॅलरीज कमी असतात, त्यामुळे वजन कमी करण्यास मदत होते.
4. उष्ण गुणधर्म असल्याने हिवाळ्यात फायदेशीर ठरते
स्पार्क चिन्ह
या दिवशी खंडोबाने मणी, मल्ल या राक्षसांचा वध केला होता, हे सर्वसामान्य लोकांना संकटातून मुक्त केल्याचे प्रतीक आहे. एका दंतकथेनुसार या विजयाचे स्मरण म्हणून हा उत्सव साजरा केला जातो. या उत्सवाचा आनंद साजरा करण्यासाठी खंडेरायाला त्यांच्या आवडीचा पदार्थ नैवेद्य म्हणून दाखवला जातो.
खंडोबाला दाखवल्या जाणाऱ्या वांग्याचे भरीत आणि भाकरीच्या नैवेद्यासोबतच बाजरीची भाकरी, नवा कांदा, दही भात, गाजर आणि लिंबू यांचा समावेश असतो. या वेळी तळी भरली जाते, खंडोबाचे वाहन असलेल्या श्वानालाही नैवेद्य दाखविला जातो.
खंडोबा हे भगवान शंकराचा अवतार असल्याने पिंडीचे पूजन करून भंडारा आणि खोबऱ्याची उधळणही यावेळी केली जाते, प्रसाद म्हणून भाविकांमध्ये वाटले जाते.






















