केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ अध्यापन आणि परीक्षा पद्धतींमध्ये मोठे बदल राबवत आहे. शाळांमध्ये रट लर्निंगद्वारे उत्तीर्ण होण्याची जुनी सवय संपेल. नवीन राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी) २०२० अंतर्गत, सीबीएसई लवकरच एक नवीन ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म लाँच करणार आहे. हे प्लॅटफॉर्म विद्यार्थ्यांच्या विषयांबद्दलच्या आकलनाचे आणि ते त्या ज्ञानाचा वास्तविक जीवनात कसा वापर करू शकतात याचे मोजमाप करेल. हे विद्यार्थ्यांना आधुनिक कौशल्यांसाठी तयार करण्यास मदत करेल.
सीबीएसईच्या या नवीन योजनेत, परीक्षा हा केवळ शेवटचा उपाय नसून शिक्षणाचा अविभाज्य भाग मानला जाईल. २०२० मध्ये मूल्यांकन पद्धत बदलण्याची शिफारस केली आहे. हे नवीन व्यासपीठ इयत्ता ३, ५ आणि ८ मधील सर्व विद्यार्थ्यांसाठी सफाल (स्ट्रक्चर्ड असेसमेंट फॉर लर्निंग अ‍ॅनालिसिस) नावाची एक अनोखी चाचणी घेईल. सफालचे उद्दिष्ट मुलांच्या मूलभूत समज आणि विचार कौशल्यांचे मूल्यांकन करणे आहे. यामुळे शाळांना मुलांना अधिक लक्ष देण्याची आवश्यकता असलेल्या क्षेत्रांची ओळख पटवण्यास मदत होईल.
नवीन परीक्षा पद्धत
राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० (एनईपी २०२०) मध्ये स्पष्टपणे म्हटले आहे की परीक्षा प्रणालीने मुलांना प्रगती करण्यास मदत करावी, केवळ त्यांच्या स्मरणशक्तीची चाचणी घेण्याऐवजी. केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ हे लक्षात घेऊन काम करत आहे. त्यांनी आधीच इयत्ता ६ ते १० साठी क्षमता-आधारित मूल्यांकन फ्रेमवर्क सुरू केले आहे. ते विज्ञान, गणित आणि इंग्रजी सारख्या मुख्य विषयांवर जोरदार भर देते.
यामागचा उद्देश काय?
हे प्रामुख्याने मुलांच्या मुख्य संकल्पना, ज्ञानाचा योग्य वापर आणि त्यांची जलद विचार करण्याची क्षमता तपासेल. हे मूल्यांकन ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर केले जाईल, ज्यामुळे जलद आणि अचूक निकाल मिळतील.
फायदा: शाळांना मुलांच्या कमकुवतपणाबद्दल अचूक माहिती मिळेल. यामुळे त्यांना लक्ष्यित हस्तक्षेप करणे आणि त्यांच्या वर्गातील अध्यापन पद्धतींमध्ये बदल करणे शक्य होईल.
मुलांच्या प्रगतीचे सतत होणार निरीक्षण
सीबीएसईचा हा उपक्रम एक-वेळचा सुधारणा नाही, तर शिक्षणाची गुणवत्ता सतत सुधारण्यासाठी एक जाणीवपूर्वक केलेली योजना आहे. या डिजिटल मूल्यांकनातून निर्माण होणारा डेटा शिक्षण परिणाम सुधारण्यासाठी वापरला जाईल. शिक्षकांना वर्गातील सूचनांना समर्थन देण्यासाठी आणि पालकांशी सकारात्मक संवाद साधण्यासाठी सफाल अहवालाचा वापर करण्यास सांगितले आहे. भविष्यात, आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) सारखे सॉफ्टवेअर मुलांच्या प्रगतीवर लक्ष ठेवेल आणि त्यांना योग्य करिअर मार्ग निवडण्यास मदत करेल.
