- मराठी बातम्या
- जीवन मंत्र
- धर्म
- मार्गशीर्ष महिन्यात भगवान श्रीकृष्ण आणि शंखपूजा, मराठीत अगान महिन्याचे महत्त्व, मार्शर्ष महिन्याची पूजा विधि
10 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
आज (22 नोव्हेंबर) मार्गशीर्ष महिन्याचा दुसरा दिवस आहे. हा महिना 20 डिसेंबरपर्यंत चालेल. मार्गशीर्ष महिना धार्मिक आणि आरोग्याच्या दृष्टीने खूप खास आहे. या दिवसांत, दररोज सकाळी लवकर उठून ध्यान करावे, योगा आणि प्राणायाम करावा. स्नान केल्यानंतर, सूर्याला जल अर्पण करावे आणि “कृं कृष्णाय नम:” या कृष्ण मंत्राचा जप करत पूजा करावी.
उज्जैनचे ज्योतिषी पंडित मनीष शर्मा यांच्या मते, मार्गशीर्ष महिना भगवान श्रीकृष्णाचे प्रतिनिधित्व करतो. श्रीमद्भगवद्गीतेत भगवान श्रीकृष्णाने स्वतः मार्गशीर्षाचे वर्णन स्वतःचे प्रकटीकरण म्हणून केले आहे. या महिन्यात प्रार्थना, पाठ, योग आणि प्राणायाम केल्याने धार्मिक लाभ होतात, तसेच सकारात्मकता आणि शांती मिळते.
मार्गशीर्ष महिन्याबद्दलच्या खास गोष्टी
- या महिन्यात थंड वारे आणि निरभ्र आकाशासह हिवाळ्याची सुरुवात होते.
- सकाळच्या सूर्यकिरणांमुळे आल्हाददायक वाटते. पाऊस पडल्यानंतर वातावरणातील ओलावा नाहीसा होतो.
- मार्गशीर्ष महिन्यात सकाळी लवकर उठून फिरायला जाणे आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर असते. म्हणूनच, बहुतेक लोक या काळात मॉर्निंग वॉकची सवय लावतात.
- या महिन्यात सकाळी उन्हात बसल्याने शरीराला व्हिटॅमिन डी मिळते, ज्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि हंगामी आजारांपासून संरक्षण मिळते.
- या महिन्यात तेल मालिश करणे देखील एक परंपरा आहे. हिवाळ्यात नियमित तेल मालिश केल्याने कोरडेपणा कमी होतो आणि शरीरातील आर्द्रता संतुलित राहते.
मार्ग प्रमुख महिन्यात शंखाची पूजा करण्याची परंपरा
- या महिन्यात भगवान श्रीकृष्ण आणि त्यांच्या शंखाची विशेष भक्तीने पूजा करावी. साध्या शंखाला भगवान श्रीकृष्णाच्या पंचजन्य शंखाचे एक रूप मानून त्याची पूजा करावी. शंखपूजेची पद्धत आणि मंत्र जाणून घ्या.
- तुमच्या घरातील मंदिरात बालगोपाळांसोबत गायीची मूर्ती आणि शंख ठेवा. सामान्य शंख हा भगवान श्रीकृष्णाच्या पंचजन्य शंखाचे प्रतीक आहे असे समजा.
- या तिघांना पाणी आणि पंचामृत (दूध, दही, तूप, साखर आणि मध यांचे मिश्रण) ने अभिषेक करा.
- देवाला वस्त्रे अर्पण करा. कुंकू आणि चंदनाचा तिलक लावा. हार आणि फुले अर्पण करा. अन्नदान करा. धूप आणि दिवे लावा आणि आरती करा.
- पूजा करताना “कृं कृष्णाय नमः” हा कृष्ण मंत्र जप करा. त्यानंतर शंख मंत्राचाही जप करा.
शंख पूजा मंत्र –
पूर्वी तुझा जन्म समुद्रातून झाला होता आणि विष्णूने तुझ्या हातात घेऊन गेला होता.
हे पांचजन्य मी सर्व देवतांनी तुला नमस्कार करतो
तुझ्या आवाजाने ढग आणि राक्षस घाबरले आहेत
हे पांचजन्य, चंद्राने तेजस्वी असलेल्या तुला मी नमस्कार करतो.

पंचजन्य शंखशी संबंधित मान्यता
भगवान श्रीकृष्णाकडे पांचजन्य नावाचा एक दिव्य शंख होता. असे मानले जाते की पांचजन्य शंख समुद्रमंथनातून निर्माण झाला. भगवान विष्णूने धारण केलेल्या १४ रत्नांपैकी हे सहावे रत्न आहे.
आणखी एक आख्यायिका अशी आहे की भगवान श्रीकृष्ण त्यांच्या गुरु संदीपनींच्या मुलाला परत आणण्यासाठी समुद्रात गेले तेव्हा त्यांना हा शंख सापडला. संदीपनींच्या मुलाला शंखासुर नावाच्या राक्षसाने समुद्रात कैद केले होते. कृष्णाने त्या राक्षसाचा वध केला आणि त्याचे कवच (शंख) परत मिळवले, ज्याला नंतर पंचजन्य असे नाव देण्यात आले. कृष्णाने त्यांच्या गुरुच्या मुलाला यमलोकातून परत आणले.
पंचजन्य हे विजय आणि वैभवाचे प्रतीक मानले जाते. महाभारत युद्धादरम्यान भगवान श्रीकृष्णाने अनेक वेळा हा शंख वाजवला असे मानले जाते. पंचजन्य हे भगवान विष्णूच्या चार प्राथमिक गुणांपैकी एक आहे: शंख, चक्र, गदा आणि कमळ.






















