अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो आज चार दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर पोहोचले आहेत. ते सकाळी कोलकाता येथे पोहोचले. हा त्यांचा पहिला भारत दौरा आहे. त्यांच्या या दौऱ्याला भारत आणि अमेरिकेच्या संबंधांच्या दृष्टीने खूप महत्त्वाचे मानले जात आहे. कोलकाता येथील त्यांच्या कार्यक्रमादरम्यान मार्को रुबियो मिशनरीज ऑफ चॅरिटीच्या संस्थापक मदर तेरेसा यांच्या समाधीवर श्रद्धांजली अर्पण करतील. याव्यतिरिक्त, ते व्हिक्टोरिया मेमोरियलला भेट देण्याचीही शक्यता आहे. यानंतर मार्को रुबियो नवी दिल्लीला पोहोचतील, जिथे ते पंतप्रधान मोदींची भेट घेतील. उद्या अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चा करतील. यावेळी दोन्ही नेते भारत-अमेरिका संबंध अधिक मजबूत करण्याच्या मार्गांवर चर्चा करतील. मार्को रुबियो नवी दिल्लीतील अमेरिकन दूतावासाने आयोजित केलेल्या स्वातंत्र्यदिन समारंभातही सहभागी होतील. सोमवारी ते आग्रा आणि जयपूरला भेट देतील. यानंतर मंगळवारी नवी दिल्लीत होणाऱ्या क्वाड देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत ते सहभागी होतील. क्वाडमध्ये भारत-जपान-अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलिया यांचा समावेश क्वाड ग्रुपमध्ये भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया यांचा समावेश आहे. यावेळच्या बैठकीचे यजमानपद भारत भूषवत आहे. या बैठकीत ऑस्ट्रेलियाच्या परराष्ट्र मंत्री पेनी वोंग आणि जपानचे परराष्ट्र मंत्री तोशिमित्सु मोतेगी देखील सहभागी होतील. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, बैठकीत मुक्त आणि स्वतंत्र इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राला मजबूत करण्यावर चर्चा होईल. तसेच संरक्षण सहकार्य, पुरवठा साखळी, नवीन तंत्रज्ञान आणि प्रादेशिक सुरक्षा यांसारख्या मुद्द्यांवरही विचार केला जाईल. तज्ञांचे मत आहे की, चीनचा वाढता प्रभाव पाहता क्वाड देशांमधील सहकार्य सातत्याने वाढत आहे. दौऱ्यात ऊर्जा सुरक्षा हा मोठा मुद्दा राहील मार्को रुबिओ यांच्या दौऱ्यात ऊर्जा सुरक्षा हा एक महत्त्वाचा मुद्दा असणार आहे. भारत सध्या रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात स्वस्त कच्चे तेल खरेदी करत आहे. तर अमेरिका भारताने अमेरिकन तेल आणि LNG गॅसची आयात वाढवावी अशी इच्छा व्यक्त करत आहे. मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या सततच्या तणावामुळे जगभरातील ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होत आहे. अशा परिस्थितीत, भारत भविष्यातील कोणत्याही संकटाचा परिणाम कमी करण्यासाठी अनेक देशांकडून ऊर्जा पुरवठा निश्चित करू इच्छितो. भारत आणि अमेरिका यांच्यात गेल्या काही काळात शुल्क आणि व्यापार निर्बंधांवरून मतभेद दिसून आले होते. आता दोन्ही देश संबंध पुन्हा मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. या दौऱ्यादरम्यान व्यापार करार, गुंतवणूक आणि महत्त्वाच्या खनिजांच्या पुरवठा साखळीवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. सेमीकंडक्टर, बॅटरी उत्पादन, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि आधुनिक तंत्रज्ञानामध्ये सहकार्य वाढवण्यावरही चर्चा अपेक्षित आहे. संरक्षण भागीदारीही सातत्याने वाढत आहे भारत आणि अमेरिकेमधील संरक्षण भागीदारी गेल्या काही वर्षांपासून खूप मजबूत झाली आहे. भारतीय सेना आणि वायुसेना आधीपासूनच अमेरिकेच्या अनेक आधुनिक संरक्षण उपकरणांचा वापर करत आहेत. यामध्ये P-8 पोसाइडन विमान, MQ-9B स्कायगार्डियन ड्रोन, M-777 हॉवित्झर तोफ आणि C-17 ग्लोबमास्टर-3 वाहतूक विमान यांचा समावेश आहे. आता दोन्ही देश संरक्षण उपकरणांच्या संयुक्त उत्पादनावर आणि नवीन लष्करी तंत्रज्ञानावरही एकत्र काम करू इच्छितात. मार्को रुबियो यांना अमेरिकेत चीनविरोधात कठोर भूमिका घेणाऱ्या नेत्यांमध्ये गणले जाते. ते दीर्घकाळापासून भारतासोबत मजबूत धोरणात्मक भागीदारीचे समर्थक राहिले आहेत. तज्ञांचे मत आहे की त्यांचा हा दौरा या गोष्टीचे संकेत देतो की अमेरिका भारताला आशियामध्ये आपला महत्त्वाचा रणनीतिक भागीदार मानतो.
Source link
