जर आपण म्हटले की भारतात एक असे गाव आहे जिथे कोणत्याही व्यक्तीचे नाव नाही. लोक गाणी गात एकमेकांना हाक मारतात. तुम्हाला हे वाचून आश्चर्य वाटले असेल? पण ही वस्तुस्थिती आहे. भारतातील एकमेव असं गाव जिथे राहणाऱ्या लोकांना नाही नाव. इथे, जेव्हा जेव्हा मूल जन्माला येते तेव्हा आई एक गाणे गाते. ते फक्त मुलाचे नाव आहे. मग लोक आयुष्यभर त्याच धून गाऊन मुलाला हाक मारतात.
भारतातील हे अनोखे गाव मेघालय राज्यात आहे. या गावाचे नाव ‘कोंगथोंग गाव’ आहे. कोंगथोंग गावात लोक एकमेकांना त्यांच्या नावाने नाही तर वेगळ्या रागाने किंवा विशेष सुराने हाक मारतात. म्हणूनच या भागाला ‘व्हिसलिंग व्हिलेज’ असेही म्हणतात. कोंगथोंग हे मेघालयाची राजधानी शिलाँगपासून सुमारे ६० किमी अंतरावर पूर्व खासी हिल्स जिल्ह्यात आहे.
या गावातील लोक त्यांच्या गावकऱ्यांना संदेश देण्यासाठी शिट्टी वाजवतात. कोंगथोंगचे गावकरी या गाण्याला ‘जिंगरवाई लुव्बी’ म्हणतात, ज्याचा अर्थ आईचे प्रेमगीत आहे. गावकऱ्यांची दोन नावे आहेत – एक सामान्य नाव आणि दुसरे गाण्याचे नाव. या गाण्याचे दोन आवृत्त्या आहेत: एक मोठे गाणे, एक छोटे गाणे. साधारणपणे घरी एक लहान गाणे वापरले जाते आणि बाहेरील लोक एक मोठे गाणे वापरतात.
७०० वेगवेगळे संगीत
कोंगथोंगमध्ये सुमारे ७०० गावकरी आहेत आणि नावाप्रमाणे, गावात ७०० वेगवेगळ्या सुर आहेत. खासी जमातीतील आणि कोंगथोंग गावातील रहिवासी असलेल्या फाइव्हस्टार खोंगसित यांच्या मते, एखाद्या व्यक्तीला संबोधित करण्यासाठी वापरला जाणारा ‘धुन’ हा शब्द बाळाच्या जन्मानंतर आई तयार करते. जर एखादा गावकरी मेला तर त्या व्यक्तीचा सूर त्याच्यासोबतच मरतो. आपले स्वतःचे सूर आहेत आणि हे सूर आईच निर्माण करते.
‘आईने ही धून रचली’
गावकऱ्याने सांगितले की आमच्या गावात किंवा घरात एक छोटीशी धून वापरली जात असे. पुढे त्याने सांगितले की, माझे सूर माझ्या आईने रचले होते. आमच्या गावात ही पद्धत पिढ्यानपिढ्या चालत आली आहे. ते कधी सुरू झाले हे आम्हाला माहित नाही. पण, सर्व गावकरी यावर खूप आनंदी आहेत.
