भारतीय कर्ज बाजाराचे स्वरूप बदलत आहे. पहिल्यांदा कर्ज घेणाऱ्यांच्या (न्यू टू क्रेडिट) शर्यतीत महिला पुरुषांना टक्कर देत आहेत. क्रेडिट एजन्सी क्रिफ हाय मार्कच्या ‘ब्रिजिंग द गॅप’ अहवालानुसार, फेब्रुवारी 2026 पर्यंत 12 महिन्यांत महिलांचा सहभाग 41% झाला आहे, जो फेब्रुवारी 2022 पर्यंत 33% होता. म्हणजेच, 10 पैकी 4 नवीन कर्जदार महिला आहेत. विशेष म्हणजे, टीव्ही, फ्रीज, वॉशिंग मशीन यांसारख्या ग्राहक टिकाऊ वस्तूंच्या कर्जांमध्ये वाढ होत असताना, यूपी, पश्चिम बंगालसारख्या राज्यांमध्ये महिला उद्योजक बनण्यासाठी व्यवसाय कर्ज घेत आहेत, तर दक्षिणेत गोल्ड लोनचे वर्चस्व आहे. पहिल्या कर्जामध्ये ग्राहक टिकाऊ वस्तूंचे वर्चस्व पहिल्यांदा कर्ज घेणाऱ्यांपैकी 32% लोक वॉशिंग मशीन, फ्रीज किंवा टीव्ही खरेदी करण्यासाठी कर्ज घेतात. हाच प्रवेश बिंदू बनतो. आणि एकदा जे नाते निर्माण होते, ते पुढेही टिकून राहते. गोल्ड लोन घेणाऱ्यांपैकी 84.5% लोक पुढील कर्जही सोन्यावरच घेतात. पहिल्यांदा कर्ज घेणाऱ्या लोकांची प्राथमिकता ? ग्राहक कर्ज – 31.6% गोल्ड लोन – 20.2% दोन चाकी – 16.9% वैयक्तिक कर्ज -11.0% व्यवसाय कर्ज – 9.5% एनबीएफसी (NBFC) नवोदितांसाठी कर्जाचा मोठा आधार सामान्यतः असे मानले जाते की, आर्थिक समावेशनाचा भार सरकारी बँकांवर असतो, परंतु आकडेवारी याच्या उलट कथा सांगत आहे. बँका पहिल्यांदा कर्ज घेणाऱ्यांना कर्ज देण्यापासून परावृत्त होतात. – एनबीएफसीचा वाटा 50% वरून 61% पर्यंत वाढला – सरकारी बँकांचा वाटा 16% वरून 13.6% पर्यंत घटला – खासगी बँकांचा वाटा 22% वरून 15% पर्यंत घटला यूपी, तामिळनाडू आणि महाराष्ट्रात महिला कर्जदारांची संख्या सर्वाधिक महिलांची पसंती आता बदलत आहे. त्या केवळ दागिने गहाण ठेवून कर्ज घेत नाहीत, तर स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी बिझनेस लोनही घेत आहेत. शीर्ष 10 पैकी 5 राज्यांमध्ये महिलांमध्ये बिझनेस लोन हे प्रमुख उत्पादन बनले आहे. महिलांची पहिली पसंती 1. कंझ्युमर ड्युरेबल्स 25.2% 2. गोल्ड लोन 21.8% 3. बिझनेस लोन 17.9% 4. पर्सनल लोन 8.3% यूपी, तामिळनाडू आणि महाराष्ट्रात महिला कर्जदारांची संख्या सर्वाधिक आहे. दक्षिण भारतातील महिला गोल्ड लोन जास्त घेत आहेत, तर उत्तर आणि पूर्व भारतातील (यूपी, बंगाल, बिहार) महिला बिझनेस लोनमध्ये पुढे आहेत. नवीन कर्जदार अपेक्षेपेक्षा अधिक सुरक्षित सिद्ध होत आहेत. त्यांचा यश दर चांगला आहे. 67% ग्राहक एका वर्षात सुरक्षित जोखीम श्रेणीत समाविष्ट झाले. युवा – दुचाकी आणि पर्सनल लोनने सुरुवात 25 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या तरुणांसाठी ‘मोबिलिटी’ आणि ‘लिक्विडिटी’ सर्वात महत्त्वाची आहे, म्हणूनच टू-व्हीलर आणि पर्सनल लोन सेगमेंटमध्ये त्यांचे वर्चस्व आहे. तर, 26 ते 35 वयोगटातील तरुण कंझ्युमर ड्युरेबल्स, गोल्ड लोन आणि बिझनेस लोनमध्ये वर्चस्व राखतात. 25 वर्षांपेक्षा कमी वयाचे तरुण दुचाकी लोन – 33.1% पर्सनल लोन 50.3% 26-35 वर्षांचे तरुण कंझ्युमर ड्युरेबल्स 35.4% गोल्ड लोन 29.4% बिझनेस लोन 30.7% कंझ्युमर ड्युरेबल्स, त्या उत्पादनातील त्या वयोगटात (12 महिने, 26 फेब्रुवारी रोजी संपलेले) – कंझ्युमर ड्युरेबल्स: 80.4% ग्राहकांचे रिस्क प्रोफाइल सुधारले. – टू-व्हीलर: 75.3% ग्राहकांनी उत्कृष्ट शिस्त दाखवली. – दुचाकी लोनमध्ये लहान-मध्यम शहरांचा वाटा 71 टक्के आणि कंझ्युमर ड्युरेबल्स लोनमध्ये सुमारे 67 टक्के आहे.
Source link
