बुडणार्‍या बेटांवर मालदीव: मालदीव हे जगप्रसिद्ध हनिमून डेस्टिनेशन आहे. तसेच डायव्हिंगसाठी देखील हे एक लोकप्रिय ठिकाण आहे. एखाद्या निसर्ग चित्राप्राणामे दिसावे इतकं हे सुंदर आहे. पण या झगमगाटामागे एक भयानक सत्य आहे. वाढत्या समुद्राच्या लाटा या हिंदी महासागरातील द्वीपसमूहाच्या किनाऱ्यावर धडकत आहेत, ज्यामुळे त्याची 1,200 कोरल बेटे गिळंकृत होण्याची भीती आहे. केवळ मालदीवच नाही तर तुवालु, किरिबाती आणि मार्शल बेटे यांसारख्या लहान बेट राष्ट्रांचे अस्तित्व धोक्यात आहे. ही सर्व ठिकाणे हवामान बदलासाठी विशेषतः असुरक्षित आहेत. वाढते समुद्राचे तापमान, तीव्र वादळे आणि गोड्या पाण्याची कमतरता यामुळे ते नष्ट होण्याची भीती आहे. जगप्रसिद्ध हनीमून डेस्टिनेश असलेलं मालदीव समुद्रात बुडणार आहे.
मालदीवची 80 टक्के जमीन समुद्रसपाटीपासून एक मीटरपेक्षा कमी उंचीवर आहे. यामुळे मालदीव केवळ धूप होण्याचा धोका नाही तर नामशेष होण्याचा धोका देखील निर्माण झाला आहे. हवामान बदल वेगाने होत असताना, मालदीव, तुवालु, किरिबाटी आणि मार्शल बेटे यांसारखी छोटी बेटे आघाडीवर आहेत. पण मालदीव खरोखर बुडत आहे का? आणि जर जमीन
नाहीशी झाली तर देशाचे, त्याच्या लोकांचे आणि जगात त्याच्या स्थानाचे काय होईल?
मालदीव प्रत्यक्षात बुडत नाहीये, पण वाढत्या महासागरांमुळे त्याला धोका निर्माण झाला आहे. 1900 पासून जागतिक समुद्राची पातळी सुमारे 20 सेमीने वाढली आहे, हिमनग वितळल्याने आणि उष्ण पाण्याच्या विस्तारामुळे अलीकडेच दरवर्षी 4 मिमीने वाढ झाली आहे. मालदीवसाठी, जिथे सर्वोच्च बिंदू 2.4 मीटर आहे, याचा अर्थ असा की थोडीशी वाढ देखील आपत्ती निर्माण करू शकते. अंदाजानुसार 2050 पर्यंत 30 ते 35 सेमी वाढ होण्याची शक्यता आहे. याचा अर्थ असा की सर्वात वाईट परिस्थितीत येऊ शकते. 2100 पर्यंत 77 टक्के जमीन समुद्रात बुडू शकते.
2024 मध्ये, जोरदार लाटांनी राजधानी माले बुडाली. ज्यामुळे हजारो लोक विस्थापित झाले आणि लाखो लोकांचे नुकसान झाले. बेटांचे नैसर्गिक अडथळे, प्रवाळ खडक, उष्ण पाण्यात क्षीण होत आहेत, ज्यामुळे समुद्रकिनारे उघडे पडत आहेत. मातीचे क्षारीकरण शेतीवर परिणाम करत आहे, तसेच पर्यटनावरही परिणाम करत आहे, जे जीडीपीच्या 28 टक्के आहे. गायब होणारे समुद्रकिनारे देशाची आर्थिक जीवनरेखा बनले आहेत. जर परिस्थिती अशीच राहिली तर भविष्यात हे देखील धोक्यात येऊ शकते.
हे फक्त मालदीवपुरते मर्यादित नाही. पॅसिफिक आणि हिंदी महासागरांमधील लहान बेटांनाही असेच नशिब भोगावे लागत आहे. 11,000 लोकसंख्येचे घर असलेल्या तुवालुमधील नऊ बेटे 2050 पर्यंत राहण्यायोग्य नसतील. किरिबाटीच्या राष्ट्रपतींनी आधीच फिजीमध्ये जमीन खरेदी केली आहे. मार्शल बेटे अमेरिकेच्या अणुचाचण्यांमुळे होणाऱ्या किरणोत्सर्गी परिणामांना तोंड देत आहेत, जे समुद्राच्या वाढत्या पातळीमुळे आणखी वाढले आहे. नगण्य उत्सर्जनाचे योगदान देणारे हे देश अमेरिका आणि चीनसारख्या औद्योगिक दिग्गजांनी निर्माण केलेल्या संकटाचा फटका सहन करत आहेत.
FAQ
1. मालदीव का बुडण्याचा धोका आहे?
मालदीवची 80% जमीन समुद्रसपाटीपासून एक मीटरपेक्षा कमी उंचीवर आहे. जागतिक समुद्र पातळी वाढ (1900 पासून 20 सेमी आणि सध्या दरवर्षी 4 मिमी) आणि हिमनग वितळणे, तसेच उष्ण पाण्याचा विस्तार यामुळे मालदीवला धोका आहे. 2050 पर्यंत 30-35 सेमी वाढ अपेक्षित आहे, ज्यामुळे 2100 पर्यंत 77% जमीन समुद्रात बुडण्याची शक्यता आहे.
2. मालदीववर समुद्र पातळी वाढीचे काय परिणाम होत आहेत? जोरदार लाटांमुळे 2024 मध्ये राजधानी माले बुडाली, ज्यामुळे हजारो लोक विस्थापित झाले आणि लाखोंचे नुकसान झाले.
प्रवाळ खडकांचे नुकसान होत आहे, जे नैसर्गिक अडथळे आहेत.
मातीचे क्षारीकरण शेती आणि गोड्या पाण्याच्या उपलब्धतेवर परिणाम करत आहे.
पर्यटन (जीडीपीच्या 28%) धोक्यात आहे, कारण समुद्रकिनारे गायब होत आहेत.
3. मालदीव खरोखर बुडत आहे का?
मालदीव प्रत्यक्षात बुडत नाही, पण समुद्र पातळी वाढीमुळे त्याला गंभीर धोका आहे. सर्वोच्च बिंदू फक्त 2.4 मीटर आहे, त्यामुळे थोडीशी वाढही आपत्तीजनक ठरू शकते.
