व्हिटॅमिन सी हे एक आवश्यक व्हिटॅमिन आहे, जे आपल्या शरीरातील अनेक महत्त्वाच्या कार्यांमध्ये मोठी भूमिका बजावते. याला ‘आवश्यक पोषक तत्व’ म्हटले जाते. शरीर ते स्वतः तयार करत नाही, तर आपल्याला ते अन्नातूनच घ्यावे लागते. अलीकडच्या वर्षांत, व्हिटॅमिन सी ची ओळख केवळ आरोग्यापुरती मर्यादित राहिलेली नाही. आता ते स्किनकेअर उद्योगातील एक लोकप्रिय आणि प्रभावी घटक बनले आहे. अँटी-एजिंग, त्वचा घट्ट ठेवण्यासाठी आणि त्वचेला चमकदार व तेजस्वी बनवण्यासाठी याचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जात आहे. इंग्रजीमध्ये एक प्रसिद्ध म्हण आहे की, “स्किन केअर इज व्हॉट यू ईट.” म्हणजेच, आपला आहार थेट त्वचेच्या आरोग्यावर परिणाम करतो. जर्नल ऑफ इन्वेस्टिगेटिव डर्मेटोलॉजीमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, आहारातून घेतलेले व्हिटॅमिन सी त्वचेपर्यंत चांगल्या प्रकारे पोहोचते. हे कोलेजन तयार करण्यास, त्वचेचे थर मजबूत करण्यास आणि दुरुस्ती प्रक्रिया वेगवान करण्यास मदत करते. म्हणून आज कामाची बातमी मध्ये जाणून घेऊया की तज्ज्ञ: डॉ. अनु अग्रवाल, पोषणतज्ञ आणि ‘वनडाएटटुडे’ च्या संस्थापक प्रश्न- व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थ खाल्ल्याने त्वचेवर सकारात्मक परिणाम होतो. याबद्दल नवीन अभ्यास काय सांगतो? उत्तर- ओटागो विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांनुसार, जेव्हा तुम्ही व्हिटॅमिन सी-युक्त पदार्थ खाता, तेव्हा त्याची पातळी रक्त आणि त्वचा या दोन्हीमध्ये वाढते. यामुळे त्वचेचे आरोग्य सुधारते. तसेच त्वचेची जाडी, कोलेजनचे उत्पादन आणि त्वचेच्या वरच्या थराच्या नूतनीकरण प्रक्रियेतही सुधारणा होते. हा अभ्यास जर्नल ऑफ इन्वेस्टिगेटिव्ह डर्मेटोलॉजीमध्ये प्रकाशित झाला. शास्त्रज्ञांनी हे देखील सांगितले की, व्हिटॅमिन सी रक्ताद्वारे त्वचेच्या सर्व स्तरांपर्यंत पोहोचते. यामुळे त्वचेच्या कार्यक्षमतेत सुधारणा होते, तर त्वचेवर थेट लावलेल्या क्रीमच्या तुलनेत आहारातून घेतलेले व्हिटॅमिन सी अधिक प्रभावी ठरले. म्हणून, त्वचेच्या आरोग्यासाठी आहारातून व्हिटॅमिन सी घेणे अधिक चांगले असते. प्रश्न- व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थ त्वचेसाठी कसे फायदेशीर आहेत? उत्तर- व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थ त्वचेसाठी अनेक प्रकारे फायदेशीर असतात. हे पोषक तत्व त्वचेच्या प्रत्येक स्तरापर्यंत पोहोचून तिला निरोगी आणि चमकदार बनवतात. यासोबतच, त्वचेचे वृद्धत्व रोखतात. खाली दिलेल्या ग्राफिकमधून समजून घेऊया की व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थ त्वचेसाठी कसे फायदेशीर आहेत- प्रश्न- निरोगी त्वचेसाठी दररोज किती व्हिटॅमिन सी घेणे आवश्यक आहे? उत्तर- निरोगी त्वचेसाठी व्हिटॅमिन सीची गरज प्रत्येक लिंगगटामध्ये भिन्न असू शकते. याव्यतिरिक्त, काही विशिष्ट परिस्थितीत याची गरज बदलू शकते. जसे की- प्रौढ (19+ वय) पुरुष- अंदाजे 90 मिलीग्राम प्रौढ (19+ वय) महिला- अंदाजे 75 मिलीग्राम गर्भवती महिला- अंदाजे 85 मिलीग्राम स्तनपान (ब्रेस्टफीडिंग) करणाऱ्या महिलांमध्ये ही गरज दररोज 120 मिलीग्राम होते. तर जे लोक धूम्रपान करतात, त्यांच्या शरीरात व्हिटॅमिन सीची कमतरता वेगाने होते. त्यामुळे या लोकांना ठरलेल्या प्रमाणाव्यतिरिक्त अंदाजे 35 मिलीग्राम अतिरिक्त व्हिटॅमिन सी घेण्याचा सल्ला दिला जातो. प्रश्न-व्हिटॅमिन सीच्या कमतरतेमुळे त्वचेला काय नुकसान होते? उत्तर- व्हिटॅमिन सीच्या कमतरतेमुळे त्वचेशी संबंधित अनेक प्रकारच्या समस्या उद्भवू शकतात. कारण कोलेजन (एक प्रकारचे प्रोटीन जे त्वचेला आर्द्रता आणि लवचिकता देते) तयार होण्यासाठी आणि त्वचेच्या दुरुस्तीसाठी ते खूप महत्त्वाचे आहे. ग्राफिकमधून त्याचे नुकसान समजून घेऊया- प्रश्न- व्हिटॅमिन सीच्या कमतरतेमुळे त्वचेवर कोणती लक्षणे दिसतात? उत्तर- व्हिटॅमिन सीच्या कमतरतेमुळे त्वचा कोरडी होते. अनेकदा त्वचेवर लहान लाल पुरळ किंवा फोड दिसू लागतात, जे त्वचा कमकुवत झाल्याचे लक्षण आहे. यासोबतच त्वचा आणि केस दोन्ही निर्जीव दिसू लागतात. प्रश्न- त्वचेच्या आरोग्यासाठी व्हिटॅमिन सी व्यतिरिक्त आणखी कोणते व्हिटॅमिन आवश्यक असतात? उत्तर- त्वचेचे आरोग्य केवळ व्हिटॅमिन सी वर अवलंबून नसते. त्वचा निरोगी, चमकदार आणि मजबूत ठेवण्यासाठी इतर काही व्हिटॅमिन देखील तितकेच महत्त्वाचे असतात. जसे की- व्हिटॅमिन ए हे त्वचेच्या पेशींच्या नूतनीकरणात मदत करते आणि त्वचा गुळगुळीत ठेवते. याच्या कमतरतेमुळे त्वचा कोरडी होऊ शकते आणि मुरुमांची समस्या वाढू शकते. व्हिटॅमिन ई व्हिटॅमिन ई एक शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट आहे, जे त्वचेला सूर्यप्रकाश आणि प्रदूषणापासून होणाऱ्या नुकसानीपासून वाचवते. हे त्वचेला मॉइश्चराइज ठेवते आणि कोरडेपणा कमी करते. व्हिटॅमिन डी हे त्वचेची प्रतिकारशक्ती मजबूत करते आणि त्वचेच्या पेशींचे कार्य सुधारते. याच्या कमतरतेमुळे त्वचा निर्जीव आणि कमकुवत होऊ शकते. व्हिटॅमिन बी कॉम्प्लेक्स यात समाविष्ट असलेले B3 (नियासिनमाइड), B5 आणि B7 (बायोटिन) त्वचेसाठी विशेष मानले जातात. ते त्वचेचा अडथळा मजबूत करतात, लालसरपणा कमी करतात आणि त्वचा निरोगी ठेवतात. व्हिटॅमिन K हे डोळ्यांखालील डार्क सर्कल्स, लाल खुणा आणि ब्रुजेस (त्वचा निळी पडणे) हलके करण्यास मदत करते. प्रश्न- त्वचेच्या काळजीच्या दिनचर्येत जीवनसत्त्वे कशी समाविष्ट करावी? उत्तर- जीवनसत्त्वयुक्त पदार्थांसोबतच जीवनसत्त्वयुक्त उत्पादने वापरणे त्वचेसाठी फायदेशीर असते. व्हिटॅमिन C, E आणि A असलेले क्रीम आणि सीरम थेट त्वचेवर परिणाम करतात आणि विशिष्ट त्वचेच्या समस्यांना लक्ष्य करतात. प्रश्न- निरोगी त्वचेसाठी काय खावे? उत्तर- निरोगी आणि चमकदार त्वचेसाठी खाण्याच्या ताटात काय आहे, हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. योग्य आहार त्वचेला आतून पोषण देतो आणि दीर्घकाळ परिणाम दाखवतो. ग्राफिकमधून समजून घेऊया निरोगी त्वचेसाठी काय खावे प्रश्न- असे कोणते पदार्थ आहेत ज्यांमध्ये व्हिटॅमिन सी भरपूर प्रमाणात आढळते? उत्तर- व्हिटॅमिन सी समृद्ध पदार्थांमध्ये अनेक प्रकारच्या भाज्या आणि फळे समाविष्ट असतात. भाज्यांमध्ये ढोबळी मिरची (विशेषतः लाल आणि पिवळी), ब्रोकोली, टोमॅटो आणि हिरव्या पालेभाज्यांचा समावेश होतो. तर फळांमध्ये आवळा, पेरू, संत्री/मोसंबी, लिंबू, किवी, स्ट्रॉबेरी, पपई, अननस यांसारखी फळे व्हिटॅमिन सीचे चांगले स्रोत आहेत. लक्षात ठेवा, व्हिटॅमिन सी शिजवल्याने कमी होऊ शकते. म्हणून हे पदार्थ कच्चे किंवा हलके शिजवून खाणे अधिक फायदेशीर ठरते. लक्षात ठेवा की निरोगी त्वचेची सुरुवात स्वयंपाकघरातून होते आणि रोजच्या छोट्या-छोट्या निरोगी सवयी सर्वात मोठा फरक घडवू शकतात.
Source link
