केरळममधील तिरुवनंतपुरम जिल्ह्यातील किनारी आंतरराष्ट्रीय पर्यटन शहर वर्कला आतापर्यंत अतुलनीय सौंदर्य, अरबी समुद्र, खडक, 2000 वर्षांपूर्वीचे जनार्दन स्वामी मंदिर आणि मशिदींसाठी प्रसिद्ध आहे. आता हे सुंदर शहर जगभरात ‘झिरो वेस्ट सिटी’ म्हणूनही ओळखले जात आहे. यूएन-हॅबिटॅट आणि संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रमाने जगातील 20 शहरी भागांमध्ये वर्कला नगरपालिकेला ‘झिरो वेस्ट सिटी’ म्हणून निवडले आहे. 20 शहरांमध्ये वर्कला हे एकमेव भारतीय शहर आहे. 40 हजार लोकसंख्या असलेल्या वर्कलाची स्थितीही पाच वर्षांपूर्वी इतर भारतीय शहरांसारखीच होती. त्यानंतर 2020 मध्ये कचऱ्याच्या वैज्ञानिक विल्हेवाटीसाठी महिलांच्या ‘हरिता कर्म सेना’ च्या 262 सदस्यांना तैनात करण्यात आले. या महिला घरोघरी जाऊन कचरा गोळा करतात, लोकांना समजावून सांगतात आणि देखरेख करतात. यामुळे 12,695 घरे आणि 2,601 संस्थांमधून कचरा त्यांच्या दारातून गोळा केला जाऊ लागला. हळूहळू लोकांच्या सवयी बदलल्या. आता प्रत्येक घरात ओला आणि सुका कचरा 100% पूर्णपणे घरातच वेगळा केला जातो. नगरपालिकेने 5 टन सॅनिटरी कचऱ्याचा एक अनोखा प्रकल्प सुरू केला आहे, जो सॅनिटरी कचरा आणि बायोमेडिकल कचऱ्याचे विजेमध्ये रूपांतर करतो. यामुळे 60 किलोवॉट वीज निर्माण होत आहे. वर्कला दरवर्षी सुमारे 6 हजार टन कचरा निर्माण करते, ज्यापैकी 81 टक्के सेंद्रिय आणि सुमारे 95% असेंद्रिय कचऱ्याचे पुनर्प्रबंधन केले जाते. सरकारी योजना मानली नाही, जनआंदोलनातून यश मिळाले या अभियानाची सुरुवात करणारे वर्कला नगरपालिकेचे (नपा) माजी अध्यक्ष केएम लाली म्हणतात, ‘याला सरकारी योजना नाही, तर जनआंदोलन बनवले. राजकीय पक्ष, वैज्ञानिक, स्वयंसेवी संस्था, तरुण, विद्यार्थी आणि सर्व लोकांनी मनापासून यात भाग घेतला. हेच यशाचे खरे रहस्य आहे.’ नपाच्या सध्याच्या अध्यक्षा गीता हेमाचंद्रन यांच्या मते, या लहान पण सुंदर शहरात दररोज 2000 पर्यटक येतात. सुट्ट्यांमध्ये पर्यटकांची संख्या 10,000 पर्यंत पोहोचते. वर्कला नपाच्या सचिवांना रविवारी इस्तंबूलमध्ये यूएनच्या परिषदेत बोलावण्यात आले आहे जाणून घ्या – इतर शहरांनी काय अनोखे केले सॅन फ्रान्सिस्को : कमी कचरा निर्माण करण्यासाठी प्रोत्साहन. योकोहामा : लोकांना 20 पेक्षा जास्त श्रेणींमध्ये कचरा वेगळा करायला शिकवले. बोलोन्या : जास्त मिश्रित कचरा देणाऱ्यांवर जास्त शुल्क आकारले. क्वालालंपूर : वस्तू फेकून देण्याऐवजी पुन्हा वापरण्यावर भर दिला.
Source link
