ऍशेस मालिका काय आहे 143 वर्ष जुनी गोष्ट: एशेज सिरिज… क्रिकेट जगतातील दोन सर्वात जुने प्रतिस्पर्धी, ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यातील अभिमानाची आणि प्रतिष्ठेची लढत. आज ही सिरिज जगभरातील क्रिकेटप्रेमींची सर्वात आवडती टेस्ट भिडंत आहे. पण तिची सुरुवात एका धक्कादायक घटनेतून आणि एका केवळ ‘शोकसंदेशातून’ झाली होती, हे ऐकून आजही अनेकांना आश्चर्य वाटतं.
एशेज जन्माची 143 वर्षांपूर्वीची कथा
21 नोव्हेंबरपासून ऑस्ट्रेलियात पुन्हा एशेजची धग पेटणार आहे. पाच टेस्टच्या या मालिकेकडे दोन्ही देशांचे चाहताही तितक्याच उत्साहाने पाहत आहेत. परंतु या पारंपरिक भिडंतीची सुरुवात ज्या प्रकारे झाली, ती कथा 1882 सालापर्यंत मागे जाते. त्या वर्षी इंग्लंडला स्वतःच्या घरात ऑस्ट्रेलियाकडून पराभवाचा धक्का बसला. हा इंग्लंडचा स्वतःच्या भूमीवरील ऑस्ट्रेलिया विरुद्धचा पहिलाच पराभव होता. या पराभवानंतर ‘द स्पोर्टिंग टाइम्स’ या वृत्तपत्रात एक व्यंगात्मक शोकसंदेश छापण्यात आला. त्यात लिहिले होते की, “इंग्लिश क्रिकेटचा मृत्यू झाला असून त्याचे अंतिम संस्कार होतील आणि राख ऑस्ट्रेलियात नेली जाईल.” याच ‘राख’ (Ashes) या शब्दापासून ‘एशेज’ या ऐतिहासिक मालिकेचा जन्म झाला.
इंग्लंड कर्णधाराची शपथ आणि एशेजचा कलश
या चिथावणीखोर शोकसंदेशानंतर इंग्लंडच्या कर्णधार इवो ब्लाय यांनी एशेज परत आणण्याची शपथ घेतली आणि पुढच्याच महिन्यात स्वतःच्या संघासह ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी रवाना झाले. त्या मालिकेत इंग्लंडने विजय मिळवला आणि आनंदाने एका महिला चाहतीने ब्लायला एक लहानसा टेराकोटाचा कलश भेट दिला. हा कलशच पुढे ‘एशेज ट्रॉफी’चं प्रतीक बनला. हा कलश ब्लाय यांच्या कुटुंबाकडे त्यांच्या मृत्यूपर्यंत ठेवण्यात आला आणि नंतर तो MCC ला देण्यात आला.
एशेजमधील काही ऐतिहासिक घटना
1932-33 ची बॉडीलाइन सिरिज
या मालिकेत इंग्लंडच्या गोलंदाजांनी ऑस्ट्रेलियाच्या दिग्गज डॉन ब्रॅडमनला रोखण्यासाठी सरळ शरीरावर लक्ष्य करून गोलंदाजी केली. या आक्रमक रणनीतीमुळे भरपूर वाद निर्माण झाले आणि नंतर क्रिकेटचे नियमही बदलले गेले.
1993 – शेन वॉर्नची ‘बॉल ऑफ द सेंच्युरी’
ओल्ड ट्रॅफर्डवरील वॉर्नची पहिली एशेज बॉल… आणि इंग्लंडचा माइक गॅटिंग क्लीन बोल्ड! जोरदार टर्न घेणारी ही चेंडू आजही क्रिकेट इतिहासातील सर्वाधिक चर्चेत असलेली डिलिव्हरी आहे.
सध्या एशेज कुणाकडे?
2017 पासून एशेज ऑस्ट्रेलियाकडे आहे. इंग्लंडने 2011 पासून ऑस्ट्रेलियात एकही टेस्ट जिंकलेली नाही. त्यामुळे पारडे पूर्णपणे ऑस्ट्रेलियाकडे झुकलेले आहे आणि इंग्लंडसमोर ही मालिका पुन्हा जिंकण्याचे मोठे आव्हान आहे.
या वर्षाची सिरिज कशी असेल?
- पहिला टेस्ट : पर्थ, 21 नोव्हेंबरपासून
- दुसरा टेस्ट : गाबा, ब्रिस्बेन – डे-नाईट (4 डिसेंबरपासून)
- तिसरा टेस्ट : अॅडिलेड ओव्हल, 17-21 डिसेंबर
- चौथी कसोटी: MCG बॉक्सिंग डे कसोटी, 26 डिसेंबर
- पाचवा टेस्ट : सिडनी, 4 जानेवारीपासून
स्टीव्ह स्मिथ आणि बेन स्टोक्स ॲशेसच्या उन्हाळ्यासाठी सज्ज झाले आहेत कारण कलशासाठी लढा सुरू झाला आहे #WTC27 | #AUSvENG
अधिक pic.twitter.com/jC1eZqYW7Q
— ICC (@ICC) 20 नोव्हेंबर 2025
ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंडची ही ऐतिहासिक लढत पुन्हा एकदा चाहत्यांच्या रोमांचाने रंगणार आहे.






















