अमेरिकेत महागड्या आरोग्य व्यवस्थेला टेक कंपन्या आणि स्टार्टअप्सकडून आव्हान मिळत आहे. या कंपन्या डिजिटल हेल्थ प्लॅटफॉर्म, व्हर्च्युअल क्लिनिक आणि एआय आधारित सुविधांद्वारे उपचार, तपासणी आणि आरोग्याशी संबंधित सेवा पुरवत आहेत. हेल्थकेअरच्या वाढत्या खर्चामुळे रुग्णही आता उपचारांचे नवीन पर्याय शोधत आहेत. स्टार्टअप्सना मिळणारा निधीही वाढला आहे. 2025 मध्ये अमेरिकेतील डिजिटल हेल्थ स्टार्टअप्सची व्हेंचर कॅपिटल फंडिंग 35% वाढून 1.3 लाख कोटी रुपये झाली. हे सार्वजनिक आरोग्य प्रणालीतील बदलाचे संकेत आहे. तथापि, यापूर्वी असे प्रयोग अयशस्वी झाले आहेत. जेपी मॉर्गन चेज आणि बर्कशायर हॅथवे यांनी 2018 मध्ये ‘हेवन’ नावाचा उपक्रम सुरू केला होता, जो 3 वर्षांतच बंद करावा लागला. आरोग्य सेवांमध्ये टेक कंपन्या, स्टार्टअप्सचा वाढता प्रभाव वाढण्याची प्रमुख कारणे आरोग्यावर 20% सरकारी खर्च, तरीही 33% लोकांना खर्च परवडत नाही अमेरिकन सरकार दरवर्षी आरोग्य सेवांवर सुमारे 463 लाख कोटी रुपये खर्च करते. हा अमेरिकेच्या जीडीपीचा पाचवा भाग म्हणजेच सुमारे 20 टक्के आहे. उपचार इतका महाग आहे की सुमारे एक तृतीयांश (33%) लोकांनी गेल्या एका वर्षात अवाजवी खर्चामुळे तर उपचार केला नाही किंवा पुढे ढकलला. खर्च वाढण्याचा परिणाम आरोग्य विम्यावरही दिसत आहे. अमेरिकेत 65 वर्षांपेक्षा कमी वयाचे बहुतेक लोक खासगी विम्यावर अवलंबून आहेत. केएफएफ या ना-नफा संस्थेनुसार, 2015 पासून कुटुंबासाठी वार्षिक विमा प्रीमियम (विम्याचा खर्च) 50% वाढला आहे. 45 टक्के अमेरिकन लोकांना आरोग्य प्रणालीवर विश्वास नाही, आता ते पर्याय शोधत आहेत अमेरिकन जनतेचा आरोग्य प्रणालीवरील विश्वास वर्षानुवर्षे कमी होत आहे. गॅलपच्या एका सर्वेक्षण अहवालानुसार, कोविड महामारीच्या सुरुवातीला जिथे रुग्णांचा डॉक्टरांवर 75% विश्वास होता, तिथे 2025 मध्ये तो घटून 55% राहिला. म्हणजे 45% अमेरिकन आरोग्य प्रणालीवर विश्वास ठेवत नाहीत. डॉक्टरांच्या भेटीपासून ते, विमा कंपनी निवडण्यापर्यंत संपूर्ण साखळी डिजिटल प्राथमिक आरोग्य सेवांमध्ये डिजिटल प्लॅटफॉर्म बदल घडवत आहेत. ‘सेसम’ आणि ‘वन मेडिकल’ सारखे प्लॅटफॉर्म डॉक्टरांकडून स्वस्त ऑनलाइन अपॉइंटमेंट घेण्यास मदत करत आहेत. व्हीसी फर्म जनरल कॅटलिस्टने हॉस्पिटल आणि हेल्थ केअर चेन सुम्मा हेल्थचे अधिग्रहण केले आहे. ही कंपनी विमा निवडण्यापासून ते उपचार आणि बिल पेमेंटपर्यंत संपूर्ण प्रणालीला डिजिटली जोडत आहे. आता व्हर्च्युअल क्लिनिक; सल्ला, औषधांचे प्रिस्क्रिप्शनही देत आहेत अनेक स्टार्टअप रुग्णांना नवीन तंत्रज्ञानाद्वारे आरोग्य सेवा देत आहेत. ‘हिम्स अँड हर्स’ आणि ‘रो’ सारखे व्हर्च्युअल क्लिनिक ऑनलाइन सल्ला आणि औषधांचे प्रिस्क्रिप्शन देत आहेत. ‘प्रीनुवो’ आणि ‘फंक्शन हेल्थ’ जवळपास निम्म्या खर्चात 1,000 ते 4,500 डॉलर (4 लाख रुपयांपर्यंत) मध्ये संपूर्ण शरीराची एमआरआय आणि ब्लड टेस्टची सुविधा देत आहेत, जेणेकरून मोठे आजार लवकर ओळखता येतील. एआय – एक चतुर्थांश वापरकर्ते किमान एक प्रश्न आरोग्याशी संबंधित विचारत आहेत आरोग्य क्षेत्रात जनरेटिव्ह एआयची भूमिका वाढली आहे. चॅटजीपीटीच्या डेव्हलपर्सचे म्हणणे आहे की, त्यांच्या सुमारे 80 कोटी साप्ताहिक वापरकर्त्यांपैकी एक चतुर्थांशपेक्षा जास्त लोक किमान एक प्रश्न आरोग्याशी संबंधित विचारतात. ओपनएआयमध्ये हेल्थ केअरचे नेतृत्व करणारे डॉ. नेट ग्रॉस यांचे म्हणणे आहे की, जनरेटिव्ह एआय इंटरनेट स्क्रोल करण्याच्या जुन्या पद्धतीत मोठी सुधारणा घडवून आणत आहे. आता वापरकर्ते अशा सॉफ्टवेअरशी थेट संवाद साधू शकतात जे त्यांची लक्षणे, वय आणि वैद्यकीय इतिहास लक्षात घेऊन त्यांना सल्ला देते.
Source link
