उत्तर प्रदेशातील बिजनौरमध्ये एक हृदयद्रावक घटना घडली. येथे भटक्या कुत्र्यांच्या टोळक्याने एका निष्पाप ६ वर्षांच्या मुलीवर हल्ला केला. कुत्र्यांनी मुलीला तोंडात धरून एका कोपऱ्यात नेले आणि तिचे लचके तोडून तिची हत्या केली.

अशा घटना आता अपवाद राहिलेल्या नाहीत. भटक्या कुत्र्यांच्या हल्ल्याच्या बातम्या वारंवार येत राहतात. कधीकधी शाळकरी मुले बळी पडतात, कधीकधी निष्पाप मुले खेळत असतात तर कधीकधी उद्यानात फिरताना वृद्ध लोक. या हल्ल्यांमुळे केवळ भीती निर्माण होत नाही तर आपल्या सार्वजनिक सुरक्षिततेवर आणि सामाजिक जबाबदारीवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण होते. म्हणूनच, आपण स्वतः सतर्क राहणे आणि आपल्या मुलांनाही सावध राहण्यास शिकवणे महत्त्वाचे आहे.

तर, आजच्या ‘कामाची बातमी’ मध्ये आपण भटक्या कुत्र्यांच्या हल्ल्यांमागील कारणांबद्दल बोलू. तसेच, आपण हे जाणून घेऊ की-

तज्ञ: पुष्पेंद्र सिंग जदौन, डॉग ट्रेनर, भोपाळ

पुढे जाण्यापूर्वी, गेल्या एका वर्षात कुत्र्यांच्या चाव्याच्या किती घटना घडल्या आहेत ते जाणून घ्या.

प्रश्न- भटक्या कुत्र्यांच्या हल्ल्यामागील कारणे कोणती?

उत्तर- अनेकदा भीती, भूक आणि त्यांच्या परिसराचे रक्षण करण्यासाठी कुत्रे आक्रमक होतात. कधीकधी ते एका टोळीत असतात, ज्यामुळे त्यांची आक्रमकता वाढते. याशिवाय रेबीजसारखे आजार देखील त्यांचे वर्तन धोकादायक बनवतात. कुत्र्यांना घाबरवणे किंवा मारहाण करणे यासारखे मानवांचे चुकीचे वर्तन देखील त्यांना हल्ला करण्यास प्रवृत्त करते. म्हणूनच, कुत्रे कधी आणि का आक्रमक होतात हे समजून घेणे महत्वाचे आहे जेणेकरून त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी चांगले उपाय करता येतील.

प्रश्न: बदलत्या हवामानामुळे भटक्या कुत्र्यांमध्ये आक्रमकता कशी निर्माण होऊ शकते?

उत्तर- बदलत्या हवामानाचा थेट परिणाम भटक्या कुत्र्यांच्या वर्तनावर होतो. विशेषतः उन्हाळा आणि पावसाळ्यात ते अधिक चिडचिडे आणि आक्रमक होऊ शकतात.

उन्हाळ्यात त्यांना थंड जागा मिळत नाही, पिण्यासाठी पाणी मिळत नाही, किंवा विश्रांतीसाठी सुरक्षित जागा मिळत नाही. कडक उन्हामुळे आणि तहानमुळे त्यांचे शरीर लवकर थकते आणि त्यांचे मन चिडचिडे होते. अशा परिस्थितीत जर कोणी त्यांच्या जवळ आले किंवा त्यांना छेडले तर ते रागाने हल्ला करू शकतात.

याशिवाय, पावसाळ्यात त्वचेला खाज सुटणे, जखमा किंवा संसर्ग यासारख्या समस्या देखील उद्भवतात, ज्यामुळे ते चिडचिड करतात आणि आक्रमक होऊ शकतात.

प्रश्न: पालकांनी आपल्या मुलांना भटक्या कुत्र्यांपासून वाचवण्यासाठी कोणती खबरदारी घ्यावी?

उत्तर- पालकांनी प्रथम मुलांना कुत्र्यांना घाबरू नका आणि त्यांच्या सवयी समजून घ्याव्यात असे शिकवावे. त्यांना कुत्र्यांना त्रास देऊ नका, त्यांच्यावर दगडफेक करू नका किंवा त्यांना छेडू नका असे सांगा. तसेच, मुलांना कधीही रस्त्यावर एकटे सोडू नये, विशेषतः जेव्हा कुत्रे जमावात असतील.

याशिवाय, पालकांनीही सावधगिरी बाळगली पाहिजे आणि भटके कुत्रे आक्रमक होत असल्यास स्थानिक प्रशासनाला त्वरित कळवावे. या खबरदारीमुळे मुलांना सुरक्षित ठेवणे सोपे होते आणि अपघातांची शक्यता कमी होते.

प्रश्न: भटका कुत्रा हल्ला करू शकतो की नाही हे कसे ओळखावे?

उत्तर- कुत्र्यांचे वर्तन समजून घेणे खूप महत्वाचे आहे, विशेषतः जेव्हा ते भटके असतात. त्यांच्या कृती आणि देहबोलीवरून आपण ते शांत आहेत की आक्रमक होणार आहेत हे शोधू शकतो. वेळीच हे ओळखणे हे प्रतिबंध करण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल आहे. या ग्राफिकवरून ते समजून घ्या.

अशा परिस्थितीत, सावध रहा आणि लगेच तिथून हळूहळू दूर जाण्याचा प्रयत्न करा.

प्रश्न: जर कुत्रा हल्ला करण्याच्या स्थितीत असेल तर काय करावे?

उत्तर- जर तुम्हाला वाटत असेल की रस्त्यावर किंवा परिसरात कुत्रा तुमच्यावर हल्ला करू शकतो, तर घाबरू नका आणि शांत राहण्याचा प्रयत्न करा. कधीही त्याच्या डोळ्यात पाहू नका कारण यामुळे कुत्रा अधिक आक्रमक होऊ शकतो. तसेच, वेगाने धावण्याऐवजी, हळू हळू मागे हटा. तुमचा हात किंवा पिशवी, काठी किंवा कापडासारखी कोणतीही वस्तू कुत्रा आणि तुमच्यामध्ये ठेवा जेणेकरून तो तुम्हाला सहज स्पर्श करू शकणार नाही. जरी कुत्रा हल्ला करत असला तरी खाली पडा आणि तुमचे डोके आणि मान तुमच्या हातांनी झाका आणि मदतीसाठी मोठ्याने ओरडा. यामुळे जवळच्या लोकांना वेळेवर तुमच्या मदतीला येण्यास मदत होईल.

प्रश्न: ताबडतोब कोणते प्रथमोपचार द्यावे?

उत्तर- जर एखाद्यावर कुत्र्याने हल्ला केला तर सर्वप्रथम जखम स्वच्छ पाण्याने पूर्णपणे धुवावी. जखमेवर बॅक्टेरिया राहू नयेत म्हणून साबणाने हळूवारपणे स्वच्छ करणे महत्वाचे आहे. यानंतर, जखम स्वच्छ कापडाने किंवा पट्टीने झाकली पाहिजे जेणेकरून ती स्वच्छ राहील आणि संसर्ग होणार नाही.

जर रक्तस्त्राव होत असेल तर तो थांबवण्याचा प्रयत्न करा. जवळच्या डॉक्टरकडे जाणे आणि शक्य तितक्या लवकर उपचार घेणे खूप महत्वाचे आहे कारण कुत्रा चावल्याने ताप किंवा संसर्ग होऊ शकतो. डॉक्टर तुम्हाला आवश्यक औषधे किंवा लस देतील. जखमेवर घरगुती उपचार लावणे टाळा आणि डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.