नवी दिल्ली54 मिनिटांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
जर तुम्हाला कॉल आला आणि तुमच्या संपर्क यादीत नसलेले एखादे अज्ञात नाव दिसले तर काळजी करू नका. ही काही चूक किंवा गडबड नाही. ही भारत सरकारची नवीन CNAP प्रणाली आहे, ज्याची देशाच्या काही भागांमध्ये चाचणी सुरू झाली आहे.
टेलिकॉम कंपन्या हळूहळू ही प्रणाली सक्रिय करत आहेत. या नवीन प्रणालीमुळे थर्ड-पार्टी अॅपची आवश्यकता न पडता स्पॅम कॉल आणि फसवणूक रोखणे सोपे होईल. कॉल प्राप्त झाल्यानंतर, ते प्रथम कॉलरचे आधारशी लिंक केलेले सत्यापित नाव प्रदर्शित करेल.
CNAP चा अर्थ काय?
CNAP म्हणजे कॉलिंग नेम प्रेझेंटेशन. ही सरकार-समर्थित कॉलर आयडी सिस्टम आहे. जेव्हा तुम्हाला एखाद्या अनोळखी नंबरवरून कॉल येतो, तेव्हा फोन प्रथम तुमच्या आधार कार्डशी लिंक केलेले नाव प्रदर्शित करेल, त्यानंतर तुम्ही तुमच्या संपर्क यादीत सेव्ह केलेले नाव दिसेल.
उदाहरणार्थ, जर तुम्ही तुमच्या आईचे नाव “आई” म्हणून सेव्ह केले असेल, तर कॉलर प्रथम तुमच्या आधार क्रमांकावर आधारित नाव प्रदर्शित करेल आणि त्यानंतर “आई” असे दिसेल. सिस्टम सिम नोंदणी रेकॉर्डमधून थेट नाव काढते.
ही प्रणाली ट्रूकॉलरपेक्षा वेगळी आहे, कारण ट्रूकॉलर क्राउडसोर्स केलेल्या वापरकर्त्यांच्या डेटावर अवलंबून असते, जो कधीकधी चुकीचा असू शकतो. तथापि, सीएनएपी सरकारी पडताळणीवर अवलंबून असते, ज्यामुळे तृतीय-पक्ष अॅपची आवश्यकता दूर होते.
हे एक डिफॉल्ट फीचर असेल. जर एखाद्या वापरकर्त्याला हे फीचर नको असेल तर ते ते डिअॅक्टिव्हेट करू शकतात. टेलिकॉम कंपन्यांनी गेल्या वर्षी मुंबई आणि हरियाणा सर्कलमध्ये या सेवेच्या चाचण्या घेतल्या होत्या.
ट्रायने गेल्या महिन्यात या प्रणालीला मान्यता दिली.
मोबाईल कॉल फसवणूक रोखण्यासाठी दूरसंचार नियामक TRAI आणि दूरसंचार विभाग (दूरसंचार विभाग) यांनी २९ ऑक्टोबर रोजी एक नवीन प्रणाली लागू करण्यास मान्यता दिली. जिओ, एअरटेल आणि व्होडाफोन-आयडिया सारख्या प्रमुख दूरसंचार कंपन्या त्यांच्या नेटवर्कवर ही प्रणाली स्थापित करत आहेत. ती देशभरात सुरू करण्याची योजना आहे. सध्या काही राज्यांमध्ये एक पायलट प्रकल्प सुरू आहे. दूरसंचार विभागाने असे म्हटले आहे की, यामुळे डिजिटल सुरक्षा मजबूत होईल.
वापरकर्त्यांना काय फायदा होईल?
या प्रणालीमुळे अज्ञात कॉल्सवरील विश्वास वाढेल. स्पॅमर्स आणि फसवे कॉलर्सना सहज ओळखता येईल. कोणतेही अॅप डाउनलोड करण्याची आवश्यकता नाही; ते थेट फोनवर काम करेल. सुरक्षितता वाढवली जाईल, विशेषतः वृद्ध आणि महिलांसाठी. कॉल्समध्ये पारदर्शकता वाढेल, ज्यामुळे आत्मविश्वास वाढेल. दीर्घकाळात, दूरसंचार क्षेत्र अधिक विश्वासार्ह होईल.
फसवे कॉल रोखण्यासाठी बदल
देशभरात डिजिटल अटक आणि आर्थिक घोटाळे यांसारखे फसवे कॉल आणि सायबर गुन्हे रोखण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. यामुळे ग्राहकांना कोण कॉल करत आहे हे ओळखता येईल, ज्यामुळे त्यांना फसवे कॉल ओळखता येतील.
त्यांना सवलती मिळतील.
- कॉलिंग लाईन आयडेंटिफिकेशन रिस्ट्रिक्शन (CLIR) सुविधेचा लाभ घेतलेल्या ग्राहकांची नावे कॉल आल्यावर दिसणार नाहीत.
- ही सुविधा सामान्य ग्राहकांना, केंद्रीय गुप्तचर संस्थांचे अधिकारी आणि व्हीआयपींना दिली जाते.
- फोन कंपन्या CLIR प्राप्त करणाऱ्या सामान्य ग्राहकांची कसून तपासणी करतात आणि गरज पडल्यास कायदा अंमलबजावणी संस्थांना त्यात प्रवेश मिळेल याची खात्री करतात.
- बल्क कनेक्शन, कॉल सेंटर आणि टेलिमार्केटर या सुविधेचा लाभ घेऊ शकत नाहीत.
प्रश्न आणि उत्तरांमध्ये स्पॅम कॉल आणि संदेशांबद्दल जाणून घ्या…
प्रश्न: स्पॅम कॉल किंवा मेसेज म्हणजे काय?
उत्तर: स्पॅम कॉल्स किंवा मेसेजेस म्हणजे अनोळखी नंबरवरून लोकांना कर्ज घेण्याचे, क्रेडिट कार्ड मिळवण्याचे, लॉटरी जिंकण्याचे किंवा कंपनीची सेवा किंवा वस्तू खरेदी करण्याचे आश्वासन देणारे कॉल्स किंवा मेसेजेस. हे सर्व कॉल्स किंवा मेसेजेस तुमच्या परवानगीशिवाय केले जातात.
प्रश्न: कोणत्या लोकांना जास्त स्पॅम कॉल येण्याची शक्यता असते?
उत्तर: स्पॅम कॉल्स सामान्यतः स्पॅम कॉल्स घेणाऱ्या आणि उत्तर देणाऱ्या लोकांना जास्त येतात. स्पॅम कॉल्सना उत्तर दिल्याने तुमचा नंबर कंपनीच्या अशा लोकांच्या यादीत जोडला जाऊ शकतो जे वारंवार त्यांचे कॉल्स घेतात आणि उत्तर देतात, कारण जाहिरात कंपन्या किंवा स्कॅमर्सना असे वाटते की या लोकांना लक्ष्य केले जाण्याची शक्यता आहे. म्हणून, तुम्ही जितके कमी स्पॅममध्ये पडाल तितके कमी स्पॅम कॉल्स तुम्हाला येतील.
प्रश्न: या कंपन्यांना तुमचा मोबाईल नंबर कुठून मिळतो?
उत्तर: बहुतेक लोकांना हा प्रश्न पडतो: “जर मी या कंपनीच्या कोणत्याही सेवा वापरल्या नाहीत, तर त्यांना माझा मोबाईल नंबर कसा मिळाला?” खरं तर, वापरकर्ते स्वतः जाणूनबुजून किंवा अजाणतेपणे त्यांचे मोबाईल नंबर या कंपन्यांना देतात.
काही कंपन्या तुमचा वैयक्तिक डेटा, जसे की तुमचा मोबाईल नंबर किंवा ई-मेल पत्ता, तुमचे वय किंवा तुमचे छंद, तृतीय पक्षांना विकतात. जेव्हा तुम्ही एखाद्या सेवेसाठी साइन अप करता तेव्हा काही कंपन्या त्यांच्या अटी आणि शर्तींमध्ये नमूद करतात की ते तुमचा डेटा जाहिरातीसाठी वापरू शकतात किंवा तृतीय पक्षांसोबत शेअर करू शकतात, परंतु आपल्यापैकी कोणीही कधीही त्या अटी आणि शर्ती वाचण्याची तसदी घेत नाही.
जसे-
- जेव्हा जेव्हा आपण सोशल मीडिया अकाउंट तयार करतो तेव्हा आपण तिथे आपला नंबर नोंदवतो.
- जेव्हा आपण प्ले स्टोअर वरून एखादे अॅप डाउनलोड करतो तेव्हा आपण त्याला आपला फोन नंबरसह संपूर्ण फोन अॅक्सेस करण्याची परवानगी देतो.
- कोणत्याही मॉल किंवा शॉपिंग वेबसाइटवरून खरेदी करताना, तुम्ही तुमचा मोबाईल नंबर टाकता.
- ते त्यांचा फोन नंबर तपासल्याशिवाय कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर किंवा इंटरनेटवरील वेबसाइटवर पोस्ट करतात.
तिथून, या कंपन्या तुमचा नंबर इतर कंपन्यांना विकतात, ज्या नंतर तुम्हाला कॉल करण्यास किंवा संदेश पाठवण्यास सुरुवात करतात.
प्रश्न: स्पॅम कॉल आल्यावर कोणती खबरदारी घ्यावी?
उत्तर: स्पॅम कॉल्स ओळखणे कठीण असते, कारण ते बहुतेकदा सामान्य मोबाइल नंबरसारखे असतात. म्हणून, जर तुम्हाला चुकून स्पॅम कॉल आला, तर तुम्ही काही खबरदारी घेतली पाहिजे. यामध्ये हे समाविष्ट आहे:
- जर तुम्हाला असा कॉल आला की ज्यामध्ये कॉलर स्वतः किंवा एआय रेकॉर्डिंगद्वारे तुम्हाला नंबर दाबण्यास सांगत असेल, तर ताबडतोब कॉल डिस्कनेक्ट करा, कारण स्कॅमर तुमच्याशी संबंधित माहिती मिळविण्यासाठी ही युक्ती वापरतात.
- फोन कॉलवर कोणत्याही प्रश्नांची उत्तरे देऊ नका, विशेषतः ज्यांचे उत्तर साध्या “हो” किंवा “नाही” असे देता येईल.
- जर तुम्हाला एखाद्या अनोळखी कॉलबद्दल काही शंका असेल, तर कधीही खाते क्रमांक, छंद, वय किंवा ओळखीशी संबंधित कोणतीही वैयक्तिक माहिती देऊ नका.
- जर तुम्हाला असा कॉल आला की ज्यामध्ये कॉलर स्वतःला बँक किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेचा अधिकारी असल्याचा दावा करत आहे आणि तुमची वैयक्तिक माहिती विचारत आहे, तर ताबडतोब कॉल डिस्कनेक्ट करा.
- पडताळणीसाठी बँक किंवा सरकारी एजन्सीच्या वेबसाइटवर दिलेल्या फोन नंबरवर कॉल करा. कायदेशीर स्रोताकडून फोन कॉल येण्यापूर्वी तुम्हाला सहसा ई-मेल किंवा मजकूर संदेश मिळेल.
- जर तुमच्यावर फोन कॉलवर कोणतीही वैयक्तिक माहिती त्वरित देण्याचा दबाव येत असेल तर सावधगिरी बाळगा.






















