कर्नाटकातील चामराजनगर जिल्हा मुख्यालयापासून ६ किमी अंतरावर असलेल्या हरदनहळ्ळी गावातील ५०० वर्षे जुन्या श्री वेणुगोपालस्वामी मंदिराचा जीर्णोद्धार करण्यात आला आहे. भग्नावशेषात रूपांतरित होत असलेल्या या मंदिराला गावातील सुमारे ५० मुलांनी नवे रूप देऊन शाळेत रूपांतरित केले आहे. प्रत्यक्षात, मंदिराचे भग्नावशेषात रूपांतर होण्यापासून रोखण्यासाठी गावकऱ्यांनी सरकार आणि पुरातत्त्व विभागाकडे अनेक वेळा तक्रार केली होती. परंतु कोणतीही कारवाई न झाल्याने, गावातील मुले आणि काही तरुणांनी मिळून स्वतः मंदिराचा जीर्णोद्धार करण्याची योजना आखली. यासाठी सर्वांनी प्रथम एक संघटना स्थापन केली आणि त्याचे नाव श्री विनायक भक्त मंडळी ठेवले.

वास्तविक, हे मंदिर पुरातत्त्व विभागाच्या यादीत क श्रेणीत येते. त्यामुळे सरकार या मंदिराच्या देखभालीसाठी कोणताही निधी देत ​​नाही. मंदिराच्या भिंती आणि बुरुजांवर झाडे आणि झाडे वाढली होती. मंदिरात साप आणि विंचूंनी तळ ठोकला होता. या गटाचे सदस्य रामनाथ एस म्हणतात – जेव्हा गावातील मुलांनी स्वच्छता सुरू केली तेव्हा गावातील तरुणही त्यांच्यात सामील झाले. ते दररोज सकाळी ६ वाजता एकत्र येत असत आणि २ तास स्वच्छता करत असत. गावातील महादेव म्हणतात – मंदिराचे झालेले नुकसान दुरुस्त करण्यासाठी गावातील लोकांनी आणि आजूबाजूच्या गावातील लोकांनी देणगी देऊन २२ लाख रुपये जमा केले. अनेक लोकांनी टाइल्स, दगड आणि सिमेंट दान केले.

हवालदार झाला शिक्षक, रोज सकाळी २ तास वर्ग

मंदिराच्या जीर्णोद्धारानंतरही मुले सकाळी ६ वाजता येथे येत राहिली. त्यांना पोलिस हवालदार मधुसूदन एचएन यांनी त्यांना शिकवायला सुरुवात केली. यामुळे मंदिर शाळा बनले. आता गावातील सरकारी शाळेत शिकणारी मुले दररोज सकाळी २ तास अभ्यास करण्यासाठी येथे येतात. मधुसूदन म्हणतात – जेव्हा येथे अभ्यास सुरू झाला तेव्हा बरेच शिक्षकही येथे शिकवण्यासाठी येऊ लागले. यामुळे ते पूर्णपणे सकाळच्या शाळेसारखे झाले आहे. सरकारने दुर्लक्ष केले तर हरदनहळ्ली येथील मुलांनी झाडू हाती घेतले.