वैद्यकीय विज्ञानात पहिल्यांदाच दोन मानवी रोबोट्सनी डुकरांवर यशस्वी शस्त्रक्रिया केली आहे. ‘सर्गी’ टोपणनाव असलेल्या या रोबोट्सनी डुकरांच्या पोटातून पित्ताशय सुरक्षितपणे बाहेर काढले. कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील डॉक्टर आणि अभियंत्यांचा हा प्रयोग वैद्यकीय जगात एक मोठा बदल घडवून आणू शकतो. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे यासाठी कोणताही विशेष रोबोट तयार करण्यात आला नव्हता. डॉक्टरांनी बाजारात उपलब्ध असलेल्या दोन सामान्य रोबोट्सचा वापर केला. या रोबोट्सची लांबी सुमारे 4 ते 5 फूट आहे आणि त्यांची किंमत 20,000 डॉलर म्हणजे सुमारे ₹19 लाखांपेक्षाही कमी आहे. दोन रोबोट्सनी एकट्याने लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया पूर्ण केली रोबोट्सनी लॅपरोस्कोपिक कोलेसिस्टेक्टोमी पद्धतीने, म्हणजे डुकरांच्या पोटात मोठी चीर न देता, पित्ताशय काढण्याचे अत्यंत कठीण ऑपरेशन केले. रोबोट्सनी मानवी डॉक्टरांप्रमाणेच अत्यंत काळजीपूर्वक आतले टिश्यूज (ऊतक) काढले, त्यांची तपासणी केली, नसांना क्लिप लावून बंद केले आणि यकृताला पित्ताशयाला नुकसान न पोहोचवता सुरक्षितपणे बाहेर काढले. दोन पद्धतीने ऑपरेशन केले प्रगत सॉफ्टवेअर आणि विशेष साधनांमुळे मदत मिळाली ह्युमनॉइड रोबोट्सना या शस्त्रक्रियेसाठी सक्षम बनवण्यासाठी संशोधन संघाने विशेष फिजिकल अडॅप्टर तयार केले, जेणेकरून रोबोट्स सर्जिकल टूल्सना मजबूतपणे आणि अचूकपणे पकडू शकतील. यासोबतच एक खास सॉफ्टवेअरही विकसित करण्यात आले. हे सॉफ्टवेअर मानवी हातांच्या हावभावांना आणि हालचालींना सहजपणे भाषांतरित करून रोबोटच्या मनगटाशी जोडलेल्या सर्जिकल टूल्सना नियंत्रित करते. चाचणीचा उद्देश डॉक्टरांच्या अनुपस्थितीत उपचार करणे या यशस्वी शस्त्रक्रियेची संपूर्ण माहिती 8 जुलै रोजी ‘नेचर’ या विज्ञान जर्नलमध्ये प्रकाशित करण्यात आली आहे. विद्यापीठाच्या मते, हा प्रयोग पूर्णपणे यशस्वी ठरला आहे. या चाचणीमुळे भविष्यात दुर्गम भागांमध्ये किंवा डॉक्टरांच्या अनुपस्थितीतही रुग्णांना त्वरित चांगले उपचार आणि शस्त्रक्रियेची सुविधा दिली जाऊ शकते. युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया सॅन डिएगो येथील ‘सेंटर फॉर द फ्युचर ऑफ सर्जरी’ चे अंतरिम संचालक डॉ. रायन ब्रोडेरिक यांनी सांगितले की, ‘प्रूफ ऑफ कॉन्सेप्ट’ म्हणून हा प्रयोग पूर्णपणे यशस्वी ठरला आहे. ज्ञान भाग: पित्ताशय काढणे: या पद्धतीने यकृताखाली असलेल्या पित्ताशयाला ऊतींपासून वेगळे करून, क्लिप लावून शरीरातून सुरक्षितपणे बाहेर काढले जाते.
Source link
